DT
PT
Subscribe To Print Edition About The Punjabi Tribune Code Of Ethics Download App Advertise with us Classifieds
Add Tribune As Your Trusted Source
search-icon-img
search-icon-img
Advertisement

ਸਾਬਕਾ Diplomat ਨੇ India-America ਸਬੰਧਾਂ ’ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ

New Book ਵਿੱਚ Donal Trump ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਆਈਆਂ Changes ’ਤੇ ਚਰਚਾ

  • fb
  • twitter
  • whatsapp
  • whatsapp
featured-img featured-img
ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ।
Advertisement
ਸਾਬਕਾ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਰਾਜੀਵ ਡੋਗਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਆਰਥਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਜਾਂ ਰਣਨੀਤਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਉਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚਾ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ ਹੈ। ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਰਹੇ ਡੋਗਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ‘ਹਾਓ ਨੇਸ਼ਨਜ਼ ਫੇਲ ਐਂਡ ਦਿ ਅਨਮੇਕਿੰਗ ਆਫ ਅਮੈਰਿਕਾਜ਼ ਵਰਲਡ’ ਵਿੱਚ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ, ਸਾਮਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੇ ਪਤਨ ਉਤੇ ਡੂੰਘੀ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਕਦੇ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੱਕਾ ਦੋਸਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਰੂਪਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਛਾਪੀ ਗਈ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਡੋਗਰਾ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, ‘‘ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਵੀ, ਇਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਧੌਂਸ, ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਸ਼ੇਖ਼ੀ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਟਰੰਪ ਦਾ ਕਹਿਰ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਰਖਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।’’ ਡੋਗਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਅੱਗੇ ਝੁਕਣਾ ਚੁਣਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, ‘‘ਭਾਰਤ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸਹਿਯੋਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਦੁਸ਼ਮਣ। ਅਫ਼ਸੋਸ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਹੋਰੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਰਾਹਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ।’’

Advertisement

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਯੂਰੋਪ ਖ਼ੁਦ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਉਸ ਕੋਲ ਰੂਸੀ ਹਮਲੇ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸੈਨਿਕ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰੂਸ ‘‘ਚੀਨ, ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸੰਕਟ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋੜ ਪੈਣ ’ਤੇ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੇ।’’ ਡੋਗਰਾ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਾਮੂਲੀ ਰਣਨੀਤਕ ਫ਼ਾਇਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਣਨੀਤਕ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਜੋ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਝੱਲਣੇ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।

Advertisement

Advertisement
×