ਦੋ ਮਿੰਟ ‘ਚ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ Maggi ਦੇ ਪੈਕੇਟ ਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਕੀੜੇ; FSSAI ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ’ਚੋਂ ਸਟਾਕ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਸਖ਼ਤ ਆਦੇਸ਼: Report

ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ‘2-ਮਿੰਟ ਮੈਗੀ’ ( 2Minute Maggi) ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਵੱਡੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ NDTV PROFIT ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਿਕ ਭਾਰਤੀ ਖਾਧ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਾਨਕ ਅਥਾਰਟੀ (FSSAI) ਨੇ ਮੈਗੀ ਨੂਡਲਜ਼ ਦੇ ਪੈਕੇਟ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ ਮਿਲਣ ਦੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਨੋਟਿਸ ਲੈਂਦਿਆਂ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੰਪਨੀ ‘ਨੇਸਲੇ ਇੰਡੀਆ’ ਨੂੰ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋਈਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਸ ਤਤਕਾਲ ਕਾਰਵਾਈ ਤਹਿਤ ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਨੇਸਲੇ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ‘ਐਕਸ਼ਨ ਟੇਕਨ ਰਿਪੋਰਟ’ (ATR) ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਬੈਚ ਦੇ ਸਾਰੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚੋਂ ਤੁਰੰਤ ਹਟਾਉਣ (ਰੀਕਾਲ ਕਰਨ) ਦੇ ਹੁਕਮ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

FSSAI ਵੱਲੋਂ ਨੇਸਲੇ ਤੋਂ 3 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੁਕਤਿਆਂ ’ਤੇ ਜਵਾਬ ਤਲਬ

• ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦਾ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ: ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਜਿਸ ਬੈਚ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ ਮਿਲੇ ਹਨ, ਉਸ ਲਈ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਕਿਸ ਸਪਲਾਇਰ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ? ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਗੁਣਵੱਤਾ ਜਾਂਚ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਰਿਕਾਰਡ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
• ਸਟਾਕ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ: FSSAI ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੈਚ ਜਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਦੁਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਅਮਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ?
• ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯੋਜਨਾ: ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ 'ਕੁਆਲਿਟੀ ਕੰਟਰੋਲ ਸਿਸਟਮ' ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਿਨਾਉਣੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੋਬਾਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇੱਕ ਠੋਸ ਯੋਜਨਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।
• ਨੇਸਲੇ ਨੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਿਆ; ਕਿਹਾ- ‘ਸਾਡੀ ਬਦਨਾਮੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼’

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਨੇਸਲੇ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਮੈਗੀ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ ਹੋਣ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ (unverified) ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਖਾਤੇ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਕਾਰਦੇ ਹਨ। ਕੰਪਨੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ ਦਾ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਕਾਊਂਟ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਬਾਹਰ (unreachable) ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਜਾਂਚ ਲਈ ਮੈਗੀ ਦਾ ਉਹ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੈਂਪਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਿਆ ਹੈ। ਨੇਸਲੇ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਬੰਧਤ ਬੈਚ ਦੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਰਿਕਾਰਡ, ਮਾਰਕੀਟ ਸੈਂਪਲ ਅਤੇ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਟੈਸਟ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ (Detailed Presentation) ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਮਰੱਥ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰੀ ਲੈਬ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ’ਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਕੋਈ ਕੀੜਾ

ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੇਸਲੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਧ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਫ਼ਾਈ ਦੇ ਬੇਹੱਦ ਸਖ਼ਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਕਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇਸ ਬੈਚ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲਏ ਗਏ ਸੈਂਪਲਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ FSSAI ਤੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ (Lab) ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਈ ਗਈ, ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੀੜੇ ਜਾਂ ਸੰਕਰਮਣ (infestation) ਦੇ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਜਤਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸੱਚਾਈ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਵੇਗੀ।

ਪੁਰਾਣਾ ਇਤਿਹਾਸ: 2015 ਦਾ ‘ਲੈੱਡ’ ਵਿਵਾਦ

ਨੇਸਲੇ ਲਈ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਬਹੁਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੈਗੀ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੈੱਡ (ਸ਼ੀਸ਼ਾ) ਅਤੇ ਐਮ.ਐਸ.ਜੀ. (MSG) ਦੀ ਗਲਤ ਲੇਬਲਿੰਗ ਕਾਰਨ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਅਰਬਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦੋਬਾਰਾ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਕਈ ਸਾਲ ਲੱਗ ਗਏ ਸਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਵਿਵਾਦ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਾਖ ਲਈ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

KFC, ਫਲਿੱਪਕਾਰਟ ਅਤੇ ਓਪਨ ਸੀਕਰੇਟ ਵੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦੇ ਰਾਡਾਰ ’ਤੇ

FSSAI ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਨੇਸਲੇ ’ਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕਈ ਹੋਰ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵੀ ਸ਼ਿਕੰਜਾ ਕੱਸਿਆ ਹੈ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਾਸਟ-ਫੂਡ ਚੇਨ KFC ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਊਟਲੈੱਟਸ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਹਾਈਜੀਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਈ-ਕਾਮਰਸ ਦਿੱਗਜ 'ਫਲਿੱਪਕਾਰਟ ਇੰਡੀਆ' (Flipkart India) ਅਤੇ ਫੂਡ ਬ੍ਰਾਂਡ ‘ਓਪਨ ਸੀਕਰੇਟ’ (Open Secret) ਨੂੰ ਵੀ ਇੱਕ ਉਪਭੋਗਤਾ ਵੱਲੋਂ ਖਜੂਰ (Dates) ਦੇ ਪੈਕੇਟ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਵਾਬ ਤਲਬ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ।

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਬਣਿਆ ਨਵਾਂ ‘ਅਦਾਲਤ’ - ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਵਧਿਆ ਜੋਖਮ

ਇਸ ਸਾਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੁਝਾਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਥੇ ਜਾਂਚ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਮਹੀਨੇ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਹੁਣ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਟਵੀਟ ਜਾਂ ਵੀਡੀਓ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਖ਼ਤਰਾ (Operational Risk) ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਮਲਟੀਨੈਸ਼ਨਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਹੁਣ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

1984 ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਰਸੋਈਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਹੈ ਮੈਗੀ

ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਨੇਸਲੇ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਸਾਲ 1984 ਵਿੱਚ ਮੈਗੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਿਆ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਕੰਮਕਾਜੀ ਅਤੇ ਘੱਟ ਸਮਾਂ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ 1991 ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਉਦਾਰੀਕਰਨ ਅਤੇ ਬਦਲਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬੱਚੇ-ਬੱਚੇ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈ। ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੈਗੀ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਵਾਦ ਨੇਸਲੇ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਉਤਪਾਦ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਗਾਹਕਾਂ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ FSSAI ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸੱਚਾਈ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।