ਸਾਬਕਾ ਫੌਜ ਮੁਖੀ Gen Naravane ਨੇ ਫੌਜੀ ਕਿੱਸਿਆਂ ’ਤੇ ਲਿਖੀ ਨਵੀਂ ਕਿਤਾਬ; ਸ਼ਸ਼ੀ ਥਰੂਰ ਤੋਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਜਨਰਲ ਮਨੋਜ ਮੁਕੁੰਦ ਨਰਵਣੇ ਹੁਣ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਫੌਜ ਦੇ ਅਣਸੁਣੇ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪ ਕਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਸਾਹਮਣੇ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਿਤਾਬ ‘The Curious and the Classified: Unearthing Military Myths and Mysteries’ (ਦਿ ਕਿਊਰੀਅਸ ਐਂਡ ਦਿ ਕਲਾਸੀਫਾਈਡ) ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ, ਜਲ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਜੀਬੋ-ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਕ ਤੱਥਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਜਨਰਲ ਨਰਵਣੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦਾ ਖਿਆਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਦੇ ਘਰ ਸ਼ਸ਼ੀ ਥਰੂਰ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ‘ਏ ਵੰਡਰਲੈਂਡ ਆਫ਼ ਵਰਡਜ਼’ ਦੇਖ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਬਾਰੀਕੀਆਂ ’ਤੇ ਇੰਨੀ ਦਿਲਚਸਪ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਅਜਿਹੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਲ 2025 ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਇਸ ’ਤੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।

‘ਬਦਲੂਰਾਮ ਕਾ ਬਦਨ’ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ

ਰੂਪਾ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਛਾਪੀ ਗਈ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਅਸਾਮ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ ‘ਬਦਲੂਰਾਮ ਕਾ ਬਦਨ’ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਈਫਲਮੈਨ ਬਦਲੂਰਾਮ 1944 ਵਿੱਚ ਕੋਹਿਮਾ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਜਦੋਂ ਜਪਾਨੀ ਫੌਜ ਨੇ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਲਾਈਨਾਂ ਕੱਟੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਤਾਂ ਬਦਲੂਰਾਮ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਵਾਧੂ ਰਾਸ਼ਨ ਨੇ ਕਈ ਫੌਜੀਆਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਈ। ਇਸੇ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ 1946 ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਾਰਚਿੰਗ ਗੀਤ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਜਨਰਲ ਨਰਵਣੇ ਨੇ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਦਿਲਚਸਪ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ:

• ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਅਰਾ ‘ਚੱਕ ਦੇ ਫੱਟੇ’ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 17ਵੀਂ-18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸਿੱਖ ਫੌਜ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।
• ਸਿੱਕਮ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਰਾਖੇ ਬਾਬਾ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਮਰ ਆਤਮਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ।
• ਆਈ.ਐਨ.ਐਸ. ਖੁਕਰੀ (INS Khukri) ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਖੱਚਰ ‘ਪੇਡੋਂਗੀ’ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ।

ਸਾਬਕਾ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਗੰਭੀਰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਕਿਤਾਬ ਜਾਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਗਾਈਡ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਫੌਜ ਵਿਚਾਲੇ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਜਨਰਲ ਨਰਵਣੇ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ‘ਫੋਰ ਸਟਾਰਜ਼ ਆਫ਼ ਡੈਸਟਿਨੀ’ (Four Stars of Destiny) ਵੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਫਿਲਹਾਲ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਮੀਦ ਜਤਾਈ ਕਿ ਇਹ ਨਵੀਂ ਕਿਤਾਬ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਣਦੇਖੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜੇਗੀ।