ਹੈੱਡਵਰਕਸ ’ਤੇ ਕੂੜੇ ਦਾ ਮਾਮਲਾ: PPCB ਨੇ ਹਿਮਾਚਲ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡਾਂ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ
ਸਿਰਸਾ ਨਦੀ ਦੀਆਂ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਡੰਪਿੰਗ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਕੂੜੇ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ
ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ (PPCB) ਨੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹਮਰੁਤਬਾ ਬੋਰਡਾਂ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖ ਕੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਕੂੜੇ ਕਾਰਨ ਸਿਰਸਾ ਨਦੀ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਵਾਇਆ ਹੈ। ਪੀ ਪੀ ਸੀ ਬੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਮਰੁਤਬਾ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਸਤਲੁਜ ਨਦੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਰੋਪੜ ਵਿਖੇ ਪੀ ਪੀ ਸੀ ਬੀ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਨੇ ਰੋਪੜ ਹੈੱਡਵਰਕਸ ਵਿਖੇ ਕੂੜਾ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਕਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਜਾਂਚਾਂ ਮਗਰੋਂ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਰਾਜ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਦਖ਼ਲ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪੱਤਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਪੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਸਮੂਹ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਰੋਪੜ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਦਿਨੇਸ਼ ਚੱਢਾ ਨੇ ਸਬੰਧਤ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ 23 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਰੋਪੜ ਹੈੱਡਵਰਕਸ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਿਕ ਤੇ ਹੋਰ ਠੋਸ ਕੂੜਾ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਪਾਇਆ। ਇਹ ਕੂੜਾ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪੀ ਪੀ ਸੀ ਬੀ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਘਟਨਾ ਕੋਈ ਇਕੱਲੀ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕੂੜਾ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣਾ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 25 ਅਗਸਤ ਨੂੰ, ਵਿਧਾਇਕ, ਪੀ ਪੀ ਸੀ ਬੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਲੀਸ ਨੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਸਰੋਤ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਨੇ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਸੰਬੰਧੀ "ਬਹੁਤ ਮਾੜੀ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਸਥਿਤੀ" ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ।
ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਮਿਊਂਸਿਪਲ ਸਾਲਿਡ ਵੇਸਟ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਸਹੂਲਤ (ਐੱਮ ਐੱਸ ਐੱਫ) ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਬੱਦੀ ਵਿੱਚ ਕਾਮਨ ਐਫਲੂਐਂਟ ਟਰੀਟਮੈਂਟ ਪਲਾਂਟ (ਸੀਈਟੀਪੀ) ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਕੇਂਦੂਵਾਲ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਿਰਸਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਪੀ ਪੀ ਸੀ ਬੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਠੋਸ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਲੀਚੇਟ (ਗੰਦਾ ਪਾਣੀ) ਸਿਰਸਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਜਾਂਚ ਟੀਮ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਬੱਦੀ, ਬਰੋਟੀਵਾਲਾ ਤੇ ਨਾਲਾਗੜ੍ਹ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਹਾਇਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਯੂਨਿਟ ਸਿਰਸਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕੂੜਾ ਸੁੱਟ ਰਹੇ ਹਨ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬਾਲਦ ਨਦੀ (ਜਿਸਨੂੰ ਸਲਾਦ ਨਦੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਨਦੀ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨਾਲ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁ-ਪਰਤੀ ਪਲਾਸਟਿਕ, ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਬਾਲਦ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਫਿਰ ਸਿਰਸਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮਾਰਨਵਾਲਾ ਖੱਡ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਡੰਪਿੰਗ ਸਾਈਟ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਪੀ ਪੀ ਸੀ ਬੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉੱਥੇ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਮੌਜੂਦ ਸੀ, ਜੋ ਸਿਰਸਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਵਗਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਨੇ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਅੰਤਰ-ਰਾਜੀ ਪਹਿਲੂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਬੋਰਡ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਾਲਦ ਨਦੀ ਸਿਰਸਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਖਰਕਾਰ ਸਤਲੁਜ ਵਿੱਚ ਵਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੋਰਡ ਨੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।
