ਜਜ਼ਬਾਤ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ

ਰੀਆ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਫੋਟੋਆਂ ਖਿੱਚਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਖਿਡੌਣਿਆਂ, ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਝਗੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੀ ਰੀਆ ਕਿਸੇ ਆਮ ਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਦਿਲਕਸ਼ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਸਵੇਰ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖਦੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਪਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਧਿਆਇ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਹਰ ਚੀਜ਼, ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ, ਹਰ ਪਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਹੀ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਧਾਰਨ ਕੈਮਰਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਖਰੀਦਿਆ ਇੱਕ ਸਸਤਾ ਕੈਮਰਾ। ਪਰ ਰੀਆ ਲਈ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਸ਼ੈਅ ਸੀ। ਉਸ ਕੈਮਰੇ ਨੇ ਉਸ ਅੰਦਰ ਲੁਕੇ ਕਲਾਕਾਰ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਲਿਆਂਦਾ।

ਸਮਾਂ ਬੀਤਦਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਕਾਲਜ ਜਾਣ ਲੱਗੀ ਤੇ ਉਸ ਅੰਦਰਲਾ ਇਹ ਕਲਾਕਾਰ ਹੋਰ ਖੰਭ ਫੈਲਾਉਣ ਲੱਗਿਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਨਿੱਕੇ ਜਿਹੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਕੰਧਾਂ ਸਾਦੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਟੰਗੀਆਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਬਾਕਮਾਲ ਸਨ। ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੌਸ਼ਨੀ, ਹਨੇਰਾ, ਰੰਗ, ਧੁੰਦਲਾਪਣ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਵਨਾ ਸੀ। ਹਰ ਫੋਟੋ ਇੱਕ ਅਣਕਹੇ ਵਾਕ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਹਰੇਕ ਤਸਵੀਰ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਮੂੰਹੋਂ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ।

ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਇੱਕ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ’ਤੇ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰੇ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ, ਤਸਵੀਰਾਂ, ਵੀਡੀਓਜ਼ ਤੇ ਹੋਰ ਅਹਿਸਾਸ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਰੀਆ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੰਨਾ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ‘ਮੋਮੈਂਟਰੀ ਕਲੈਕਸ਼ਨ’ ਰੱਖਿਆ। ਨਾਮ ਕੋਮਲ ਅਤੇ ਸਰਲ ਸੀ ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਪੰਨੇ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਰੀਆ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਵਧੀਆ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲੇਗਾ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਦੀ ਗਈ। ਰੀਆ ਦਾ ਕੰਮ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਰਵ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਹ ਰੀਆ ਦੀ ਖਿੱਚੀ ਹਰੇਕ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਕੋਈ ਟਿੱਪਣੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਛੱਡਦਾ। ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜ ਕੇ ਰੀਆ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹਾਂ ਕਈ ਵਾਰ, ਉਹ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾ ਤਾਰਾ ਰੀਆ ਵੱਲ ਭੇਜਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰਹਿ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਰੀਆ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਰੀਆ ਨੂੰ ਇਹ ਅਜੀਬ ਵੀ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਤੇ ਦਿਲਚਸਪ ਵੀ। ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਦੁਨੀਆ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਦਿੱਖ ਅਤੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਇਸ ਚੁੱਪ ਸ਼ਖ਼ਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਥਾਂ ਬਣਾ ਲਈ ਸੀ।

ਇੱਕ ਦਿਨ ਰੀਆ ਨੇ ਆਰਵ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ‘‘ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੀਆਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਪਸੰਦ ਹਨ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਬੋਲਦੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?’’ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਣ ਮਗਰੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਦੇਰ ਰੀਆ ਜਵਾਬ ਉਡੀਕਦੀ ਰਹੀ ਪਰ ਕੋਈ ਹਲਚਲ ਨਾ ਦਿਸੀ। ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਜਵਾਬ ਆਇਆ, ‘‘ਸ਼ਬਦ ਕਿਤੇ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ... ਤਸਵੀਰਾਂ ਨਹੀਂ।’’ ਇਹ ਗੱਲ ਰੀਆ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਗਈ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕੋਈ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕੀ ਹੋਈ ਚੁੱਪ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਆਰਵ ਦੇ ਇਸ ਜਵਾਬ ਦਾ ਰੀਆ ’ਤੇ ਵੱਖਰਾ ਹੀ ਅਸਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਛੱਤ ਵੱਲ ਦੇਖਦੀ ਹੋਈ ਆਰਵ ਦੇ ਉਸ ਜਵਾਬ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੀ ਰਹੀ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰੀਆ ਤੇ ਆਰਵ ਵਿਚਾਲੇ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਵਾਕਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਲੰਮੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੋਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਫਿਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਰ ਪਹਿਲੂ ’ਤੇ ਬੇਅੰਤ ਚਰਚਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਜੋ ਰਾਤ ਰਾਤ ਭਰ ਚੱਲਦੀਆਂ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ। ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ, ਨਾਪਸੰਦ, ਇੱਛਾਵਾਂ, ਉਮੀਦਾਂ, ਤਾਂਘਾਂ... ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜੋ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਾਹਮਣੇ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਝਿਜਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਰੀਆ ਅਕਸਰ ਪੁੱਛਦੀ, ‘‘ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਮਕਦਾ ਤਾਰਾ ਕਿਉਂ ਭੇਜਦੇ ਹੋ?’’ ਆਰਵ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ, ‘‘ਕਿਉਂਕਿ ਤਾਰੇ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹਾਂ... ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਂ ਦੂਰੋਂ ਚੰਗਾ ਦਿਸਦਾ ਹਾਂ।’’

ਰੀਆ ਨੂੰ ਇਹ ਜਵਾਬ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਬਹੁਤ ਅਜੀਬ ਲੱਗਿਆ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂ ਪਰ ਆਰਵ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਜਵਾਬ ਅਕਸਰ ਰੀਆ ਨੂੰ ਉਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਸੋਚਦੀ ਕਿ ਇਹ ਲੜਕਾ ਆਖ਼ਰ ਕੌਣ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੀ ਖ਼ਾਸ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਰਵ ਦੇ ਕਹਿਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ ਅਜਿਹਾ ਸੀ ਜੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੋਮਲ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਕਾਫ਼ੀ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਮਿਲਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਮਿਲਣ ਲਈ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਕੈਫੇ ਚੁਣਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਮੱਧਮ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਪੀਲੀਆਂ ਲਾਈਟਾਂ ਤੇ ਨਰਮ, ਸੁਰੀਲਾ ਸੰਗੀਤ ਵਜ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਰੀਆ ਜਦੋਂ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਜ਼ੋਰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਧੜਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਰਵ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਬੇਚੈਨ ਵੀ ਸੀ ਤੇ ਉਤਸੁਕ ਵੀ। ਸਾਹਮਣੇ ਆਰਵ ਬੈਠਿਆ ਸੀ, ਆਮ ਨੌਜਵਾਨ, ਕੋਈ ਦਿਖਾਵਾ ਨਹੀਂ। ਸਾਦੇ ਕੱਪੜੇ, ਸਹਿਜ ਸੁਭਾਅ। ਆਰਵ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਚਮਕ ਸੀ... ਰੀਆ ਨੂੰ ਇੰਜ ਲੱਗਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਆਰਵ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿਚਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪੜ੍ਹ ਲਈਆਂ ਹੋਣ। ਉਹ ਆ ਕੇ ਆਰਵ ਕੋਲ ਬੈਠ ਗਈ। ਆਰਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇੰਨੇ ਹੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਦਿਸਦੇ ਹੋ।’’ ਰੀਆ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ’ਤੇ ਮੁਸਕੁਰਾਹਟ ਆ ਗਈ।

ਉਸ ਸ਼ਾਮ ਕੈਫੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲੇ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਬੋਲਦੇ ਸਨ। ਸਮਾਂ ਬੀਤਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਡੂੰਘਾ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸੁਪਨੇ, ਦਰਦ, ਡਰ, ਯਾਦਾਂ ਅਤੇ ਅਧੂਰੇ ਪੰਨੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ। ਰੀਆ ਹੁਣ ਹਰ ਫੋਟੋ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੋਸਟ ਕਰਦੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਰਵ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ... ਤੇ ਆਰਵ ਹਰ ਫੋਟੋ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਰੀਆ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮੋੜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇੱਕ ਦਿਨ ਰੀਆ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਆਰਵ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕੁੜੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਲਈ ਦਿਲ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਆਰਵ ਨੂੰ ਬਲਾਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਸੁਨੇਹੇ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਵੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਰੀਆ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਠੰਢੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਆਰਵ ਨੇ ਇੱਕ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਿਆ, ‘‘ਰੀਆ, ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਤੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਾਇਦ ਤੂੰ ਸੋਚਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਪਰ ਸੱਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਸਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ’ਤੇ ਤਾਰੀਫ਼ ਭੇਜੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਮੇਰੀ ਗ਼ਲਤੀ ਹੈ। ਪਰ ਮੈਂ ਅਜੇ ਵੀ ਉਹੀ ਤਾਰਾ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।’’

ਇਹ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਰੀਆ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਅੰਦਰ ਦੋਸ਼ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਭਰ ਆਈ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਰ ਚੁੱਕਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ, ‘‘ਕੀ ਅਸੀਂ ਦਿਖਾਵੇ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?’’ ਆਰਵ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ‘‘ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਆਰ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਮਕਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਕਵਚ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇ। ਪਿਆਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਕਵਚ ਦੇ ਵੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।’’ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਬਦਲਣ ਲੱਗੀ। ਉਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲਣ, ਇਕੱਠੇ ਘੁੰਮਣ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਲੱਗੇ। ਰੀਆ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨਹੀਂ ਖਿੱਚਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਪਲਾਂ ਨੂੰ ਜੀਉਂਦੀ ਸੀ। ਆਰਵ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਲਿਖਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਰੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ।

ਇੱਕ ਸ਼ਾਮ ਰੀਆ ਉਦਾਸ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਫੋਟੋ ’ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭੱਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਆਰਵ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।

ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਰੀਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੰਝੂ ਪੂੰਝ ਕੇ ਕੈਮਰਾ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਿਆ, ਉਹ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਉਸ ਕੋਲ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ। ਆਰਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਵੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੁਹਾਡੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਮੱਧਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਤੁਸੀਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੋ ਰੀਆ ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਸਿਰਫ਼ ਫੈਲਦੀ ਹੈ - ਇਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦੀ।’’ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰੀਆ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਡਿਜੀਟਲ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜਾਣਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਗੋਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਸਾਥੀ ਸੀ। ਦਿਨ ਬੀਤਦੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੇੜਤਾ ਵੀ ਵਧਦੀ ਗਈ। ਕਦੇ ਉਹ ਇਕੱਠੇ ਚਾਹ ਪੀਂਦੇ, ਕਦੇ ਲੰਮੀ ਸੈਰ ਕਰਦੇ, ਕਦੇ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਬੈਠ ਕੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ। ਰੀਆ ਅਕਸਰ ਕਹਿੰਦੀ, ‘‘ਕਦੇ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਕੈਮਰੇ ਵਾਂਗ ਹੋ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਛੁਪੀ ਹੋਈ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।’’ ਆਰਵ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ, ‘‘ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਕਰਦੇ ਹੋ।’’

ਇੱਕ ਦਿਨ ਤੁਰਦੇ ਹੋਏ ਆਰਵ ਨੇ ਇਕਦਮ ਕਿਹਾ, ‘‘ਰੀਆ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੇਂਗੀ?’’ ਰੀਆ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ। ਇੱਕ ਚਮਕਦਾ ਤਾਰਾ ਸੀ, ਉਹੀ ਪੁਰਾਣੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਰਵ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਕਿਸੇ ਕਵਰ, ਕਿਸੇ ਡਿਸਪਲੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਦੋ ਰੂਹਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਰਾਹੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਸਲ ਰਾਹ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਤਸਵੀਰ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਨਰਮ ਪਰਛਾਵੇਂ ਵਾਂਗ ਸੀ ਜੋ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਦਿਲ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ’ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਕਹਾਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਤੀਕ, ਟਿੱਪਣੀ ਜਾਂ ਡਿਸਪਲੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਜੋ ਦੋ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਉਪਜਦੀ ਹੈ।

ਰੀਆ ਅਤੇ ਆਰਵ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਉਸ ਦਿਨ ਬਦਲ ਗਈ ਜਦੋਂ ਰੀਆ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਖਿੜਿਆ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਪਿਆਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਸਨ ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਏ। ਰੀਆ ਦੀਆਂ ਸਵੇਰਾਂ ਆਰਵ ਦੇ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਨਿੱਘ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਆਰਵ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਰ, ਚਮਕਦਾ ਤਾਰਾ ਸਮਝਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਰੀਆ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਥਾਈ ਚਾਨਣ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਿਆਰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਸਗੋਂ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਵੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਪਹਿਲੀ ਚੁਣੌਤੀ ਆਈ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ। ਰੀਆ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਰਵਾਇਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣਾ ਉਚਿਤ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਰੀਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੰਨ ਪਸਰ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇੰਨਾ ਕਿਹਾ, ‘‘ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਨਿਪਟਾ। ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਬਾਰੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ।’’

ਰੀਆ ਸਮਝਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਿਹਾ। ਆਰਵ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਆਰਵ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮੱਧ ਵਰਗ ਦਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਰੀਆ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ‘‘ਕੀ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਟੇਜ ’ਤੇ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ? ਕੀ ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈਂ?’’ ਆਰਵ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ‘‘ਮੰਮੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਟੇਜ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀ ਚੁੱਪ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣਦਾ ਹਾਂ।’’ ਇਸ ਜਵਾਬ ਨਾਲ ਮਾਂ ਦੀ ਤਸੱਲੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਰੀਆ ਅਤੇ ਆਰਵ ਦੋਵੇਂ ਸਮਝ ਗਏ ਕਿ ਪਿਆਰ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਟੱਲ ਰਿਹਾ। ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਸਮਾਂ ਬੀਤਦਾ ਗਿਆ, ਰੀਆ ਦੀ ਕਲਾ ਵੀ ਪ੍ਰਫੁੱਲਿਤ ਹੋਈ। ਹੁਣ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਔਖੇ ਸਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕੈਦ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛੂਹਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ- ਇਕੱਲਤਾ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਅਰਾਜਕ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਬਦਲਦੀ ਨੈਤਿਕਤਾ। ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਕਲਾ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ, ਪਰ ਆਲੋਚਨਾ ਵੀ ਵਧ ਗਈ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਲਿਖਿਆ, ‘‘ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਦਿਖਾ ਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ।’’ ਕਈ ਵਾਰ ਕੋਈ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਫੋਟੋਆਂ ’ਤੇ ਅਜੀਬ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।

ਰੀਆ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੀ, ਪਰ ਹਰ ਵਾਰ ਆਰਵ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਦਾ। ਆਰਵ ਕਹਿੰਦਾ, ‘‘ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਚਾਨਣ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਧੱਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਗੇ। ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੋ, ਰੀਆ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਫੈਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।’’ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਰੀਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ - ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਵੱਕਾਰੀ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ। ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪਲ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ’ਚ ਇੱਕ ਡਰ ਵੀ ਲੁਕਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲ ਸਕੇਗੀ? ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਉਹ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਜਾਗਦੀ ਰਹੀ, ਫੋਟੋਆਂ ਚੁਣਦੀ ਰਹੀ, ਕੈਨਵਸ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਨੋਟ ਲਿਖਦੀ ਰਹੀ। ਹਰ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਥੱਕ ਜਾਂਦੀ, ਆਰਵ ਉਸ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ। ਕਦੇ ਉਹ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਕੰਧ ’ਤੇ ਟੰਗ ਦਿੰਦਾ, ਕਦੇ ਚਾਹ ਬਣਾਉਂਦਾ, ਕਦੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਉਸ ਕੋਲ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਦਿਨ ਆ ਗਿਆ। ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਪੱਤਰਕਾਰ, ਕਲਾਕਾਰ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਬਜ਼ੁਰਗ, ਪਰਿਵਾਰ - ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਲੋਕ। ਲੋਕ ਰੀਆ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਕੋਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰੁਕਦੇ, ਪੜ੍ਹਦੇ, ਸਮਝਦੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ।

ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿਹਰਾ ਚੁੱਪਚਾਪ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਸੀ ਆਰਵ। ਉਹ ਕੋਈ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬਸ ਉਸ ਕੁੜੀ ਦੀ ਚਮਕ ਵੇਖੀ ਜੋ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਕੈਮਰੇ ਨਾਲ ਇਕੱਲੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸਮਝਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ, ਉਹੀ ਕੁੜੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਸਫ਼ਲ ਰਹੀ। ਰੀਆ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ਲਾਘਾ ਵੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਦਾ ਇੱਕ ਕੋਨਾ ਉਦਾਸ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਇਸ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਹਾਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਰੀਆ ਉਸ ਰਾਤ ਰੋ ਪਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਰਵ ਵੱਲ ਦੇਖਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, ‘‘ਸ਼ਾਇਦ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਕਲਾ ’ਤੇ ਮਾਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।’’ ਆਰਵ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ ਤੇ ਚੁੱਪ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਬੋਲਿਆ, ‘‘ਕਈ ਵਾਰ ਪਰਿਵਾਰ ਸਾਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵੱਧਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹ ਵੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੋਣਗੇ।’’ ਰੀਆ ਅੱਗੇ ਹੁਣ ਇਸ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਆ ਖੜੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕਲਾ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਮਿਲਿਆ। ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੌਕਾ ਸੀ। ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਅਰਥ ਇਹ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਰੀਆ ਨੂੰ ਆਰਵ ਤੋਂ ਦੂਰ ਜਾਣਾ ਪੈਣਾ ਸੀ। ਰੀਆ ਦੁਚਿੱਤੀ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਕੀ ਉਹ ਆਰਵ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਛੱਡ ਸਕੇਗੀ? ਕਿਤੇ ਇਹ ਦੂਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ ?

ਆਰਵ ਰੀਆ ਦੀ ਇਸ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਰੀਆ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਵਧਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, ‘‘ਰੀਆ, ਪਿਆਰ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਨੇੜੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਹੀ ਬਚੀ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਿਆਰ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਜਜ਼ਬਾਤ ਹੈ, ਜੋ ਦੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦੋ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੌਕਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਖਾਸ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਓ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਾਂਗਾ।’’ ਆਰਵ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਇਸ ਹੌਸਲੇ ਨੇ ਰੀਆ ਦੀ ਦੁਚਿੱਤੀ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਖੁਸ਼ੀ ਇਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ।

ਸ਼ਹਿਰ ਬਦਲ ਗਿਆ, ਲੋਕ ਬਦਲ ਗਏ, ਹਵਾਵਾਂ ਬਦਲ ਗਈਆਂ। ਆਰਵ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝ ਗਿਆ, ਪਰ ਰੀਆ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਚੁੱਪ ਵਾਂਗ ਵਸ ਗਈ ਸੀ। ਰੀਆ ਵੀ ਨਵੀਂ ਜਗ੍ਹਾ ’ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਕਾਫ਼ੀ ਰੁੱਝ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਹਰ ਸ਼ਾਮ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਖਿੜਕੀ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਢਲਦਾ ਵੇਖਦੀ, ਤਿਵੇਂ ਤਿਵੇਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਰਵ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਦਾ। ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਚਿਹਰਾ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਹ ਦੂਰੀ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਕਈ ਕਈ ਦਿਨ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਨਾ ਮਿਲਣਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਹੋਣੀ। ਪਰ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ, ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੇ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਪਣੱਤ ਦਾ ਨਿੱਘ ਮਾਣਦੇ। ਅਖੀਰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਬੀਤ ਗਏ ਤੇ ਰੀਆ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ। ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਰਤੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਆਰਵ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਥਕਾਵਟ ਤੇ ਚਿਹਰੇ ’ਤੇ ਕੋਈ ਬੋਝ ਸੀ। ਰੀਆ ਨੇ ਫਿਕਰ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ, ‘‘ਕੀ ਹੋਇਆ?’’ ਆਰਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬਹੁਤ ਬਿਮਾਰ ਹਨ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਦਾ ਵੀ ਹੁਣ ਕੋਈ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਘਰ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਪਤਨੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਭ ਵਿਚਾਲੇ ਫਸਿਆ ਆਰਵ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਾ ਲੱਭਦਾ ਵੇਖ ਕਾਫ਼ੀ ਬੇਵੱਸ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਰੀਆ ਨੇ ਸਹਿਜ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਲੈ ਕਿ ਕਿਹਾ, ‘‘ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਵਾਰੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਮਿਲ ਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਕਰਾਂਗੇ।’’ ਇਸ ਹੌਸਲੇ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀਆਂ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਰੀਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਕੁਝ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਤੇ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਆਰਵ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਹਰ ਵੇਲੇ ਖੜ੍ਹੀ ਰਹੀ। ਉਹ ਆਰਵ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਬਣੀ। ਆਰਵ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਿਹਤ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਠੀਕ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਫਿਕਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਆਰਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਨਦੇਹੀ ਨਾਲ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਵੀ ਹੋਈ। ਹੁਣ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਸਹਿਜ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਇੱਕ ਸ਼ਾਮ ਆਰਵ ਰੀਆ ਨੂੰ ਮੁੜ ਉਸ ਕੈਫੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਦੋਵੇਂ ਉਥੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਬੈਠੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ। ਆਰਵ ਨੇ ਚੁੱਪ ਤੋੜਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, ‘‘ਰੀਆ, ਅਸੀਂ ਦੂਰੀ, ਸੰਘਰਸ਼, ਅਸਹਿਮਤੀ, ਹੰਝੂ ਦੇਖੇ ਹਨ... ਪਰ ਦੇਖੋ, ਅਸੀਂ ਅਜੇ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਹਾਂ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬਾਕੀ ਬਚਦੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ? ਰੀਆ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਸੀ। ਅੱਜ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਅਰਾਵ ਨੇ ਇਸ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਚੁੱਪ ਰਹੀ, ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਆਰਵ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, ‘‘ਮੈਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਬੁਣਨ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਖਿੱਚ ਲਈ ਸੀ, ਬਸ ਤੁੁਸੀਂ ਹੀ ਪੁੱਛਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।’’ ਦੋਵੇਂ ਹੱਸ ਪਏ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਧੁਰ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਖੁਸ਼ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਚਮਕ, ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਲਾਲੀ ਤੇ ਬੁੱਲਾਂ ’ਤੇ ਆਈ ਮੁਸਕੁਰਾਹਟ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਫ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੰਗਾਂ, ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਖੇੜਿਆਂ ਦੀ ਇਬਾਰਤ ਲਿਖ ਰਹੀ ਸੀ।

ਸੰਪਰਕ: 70153-75570