ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ Petrol ਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲੇ CNG, Hybrid ਤੇ EV: ਆਖ਼ਰ ਕਿਉਂ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਪਸੰਦ ?

ਭਾਰਤੀ ਵਾਹਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਿਕਲਪਕ ਬਾਲਣ (Alternative Fuels) ਵਾਲੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨੇ ਪੈਟਰੋਲ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਡੀਲਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਫ਼ੈਡਰੇਸ਼ਨ (FADA) ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਗਸਤ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਸੀ.ਐੱਨ.ਜੀ., ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 41.95 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੈਟਰੋਲ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 40.85 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰਹੀ।

ਖ਼ਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪਸੰਦ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ: ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਪੈਟਰੋਲ ਵਾਹਨ ਵਿਕਲਪਕ ਬਾਲਣ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਤੋਂ ਲਗਪਗ 11 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅੱਗੇ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਖ਼ਪਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਸੀ.ਐੱਨ.ਜੀ., ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਗੱਡੀਆਂ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿਕਰੀ: ਅਗਸਤ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਿਕਰੀ (Retail Sales) 24,23,201 ਯੂਨਿਟ ਰਹੀ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 17.51 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵੱਧ ਹੈ। ਅਗਸਤ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਰੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੌਨਸੂਨ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਾਰਨ ਇਹ ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 6.48 ਫ਼ੀਸਦੀ ਘੱਟ ਰਹੀ।

ਪੇਂਡੂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ: ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੇ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਸਾਲਾਨਾ ਆਧਾਰ ’ਤੇ 19.79 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਧੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ 15.17 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕਲਪਕ ਬਾਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀਆਂ, ਸਗੋਂ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ।

ਵਿਕਲਪਕ ਬਾਲਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ: ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ (EV) ਦੀ ਵਿਕਰੀ 2,98,448 ਯੂਨਿਟ ਰਹੀ (52.9 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਵਾਧਾ)। ਇਕੱਲੀਆਂ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 7.63 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਕੱਲੀ ਸੀ.ਐੱਨ.ਜੀ. ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 25.28 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਨਤੀਜਾ: ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਪੈਟਰੋਲ ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਬਿਲਕੁਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਈਥਾਨੌਲ 40.85 ਫ਼ੀਸਦੀ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇਕੱਲਾ ਬਾਲਣ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਸੀ.ਐੱਨ.ਜੀ., ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਲਾਕ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਤਾਕਤ ਪੈਟਰੋਲ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੌਲੀ ਪਰ ਡੂੰਘੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ (ਡਿਵਰਸੀਫਿਕੇਸ਼ਨ) ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।