Explainer: ਮੇਟਾ, ਗੂਗਲ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਲਤ ਬਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕੇਸ ਹਾਰੇ।

Explainer: ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਯੂਟਿਊਬ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਸ਼ੀਲੇ (ਐਡਿਕਟਿਵ) ਹਨ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਜਿਊਰੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਹੈ।

ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਦੀ ਜਿਊਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਵਿਰੁੱਧ 'ਕੇਜੀਐੱਮ' (KGM) ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਲਗਪਗ ਨੌਂ ਦਿਨ ਲੱਗ ਗਏ। ਇਸ ਨੇ ਹਰਜਾਨੇ ਵਜੋਂ 3 ਮਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੇਟਾ (ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਦਾ ਮਾਲਕ) 70 ਫੀਸਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਗੂਗਲ (ਯੂਟਿਊਬ ਦਾ ਮਾਲਕ) 30 ਫੀਸਦੀ। ਜਿਊਰੀ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੰਡਕਾਰੀ ਹਰਜਾਨੇ (punitive damages) ਵਜੋਂ ਹੋਰ 3 ਮਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦਿੱਤੇ।

ਛੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਟਰਾਇਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਟਿੱਕਟੌਕ (TikTok) ਅਤੇ ਸਨੈਪ (Snap) ਨੇ ਗੁਪਤ ਸ਼ਰਤਾਂ 'ਤੇ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।

ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਟਾ ਦੀ ਇਹ ਦੂਜੀ ਵੱਡੀ ਹਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਊ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੀ ਇੱਕ ਜਿਊਰੀਆਂ ਨੇ 24 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਇਸਦੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਛਿਪਾਉਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਪਾਇਆ ਸੀ।

ਕੇਜੀਐਮ ਦਾ ਕੇਸ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਆਖਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ: ਇਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਾਲੇ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ "ਬੈੱਲ-ਵੈਦਰ" (bellwether) ਟਰਾਇਲਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਿਊਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਿਸਾਲ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਟੈਸਟ ਕੇਸ ਹਨ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੇ ਦੂਰਗਾਮੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਹ 'ਬਿਗ ਟੈੱਕ' (Big Tech) ਲਈ 'ਬਿਗ ਟੋਬੈਕੋ' (ਤੰਬਾਕੂ ਉਦਯੋਗ) ਵਾਲਾ ਪਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਕੇਸ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ।

ਲਤ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ

ਕੇਜੀਐੱਮ – ਜੋ ਹੁਣ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਹੈ – ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਯੂਟਿਊਬ ਅਤੇ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਜਨੂੰਨੀ ਪੈਟਰਨ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 16 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਚਿੰਤਾ, ਉਦਾਸੀ, ਬਾਡੀ ਡਿਸਮੋਰਫੀਆ ਅਤੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।

ਉਸ ਦੇ ਕੇਸ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਮੇਟਾ ਅਤੇ ਯੂਟਿਊਬ ਨੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਨਸ਼ੀਲਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਚੋਣਾਂ ਕੀਤੀਆਂ – ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, "ਇਨਫਿਨਿਟ ਸਕ੍ਰੋਲ" (ਲਗਾਤਾਰ ਸਕ੍ਰੋਲਿੰਗ)।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਪੋਕਰ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿਗਰਟ ਉਦਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਪਨ ਮਾਲੀਆ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਵਹਾਰਕ ਅਤੇ ਨਿਊਰੋਬਾਇਓਲੋਜੀਕਲ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ।

ਕੇਜੀਐਮ ਦੇ ਵਕੀਲ ਮਾਰਕ ਲੇਨੀਅਰ ਨੇ ਜਿਊਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਈ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਕੀਤਾ।

ਲੇਨੀਅਰ ਨੇ ਮੇਟਾ ਦੇ "ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਮਿਸਟ" (Project Myst) ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ "ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ" ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਆਦੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਭਾਵਨਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਾਪੇ ਇਸ ਲਤ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਬੇਵੱਸ ਸਨ।

ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਿਸ ਪਲ [ਕੇਜੀਐਮ] ਮਸ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿ ਗਈ ਸੀ।

ਜਿਊਰੀ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਮੇਟਾ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਚਾਰਾਂ ਨੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਡਰੱਗਜ਼ (ਨਸ਼ਾ) ਦੇਣ ਅਤੇ ਜੂਏ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜਿਊਰੀਆਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਜਿਹੀ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੀ ਜੋ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੱਕ ਯੂਟਿਊਬ ਮੀਮੋ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਲਤ" (viewer addiction) ਨੂੰ ਇੱਕ ਟੀਚੇ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ "ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਾ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ" (pushers) ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਮਾਰਕ ਲੇਨੀਅਰ ਨੇ ਤੰਬਾਕੂ ਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ, ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣਾ, ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਇਨਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੈਅ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

---

ਪਰਿਵਾਰ 'ਤੇ ਉਂਗਲ ਉਠਾਉਣਾ

ਮੇਟਾ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਕੇਜੀਐਮ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਬੂਤ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਾਰਕ ਤੱਕ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

ਮੇਟਾ ਦੇ ਵਕੀਲ ਨੇ ਕੇਜੀਐਮ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਲਈ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਅਤੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਮੇਟਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਮਾਰਕ ਜ਼ਕਰਬਰਗ ਨੇ ਬਚਾਅ ਪੱਖ ਲਈ ਗਵਾਹੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, ‘ਮੈਂ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਿਤਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।’

ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਟਾ ਦੁਆਰਾ ਜੋੜੇ ਗਏ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਾਧਨਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਕਰਬਰਗ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉੱਥੇ ਜਲਦੀ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ।

ਅੰਤਿਮ ਦਲੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਯੂਟਿਊਬ ਦੇ ਵਕੀਲ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਕੇਜੀਐੱਮ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਯੂਟਿਊਬ ਦੀ ਲਤ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਾਅ ਦਾ ਹਿੱਸਾ 'ਸੈਕਸ਼ਨ 230' ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਮੱਗਰੀ (ਕੰਟੈਂਟ) ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੱਜ ਨੇ ਜਿਊਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮੱਗਰੀ ਪਹੁੰਚਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਸਮੱਗਰੀ ਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਮੇਟਾ ਅਤੇ ਗੂਗਲ ਦੀ ਸੈਕਸ਼ਨ 230 ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

---

*ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ

ਬਿਗ ਟੈੱਕ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇਹ ਪਹਿਲੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜੋ ਜਿਊਰੀਆਂ ਟਰਾਇਲ ਸੀ – ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਜਿਸ ਤੋਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਜੂਨ 2024 ਵਿੱਚ, ਗੂਗਲ ਦੇ ਵਿਗਿਆਪਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਜਿਊਰੀਆਂ ਟਰਾਇਲ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਗੂਗਲ ਨੇ ਨਿਆਂ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ 2 ਮਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਮੰਗੇ ਗਏ ਹਰਜਾਨੇ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ, ਪਲੱਸ ਵਿਆਜ ਸੀ।

ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਜਿਊਰੀਆਂ ਟਰਾਇਲ ਦੀ ਲੋੜ ਉਦੋਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮੁਦਰਾ ਹਰਜਾਨਾ ਦਾਅ 'ਤੇ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਹਰਜਾਨੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰਕਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਦਾ ਕਰਕੇ, ਗੂਗਲ ਨੇ ਹਰਜਾਨੇ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜਿਊਰੀਆਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਵੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਹੁਣ ਤੱਕ, ਅਮਰੀਕੀ ਅਦਾਲਤਾਂ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜੋ ਡਿਜ਼ਾਈਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸਨ। ਕੇਜੀਐਮ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਜਿਊਰੀਆਂ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੈਕਸ਼ਨ 230 ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।

---

ਪਹਿਲਾ – ਪਰ ਆਖਰੀ ਨਹੀਂ

ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਬਿਗ ਟੈੱਕ ਕੇਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਲਤ (addiction) ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਜੋਂ ਪਰਖਿਆ ਹੈ। ਹੋਰ ਕੇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਮੇਟਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਿਊ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ, ਜਿਊਰੀਆਂ ਨੇ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਝੂਠੇ ਜਾਂ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ "ਅਨਸਾਫੀ" ਵਪਾਰਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਜਿਸਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਤਜਰਬੇਹੀਣਤਾ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਇਆ। ਇਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਉਲੰਘਣਾਵਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕੁੱਲ 375 ਮਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ।

ਕੇਜੀਐਮ ਦਾ ਕੇਸ ਲਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਲਈ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਤੋਂ ਹਰਜਾਨੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਰ ਕਈ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦਾ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਇੱਕ 'ਕਲਾਸ ਐਕਸ਼ਨ' (class action) ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਸੁਣਵਾਈ ਹੋਣ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ। ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਲਾਸ ਐਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮੇਟਾ ਅਤੇ ਗੂਗਲ ਨੇ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ।