Explainer : ਫਰੀਦਾਬਾਦ 'ਚ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਵਿਦਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ 'ਗ੍ਰੀਨ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ'; ਜਾਣੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ
ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ, ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸਸਕਾਰ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ 'ਗ੍ਰੀਨ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ' ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੁਢੇਣਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਲਕੁਲ...
ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ, ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸਸਕਾਰ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ 'ਗ੍ਰੀਨ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ' ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੁਢੇਣਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ 'ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਸਾਥੀਆਂ' ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਜਨਕ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅੰਤਿਮ ਵਿਦਾਈ ਦੇਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕੌਮੀ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਦਿਵਸ (National Pet Day) 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਇਸ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 42 ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। 'ਆਪਸੀ' (Aapsee) ਨਾਂ ਦੀ ਐੱਨ ਜੀ ਓ ਵੱਲੋਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰੇਮੀ ਡਾ. ਰਾਮਜੀ ਜੈਮਲ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਹੇਠ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਭੱਠੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਦੇ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਧੀਰੇਂਦਰ ਖੜਗਟਾ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੇ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਲੋੜ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਖੜਗਟਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਗ੍ਰੀਨ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਪਸ਼ੂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਅਸਮਾਨ ਹੇਠ ਚਿਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿਣ ਦਾ ਇੱਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੀ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਜਨਕ ਤਰੀਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਦੀ ਖਪਤ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅੰਤਿਮ ਰਸਮਾਂ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋਣ ਜੋ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਸਹੀ ਹੋਣ।"
ਇਸ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਸ ਦੀ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪੁਰਾਣੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਅੰਤਿਮ ਸਸਕਾਰ ਲਈ 400 ਕਿਲੋ ਤੱਕ ਲੱਕੜ ਲੱਗਦੀ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਇਹ ਆਧੁਨਿਕ ਭੱਠੀ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 60 ਤੋਂ 80 ਕਿਲੋ ਲੱਕੜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ 800 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੱਕੜ ਦੀ ਲੋੜ ਘੱਟ ਕੇ ਕੇਵਲ 30 ਕਿਲੋ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 'ਆਪਸੀ' ਸੰਸਥਾ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਨਾਂ ਲਈ 760 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗ੍ਰੀਨ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਬਣਾਏ ਹਨ। ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਕੇ, ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਕੂੜਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਸਫਾਈ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਅਸਰਦਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਅਤੇ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਵਿਪੁਲ ਗੋਇਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਹਾਈ-ਟੈਕ ਉਦਯੋਗਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇਸ ਗ੍ਰੀਨ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਵਰਗੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਐੱਨ ਸੀ ਆਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮਾਡਲ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹਾਂ ਜਿੱਥੇ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਾ ਵੀ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਅਤੇ ਹਰਿਆ-ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ।"

