ਕ੍ਰਿਕਟ ’ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਪਰਛਾਵਾਂ
ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਨੇ ਬੀਤੇ ਐਤਵਾਰ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਦਿਆਂ ਰਿਕਾਰਡ ਅੱਠਵੀਂ ਵਾਰ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੌਰਾਨ ਟੀਮ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਪਛਾੜਦਿਆਂ ਆਪਣੀ ਖੇਡ...
ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਨੇ ਬੀਤੇ ਐਤਵਾਰ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਦਿਆਂ ਰਿਕਾਰਡ ਅੱਠਵੀਂ ਵਾਰ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੌਰਾਨ ਟੀਮ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਪਛਾੜਦਿਆਂ ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਦਾ ਲੋਹਾ ਮਨਵਾਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਮਹਾਨ ਜਿੱਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦਾ ਅੰਤ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤਲਖ਼ ਅਤੇ ਉਦਾਸ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਕਪਤਾਨ ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠਲੀ ਟੀਮ ਨੇ ਇਨਾਮ ਵੰਡ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਿਨਾਰਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਸਾਲ 2025 ਦੇ ਪੁਰਸ਼ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਵਾਂਗ ਹੀ ਭਾਰਤ ਨੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਮੋਹਸਿਨ ਨਕਵੀ ਹੱਥੋਂ ਟਰਾਫ਼ੀ ਲੈਣ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਹਿਲਗਾਮ ਅਤਿਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ‘ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਸੰਧੂਰ’ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਕੁੜੱਤਣ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਿਆਸਤ ਲਗਾਤਾਰ ਭਾਰੂ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ (ਬੀ ਸੀ ਸੀ ਆਈ) ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ, ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਮ ਜਨਤਾ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦਿਆਂ ਇੱਕ ਸੋਚਿਆ-ਸਮਝਿਆ ਸੰਸਥਾਗਤ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਹ ਪੂਰਾ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਖੇਡ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਉੱਤੇ ਇੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਾਵੀ ਹੋਣ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਟਰਾਫ਼ੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਡੂੰਘੀ ਅਤੇ ਨਪੀ-ਤੁਲੀ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੀ ਸੀ ਸੀ ਆਈ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਦੇਵਜੀਤ ਸੈਕੀਆ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਪੱਸ਼ਟ ਆਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਖੇਡ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪਾਸੋਂ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ। ਬੋਰਡ ਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਖੇਡ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਿਆਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਰਸਮੀ ਮੇਲ-ਜੋਲ ਜਾਂ ਸਟੇਜ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਗ਼ੈਰ-ਵਾਜਬ ਜਾਂ ਅਣਉਚਿਤ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਮਕਸਦ ਤਾਂ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਮਤਭੇਦਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦੇਣ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਸਨਮਾਨ ਸਮਾਗਮ ਕੂਟਨੀਤਕ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਖਿੱਚੋਤਾਣ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੇ ਬਣਨ ਜਾਂ ਬੇਮਨੋਂ ਭਾਗੀਦਾਰ ਬਣਨ ਦਾ ਗੰਭੀਰ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਪੂਰੇ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ ਰਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਪਸੀ ਤਣਾਅ ਦੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਹੇਠ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕੋਈ ਹੋਰ ਠੋਸ ਤਰੀਕਾ ਲੱਭਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਅਸਲ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਸ਼ੋਭਾ ਇਸੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਟਰਾਫ਼ੀ ਵੰਡ ਸਮਾਗਮ ਜਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਰੌਣਕ ਬਣਿਆ ਰਹੇ।
