ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਬਰਕਰਾਰ: ਪੰਜਾਬ ਭਰ ਵਿੱਚ MBBS ਦੇ ਕੱਟ-ਆਫ਼ BDS ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ

ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਹੈਲਥ ਸਾਇੰਸਜ਼ (BFUHS) ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਅਤੇ ਡੈਂਟਲ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲੇ ਲਈ ਜਾਰੀ NEET-UG ਦੀ ਕੱਟ-ਆਫ਼ ਸੂਚੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਐੱਮ.ਬੀ.ਬੀ.ਐੱਸ. (MBBS) ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਲਈ ਬੀ.ਡੀ.ਐੱਸ. (BDS) ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਸਖ਼ਤ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਅਤੇ ਸੈਲਫ਼-ਫਾਈਨਾਂਸ ਕਾਲਜਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹਨ।

ਸਾਲ 2025 ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਕੋਟੇ ਦੀਆਂ ਓਪਨ ਕੈਟਾਗਰੀ ਸੀਟਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਐੱਮ.ਬੀ.ਬੀ.ਐੱਸ. ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸਖ਼ਤ ਮੁਕਾਬਲਾ ਈ.ਐੱਸ.ਆਈ.ਸੀ. (ESIC) ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ 31,210 ਰੈਂਕ ਵਾਲੇ ਆਖਰੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ ਦਾਖ਼ਲਾ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਾ. ਬੀ.ਆਰ. ਅੰਬੇਡਕਰ ਸਟੇਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ,ਮੁਹਾਲੀ (35,470 ਰੈਂਕ), ਦਯਾਨੰਦ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਲੁਧਿਆਣਾ (38,838 ਰੈਂਕ), ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਪਟਿਆਲਾ (42,989 ਰੈਂਕ), ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (45,529 ਰੈਂਕ) ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਫਰੀਦਕੋਟ (47,571 ਰੈਂਕ) ਦਾ ਨੰਬਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਆਰ.ਆਈ.ਐੱਮ.ਟੀ. (RIMT) ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਮੰਡੀ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ (68,818 ਰੈਂਕ) ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਸਾਗਰ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ, ਬਨੂੜ (65,082 ਰੈਂਕ) ਵਰਗੇ ਸੈਲਫ਼-ਫਾਈਨਾਂਸਡ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਹੇਠਲੇ ਰੈਂਕਾਂ ’ਤੇ ਦਾਖ਼ਲੇ ਹੋਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੰਗੇ ਰੈਂਕ ਵਾਲੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ-ਏਡਿਡ ਸੀਟਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਐੱਮ.ਬੀ.ਬੀ.ਐੱਸ. ਅਤੇ ਬੀ.ਡੀ.ਐੱਸ. ਦੀ ਕੱਟ-ਆਫ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਅੰਤਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਸਾਲ 2025 ਵਿੱਚ ਡੈਂਟਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀਟ ਸਰਕਾਰੀ ਡੈਂਟਲ ਕਾਲਜ, ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ 100,547 ਰੈਂਕ ’ਤੇ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਡੈਂਟਲ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ 121,475 ਰੈਂਕ ’ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਈ। ਸੂਬੇ ਦੇ ਹੋਰ ਡੈਂਟਲ ਕਾਲਜਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਬਾਬਾ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਡੈਂਟਲ ਕਾਲਜ ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਡੈਂਟਲ ਕਾਲਜ ਸੁਨਾਮ) ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ (ਕੁਝ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ 8 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਪਰ) ਰੈਂਕ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦਾਖ਼ਲਾ ਮਿਲਿਆ। ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐੱਮ.ਬੀ.ਬੀ.ਐੱਸ. ਦੀ ਸੀਟ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਡੈਂਟਲ ਵੱਲ ਰੁਖ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

2024 ਅਤੇ 2025 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ’ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨੀਟ (NEET) ਦੇ ਅੰਕਾਂ (Marks) ਦੀ ਕੱਟ-ਆਫ਼ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਪਟਿਆਲਾ ਦੀ ਓਪਨ ਕੈਟਾਗਰੀ ਕੱਟ-ਆਫ਼ 2024 ਵਿੱਚ 662 ਅੰਕ ਸੀ ਜੋ 2025 ਵਿੱਚ 508 ਰਹਿ ਗਈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਰੀਦਕੋਟ ਕਾਲਜ ਦੀ ਕੱਟ-ਆਫ਼ 639 ਅੰਕਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ 504 ਹੋ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਅੰਤਰ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਔਖੇ ਪੱਧਰ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਯੋਗਤਾ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਕਾਰਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੈਂਕ ਅਜੇ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਘੱਟ ਫੀਸਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰਾਖਵੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਕੋਟੇ) ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੇਠਲੇ ਰੈਂਕਾਂ ਵਾਲੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਐੱਮ.ਬੀ.ਬੀ.ਐੱਸ. ਅਤੇ ਬੀ.ਡੀ.ਐੱਸ. ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲੇ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।