ਨਹੀਂ ਰੀਸਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ

ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਰੀਸਾਂ ਕਰਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਧਰਤੀ ਲਈ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਰੰਗਾਂ, ਸੁਗੰਧਾਂ, ਬੋਲ-ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਢੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਖਿਚਾਅ ਹੈ ਜੋ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਪੰਜਾਬ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਭੂਗੋਲਕ ਖੇਤਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਜੀਵਨ-ਦਰਸ਼ਨ ਹੈ-ਖੁੱਲ੍ਹ ਦਿਲੀ, ਮਿਹਮਾਨ-ਨਿਵਾਜ਼ੀ ਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੌਸਲੇ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਗਿੱਧਾ ਤੇ ਭੰਗੜਾ ਐਵੇਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਗੂੰਜਦੇ, ਇਹ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਧੜਕਣ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਲੋਹੜੀ, ਵਿਸਾਖੀ, ਤੀਜ ਸਿਰਫ਼ ਰਿਵਾਜ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਰਾਗ ਹਨ। ਹਰ ਗਲੀ-ਮੁਹੱਲੇ ਦਾ ਰੰਗ, ਹਰ ਧੁਨ ਤੇ ਹਰ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਰੂਹਾਨੀ ਤਾਜ਼ਗੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।

ਪੰਜਾਬੀ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖਾਸੀਅਤ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ-ਦਿਲੀ। ਪੰਜਾਬੀ ਹਰ ਵੇਲੇ ਵੰਡਣ ਤੇ ਜਿਉਣ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਦੇ ਨਾਲ ਰੋਟੀ-ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਬਾਹਰੋਂ ਆਏ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾਉਣਾ, ਇਹ ਰਿਵਾਜ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਗਦੇ ਖੂਨ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਮਿਹਨਤੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹੈ। ਹਲ਼ ਜੋਤਦਾ ਕਿਸਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ, ਸਗੋਂ ਰੋਜ਼ਮਰਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਆਸ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਵੀ ਬੀਜਦਾ ਹੈ। ਇਹੋ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਚੋਖੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ‘ਭਾਰਤ ਦੀ ਅੰਨ ਟੋਕਰੀ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਚਾਹੇ ਗੱਲ ਹੋਏ ਹਲ਼ ਚਲਾਉਣ ਦੀ, ਯੁੱਧ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਨ ਦੀ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਰਾਹ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਅੱਗੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਆਉਣ ’ਤੇ ਅਡਿੱਗ ਰਹਿਣਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ਮਿਜਾਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਜਿਉਣਾ ਪੰਜਾਬੀ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪਛਾਣ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਰੀਸਾਂ ਕਰਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਈ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਮਤਕਾਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਗ, ਰੰਗ, ਮੌਜ ਤੇ ਮਿਲਾਪ ਹੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਸਲ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਬਣਦੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਰੀਸਾਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਧਰਤੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸੂਬਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਹੌਸਲੇ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਚਿਰਾਗ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਲਦਾ। ਜਿਸ ਮਿੱਟੀ ਨੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਰਚੀ, ਜਿੱਥੇ ਸੂਰਮੇ ਜਨਮੇ, ਜਿੱਥੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਲੰਗਰ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰਨਾ ਕਿਸੇ ਲਈ ਵੀ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ-ਨਾਚ, ਗੀਤ ਅਤੇ ਮੇਲੇ-ਤਿਉਹਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੂਹਾਨੀ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਭੰਗੜਾ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਚ ਨਹੀਂ, ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦਾ ਧਮਾਕਾ ਹੈ। ਗਿੱਧਾ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਨਾਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਅਪਣੱਤ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਾਦਗੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਗ੍ਹਾ ਲੱਭਣੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬੀ ਬੰਦੇ ਆਪਣੀ ਖੁੱਲ੍ਹ-ਦਿਲੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਗ਼ਰੀਬ ਜਾਂ ਅਮੀਰ ਹੋਵੋ, ਹਰ ਕੋਲੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਾਹ ਦਾ ਪਿਆਰ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲੇਗਾ।

ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿੱਟੀ ਸੋਨਾ ਉਗਲਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਧਰਤੀ ਨੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੇ ਇੱੱਜ਼ਤ ਲਈ ਹੱਸਦੇ-ਹੱਸਦੇ ਕੁੁਰਬਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਹੌਸਲੇ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹਨ।

ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਤੇ ਮਹਿਮਾਨ-ਨਿਵਾਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਹੀ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਕੈਨੇਡਾ ਹੋਵੇ, ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਜਾਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਪੰਜਾਬੀ ਮੇਲੇ, ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਤੇ ਰਹਿਤ ਮਰਿਆਦਾ ਅਤੇ ਰਿਵਾਜ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹ ਮੂਲ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਘੱਟ ਹੀ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।

ਇਸੇ ਲਈ ਕਹਿਣਾ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਰੀਸਾਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਪਿਆਰ ਦਾ ਦਰਿਆ ਹੈ, ਹੌਸਲੇ ਦਾ ਚਿਰਾਗ ਹੈ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਨਾਮ ਹੀ ਜਦੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੁਰਤਰੰਗ ਖਿੜਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਗ੍ਹਾ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਪੰਜਾਬ ਸਿਰਫ਼ ਭੂਗੋਲਕ ਖੇਤਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਜੀਵਨ-ਦਰਸ਼ਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੂਹ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹ-ਦਿਲੀ, ਮਹਿਮਾਨ-ਨਿਵਾਜ਼ੀ, ਮਿਹਨਤ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਰਿਵਾਜਾਂ ਦਾ ਬੇਮਿਸਾਲ ਮਿਲਾਪ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੰਗੀਤਮਈ ਅਤੇ ਰੰਗੀਲਾ ਜਹਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਤਿਉਹਾਰ, ਹਰ ਰਿਵਾਜ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਝੂਮਦੇ ਗੀਤ, ਧਮਾਕੇਦਾਰ ਭੰਗੜਾ ਤੇ ਗਿੱਧਾ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪੰਜਾਬੀ ਹਮਦਰਦੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲੋਹੜੀ ’ਤੇ ਮੱਖਣ ਵਾਲੀ ਲੱਸੀ ਪੀਣਾ ਅਤੇ ਲੋਹੜੀ ਬਾਲ਼ ਕੇ ਗਿੱਧਾ ਪਾਉਣਾ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪੰਜਾਬੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਹੈ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਇਹੋ ਇਸ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਅਨੋਖਾਪਣ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬੀ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਬੇਹੱਦ ਖੁੱਲ੍ਹ-ਦਿਲੀ। ਜਿੱਥੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਰੁਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪੰਜਾਬੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਦਿਲ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੀ ਘਰ ਵਾਂਗ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਲੰਗਰ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਮਹਾਨਤਾ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਦਿਲੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਅੰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਵੀ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੁੱਲ੍ਹ-ਦਿਲੀ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨ-ਨਿਵਾਜ਼ੀ ਨੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਧਰਤੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੀ ਤੇ ਅਦਭੁੱਤ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬੀ ਨਿਰਸੰਦੇਹ ਆਪਣੇ ਹੌਸਲੇ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਲਈ ਪਛਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਜੰਗਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਜਾਂ ਸੱਚਾਈ ਲਈ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਣਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਹੌਸਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਿਰਾਸਤ ਹੈ।

ਚਾਹੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਧਰਤੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਖੁਆਬ, ਪੰਜਾਬੀ ਹਰ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਜੂਝਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹਾਰ ਮੰਨਣ ਦੀ ਆਦਤ ਨਹੀਂ। ਹੌਸਲੇ ਅਤੇ ਹਿੰਮਤ ਦਾ ਇਹ ਸੁਮੇਲ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਬੇਮਿਸਾਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸੰਪਰਕ: +61 412913021