DT
PT
Subscribe To Print Edition About The Punjabi Tribune Code Of Ethics Download App Advertise with us Classifieds
Add Tribune As Your Trusted Source
search-icon-img
search-icon-img
Advertisement

‘PM Modi ਅਤੇ Amit Shah ‘ਵੋਟ ਚੋਰੀ’ ਦੇ ਅਸਲ ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ’: ਮੱਲਿਕਾਰਜੁਨ ਖੜਗੇ

1 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੈਲੀ; ਈ.ਵੀ.ਐੱਮ. ਦੀ ਬਜਾਏ ਬੈਲੇਟ ਪੇਪਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਜ਼ੋਰਾਂ ’ਤੇ

  • fb
  • twitter
  • whatsapp
  • whatsapp
featured-img featured-img
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ‘ਇੰਡੀਆ’ ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੱਲਿਕਾਰਜੁਨ ਖੜਗੇ, ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ, ਟੀ.ਐੱਮ.ਸੀ. ਮੁਖੀ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ, ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਉਮਰ ਅਬਦੁੱਲਾ ਤੇ ਹੋਰ ਆਗੂ। -ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਫੋਟੋ: ਮਾਨਸ ਰੰਜਨ
Advertisement

ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੱਲਿਕਾਰਜੂਨ ਖੜਗੇ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ’ਤੇ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਦੇ “ਅਸਲ ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ” ਹੋਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ‘ਵੋਟ ਚੋਰੀ’ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ 19 ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ‘ਇੰਡੀਆ’ (INDIA) ਗਠਜੋੜ ਨੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿਰੁੱਧ ਤਿੰਨ ਪੜਾਵੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੋਣ ਸੁਧਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਛੇ-ਨੁਕਾਤੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਖੜਗੇ ਨੇ ਇੰਡੀਆ ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ 2 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ 8 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ‘ਲੋਕਤੰਤਰ ਬਚਾਓ’ ਮਾਰਚ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਗੀਆਂ, ਇਸੇ ਵਿਚਾਲੇ 6 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵੱਲ ਮਾਰਚ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ 1 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰੈਲੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

Advertisement

ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ, ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੁਖੀ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਖੜਗੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਠਜੋੜ ਨੇ ‘ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਕਤਲ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਨ’ ਦਾ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

Advertisement

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ 6 ਅਕਤੂਬਰ ਦਾ ਮਾਰਚ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧਵਾਰ ਲਈ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਮਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰੀ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਜਿਸਟਰੇਟਾਂ (ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰਾਂ) ਦੇ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।

ਖੜਗੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, “1 ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਦਿੱਲੀ ਰੈਲੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਇਕੱਠ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀਆਂ, ਐੱਸ.ਆਈ.ਆਰ. (SIR) ਅਤੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਜਨਤਕ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।”

ਖੜਗੇ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇੱਕ “ਕਠਪੁਤਲੀ” ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹ ਕਥਿਤ ਵੋਟ ਚੋਰੀ ਦੇ “ਅਸਲ ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ” ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ, ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇੰਡੀਆ ਗਠਜੋੜ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਈ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ, ਐਨ.ਜੀ.ਓਜ਼ (NGOs) ਅਤੇ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਆਗੂ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ “ਕਾਫ਼ੀ ਚੰਗੀ ਚਰਚਾ” ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ “ਵੋਟ ਦੀ ਚੋਰੀ” ਕੇਂਦਰੀ ਮੁੱਦਾ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰਿਆ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਂਝਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਮੋਦੀ, ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (CEC) ਗਿਆਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਵੋਟਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਚੁੱਪ ਨਹੀਂ ਰਹਾਂਗੇ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸ਼ਾਮਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੇ।”

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਆਪਣਾ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਵੋਟਾਂ ਚੋਰੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ “ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ” ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਕਿ ਇੰਡੀਆ ਗਠਜੋੜ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ “ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਬਦਲਾਅ” ਲਿਆਵੇਗਾ।

ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੰਡੀਆ ਗਠਜੋੜ ਇਕੱਠਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਗਿਆਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਨਾ ਹਟਾਇਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਅੰਦੋਲਨ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇੰਡੀਆ ਗਠਜੋੜ ਇਕੱਠਾ ਹੈ” ਅਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਖਮਿਆਜ਼ਾ ਭੁਗਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ “ਵੱਡਾ ਘੁਟਾਲਾ” ਕਿਹਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਚੋਣ “ਧੋਖਾਧੜੀ” ਰਾਹੀਂ ਜਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ’ਤੇ ਸੂਬੇ ਨੂੰ “ਲੁੱਟਣ” ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ।

ਗਿਆਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ “ਚੋਰ” ਅਤੇ “ਡਾਕੂ” ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਸਾਡੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਮੰਗ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਗਿਆਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨਾ ਹਟਾਏ ਗਏ ਤਾਂ ਅੰਦੋਲਨ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਜਾਵੇਗਾ।”

ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ ਈ.ਵੀ.ਐੱਮਜ਼ (EVMs) ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ’ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ “ਸਾੜ” ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਚੋਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈ ਹੈ।

ਖੜਗੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੰਡੀਆ ਗਠਜੋੜ ਦੇ 100 ਫੀਸਦੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਬੈਲੇਟ ਪੇਪਰਾਂ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “100 ਫੀਸਦੀ ਇੰਡੀਆ ਗਠਜੋੜ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਬੈਲਟ ਪੇਪਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋਵੇ।”

ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ, ਖੜਗੇ ਨੇ ਛੇ ਮੁੱਖ ਮੰਗਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਇੰਡੀਆ ਗਠਜੋੜ ਆਪਣੀ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਗਠਜੋੜ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਐੱਸ.ਆਈ.ਆਰ. (SIR) ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਨਾਲ ਹੀ ਹਰ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਸੋਧ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਹੋਵੇ। ਖੜਗੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਜੋੜਨ, ਕੱਟਣ ਅਤੇ ਸੋਧਣ ਬਾਰੇ ਹਲਕਾ-ਵਾਰ ਅਤੇ ਬੂਥ-ਵਾਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦੂਜਾ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਯੋਗ ਵੋਟਰ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨੋਟਿਸ, ਕਾਰਨਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਪੀਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਨਹੀਂ ਹਟਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਤੀਜਾ, ਯੋਗ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ, ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਜਾਂ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਬਾਹਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਚੌਥਾ, ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਈ.ਵੀ.ਐੱਮਜ਼ (EVMs) ਦੀ ਬਜਾਏ ਬੈਲੇਟ ਪੇਪਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੋਟਿੰਗ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਭਰੋਸਾ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਪੰਜਵਾਂ, ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵੋਟਰ ਬਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਸੌਖੀ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਖੜਗੇ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਫਾਰਮ 6 ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬੇਲੋੜੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਛੇਵਾਂ, ਗਠਜੋੜ ਸੰਸਥਾਗਤ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ’ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸਾ ਹੋਵੇ।

ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ 19 ਪਾਰਟੀਆਂ ਕਾਂਗਰਸ, ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ, ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ, ਐੱਨ.ਸੀ.ਪੀ. (ਸ਼ਰਦ ਪਵਾਰ), ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ (ਯੂ.ਬੀ.ਟੀ.), ਆਰ.ਜੇ.ਡੀ., ਸੀ.ਪੀ.ਆਈ. (ਐੱਮ), ਸੀ.ਪੀ.ਆਈ., ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਨਫਰੰਸ, ਪੀ.ਡੀ.ਪੀ., ਜੇ.ਐੱਮ.ਐੱਮ., ਸੀ.ਪੀ.ਆਈ. (ਐੱਮ.ਐੱਲ.), ਆਈ.ਯੂ.ਐੱਮ.ਐੱਲ., ਕੇਰਲ ਕਾਂਗਰਸ (ਐੱਮ), ਐੱਮ.ਡੀ.ਐੱਮ.ਕੇ., ਵੀ.ਸੀ.ਕੇ., ਆਰ.ਐੱਸ.ਪੀ., ਕੇਰਲ ਕਾਂਗਰਸ (ਜੋਸਫ਼) ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਫਾਰਵਰਡ ਬਲਾਕ ਸਨ।

Advertisement
×