Firecrackers ban: ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵੱਲੋਂ ਪਟਾਕਿਆਂ 'ਤੇ ਪੂਰਨ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ
ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਪਟਾਕੇ ਚਲਾਉਣ ਨਾਲ ਹਰ ਜੀਵ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ ਬੁਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਕੋਰਟ ਨੇ ਤੈਅ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜ਼ੋਰ
ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਪਟਾਕਿਆਂ ’ਤੇ ਮੁਕੰਮਲ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕੋਰਟ ਨੇ ਦੀਵਾਲੀ ਦੌਰਾਨ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪਟਾਕੇ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਕੇ ਇੱਕ ਸੰਤੁਲਿਤ ਪਹੁੰਚ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਜਸਟਿਸ ਐੱਮ.ਐੱਮ. ਸੁੰਦਰੇਸ਼ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਬੈਂਚ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਨਾ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਪਾਬੰਦੀ ਲਈ ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 24 ਘੰਟੇ ਪਟਾਕੇ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਦੋ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਵੇਗਾ... ਨੰਬਰ ਇੱਕ। ਨੰਬਰ ਦੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਨਾਲ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਬਿਮਾਰ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਹਰ ਦੂਜੇ ਜੀਵ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਵੇਗਾ। ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮਾਂ ਦੇ ਸਕੀਏ ਅਤੇ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰ ਸਕੀਏ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਪਟਾਕੇ ਵਰਤੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।”
ਇਹ ਬੈਂਚ 2015 ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਅਕਤੂਬਰ ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਕਤੂਬਰ 2025 ਵਿੱਚ, ਚੋਟੀ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਦੀਵਾਲੀ ਲਈ ਦਿੱਲੀ-ਐੱਨ.ਸੀ.ਆਰ. ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਢਿੱਲ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਦਿਨ ਹਰੇ ਪਟਾਕਿਆਂ (ਗ੍ਰੀਨ ਕ੍ਰੈਕਰਜ਼) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ (CPCB) ਨੂੰ ਪਟਾਕਿਆਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਢਿੱਲ ਦੇਣ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦਿਆਂ, ਬੈਂਚ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ CPCB ਵੱਲੋਂ ਬੇਰੀਅਮ-ਅਧਾਰਤ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਪਟਾਕੇ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਵਧੀਕ ਸੌਲਿਸਟਰ ਜਨਰਲ ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਭਾਟੀ ਨੇ ਬੇਰੀਅਮ-ਅਧਾਰਤ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਰਿਕਾਰਡ ’ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ 15 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮੰਗਿਆ, ਇਹ ਨੋਟ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਟੈਸਟਿੰਗ ਅਜੇ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਬਾਕੀ ਹੈ।
ਬੈਂਚ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸਾਂਝੇ ਪਟਾਕਿਆਂ (ਲੜੀਵਾਰ ਪਟਾਕਿਆਂ ਜਾਂ ਲੜੀ) ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਸੁਝਾਅ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਵੱਲ ਰੁਝਾਨ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਫਿਊਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਜਦੀ ਹੈ।
ਵਕੀਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਟਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਕਾਰਨ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵਿਤ ਵਾਧੇ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਤਬਾਹੀ ਮਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬੈਂਚ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਕੀ ਖਾਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪਟਾਕਾ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਕੇ. ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਬੈਂਚ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਪਟਾਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰਫ਼ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਹੀ ਅਲੱਗ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
