India ਦਾ ਪਹਿਲਾ 5th-Gen Fighter jet ਬਣਾਉਣ ਲਈ 3 ਵੱਡੀਆਂ ਨਿਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਜੰਗ

ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ 5th-generation (ਪੰਜਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ) ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ 3 ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ Request for Proposal (RFP) ਰਾਹੀਂ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਮੰਗੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ Tata Advanced Systems Ltd ਹੈ, ਜੋ ਇਕੱਲੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਗਰੁੱਪ Larsen & Toubro, Bharat Electronics Ltd ਅਤੇ Dynamatic Technologies Ltd ਦਾ ਹੈ। ਤੀਜਾ ਗਰੁੱਪ Bharat Forge, BEML ਅਤੇ Data Patterns ਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਕੰਪਨੀ ਜਾਂ ਗਰੁੱਪ ਇਹ ਟੈਂਡਰ ਜਿੱਤੇਗਾ, ਉਹ DRDO ਦੀ Aeronautical Development Agency ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 5 ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ (ਨਮੂਨੇ) ਅਤੇ 1 ਟੈਸਟ ਜਹਾਜ਼ ਬਣਾਏਗਾ। ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਕੰਟਰੈਕਟ ਮਿਲਣ ਦੇ 30 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਹਾਜ਼ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ 64 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਉਡਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਪਨੀ Hindustan Aeronautics Ltd (HAL) ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਬਣਾਏਗੀ। ਬੋਲੀ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ 3 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ RFP ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਕੇ ਪਾਰਟਨਰ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੇਗੀ। ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ (MoD) ਨੇ 7 ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ 3 ਆਖਰੀ ਨਾਮਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਰਟਲਿਸਟ ਕੀਤਾ ਸੀ।

DRDO ਦਾ ਟੀਚਾ 2034 ਤੱਕ AMCA (ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼) ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ 2035 ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਦੋ ਮਾਡਲ (variants) ਬਣਾਏ ਜਾਣਗੇ। Mark 1 ਵਿੱਚ General Electric F414 ਦਾ 98 kN ਇੰਜਣ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਐਡਵਾਂਸਡ Mark 2 ਵਿੱਚ 110 kN ਦਾ ਇੰਜਣ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ HAL ਅਤੇ ਫਰਾਂਸ ਦੀ Safran ਕੰਪਨੀ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ Cabinet Committee on Security ਨੇ AMCA ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਲਾਗਤ 15,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ। ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਲੈਟੇਸਟ ਐਵੀਓਨਿਕਸ (ਆਧੁਨਿਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ) ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਏਸਾ (AESA) ਰਡਾਰ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਹ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਲੈ ਕੇ ਉੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਅਮਰੀਕਾ (F-22 Raptor), ਰੂਸ (Su-57) ਅਤੇ ਚੀਨ (J-20) ਕੋਲ ਹੀ 5th-generation ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਹਨ।