Baramati crash report:ਬਾਰਾਮਤੀ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ 'ਤੇ AAIB ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ

Baramati crash report: ਸੀਨੀਅਰ ਐੱਨ ਸੀ ਪੀ ਆਗੂ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਉਪ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਜੀਤ ਪਵਾਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇ ਬਾਰਾਮਤੀ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖਾਮੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਜਾਂਚਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ’ਤੇ ਲੈਂਡ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਘਾਟ ਸੀ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।

ਜਾਂਚ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲੀਅਰਜੈੱਟ 45 (Learjet 45) ਉਡਾਣ ਨੂੰ ਲੈਂਡ ਕਰਨ ਲਈ ਕਲੀਅਰੈਂਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਵਿਜ਼ੀਬਿਲਟੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਗੈਰ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਉਚਿਤ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ਮੌਸਮ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀਆਈਪੀ (VIP) ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਕਿਵੇਂ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।

ਸ਼ਨਿਚਰਵਾਰ ਨੂੰ AAIB ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਚਾਲਕ ਦਲ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਲੈਂਡਿੰਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਜ਼ੀਬਿਲਟੀ 3000 ਮੀਟਰ ਸੀ। ਇਹ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਫਲਾਈਟ ਰੂਲਜ਼ (VFR) ਅਧੀਨ ਸੰਚਾਲਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ 5000 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਸੀ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, "ਇਸ ਲਈ, ਲੈਂਡਿੰਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬਾਰਾਮਤੀ ਵਿਖੇ ਦੱਸੀ ਗਈ ਵਿਜ਼ੀਬਿਲਟੀ VFR ਫਲਾਈਟ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 5000 ਮੀਟਰ (5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਦੀ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੀ।"

ਹਾਦਸੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਹਾਜ਼ ਰਨਵੇਅ 11 'ਤੇ ਲੈਂਡ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ "ਰਨਵੇਅ 11 ਦੇ ਥ੍ਰੈਸ਼ਹੋਲਡ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਕਰੈਸ਼ ਲੈਂਡਿੰਗ ਹੋਈ।" ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਫੁਟੇਜ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਟਕਰਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਹਾਜ਼ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਝੁਕ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਰਨਵੇਅ ਦੀ ਸਤ੍ਵਾ ਨਾਲੋਂ ਨੀਵੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਰਨਵੇਅ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 50 ਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸੀ। ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕਾਕਪਿਟ ਅਤੇ ਕੈਬਿਨ ਹਿੱਸਾ ਸੜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ।

ਖੋਜਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਰਾਮਤੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੰਚਾਲਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ ਅਤੇ "ਵਿੰਡ ਸੌਕਸ" (wind socks) ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨਲ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇਹ ਵੀ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ "ਰਨਵੇਅ 11 ਦੇ ਪਾਸੇ ਕੋਈ ਵਿੰਡ ਸੌਕ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਸੀ।"

ਹਾਦਸੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਟਾਵਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਏਅਰ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਕੰਟਰੋਲਰ ਤਾਇਨਾਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਟਾਵਰ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਇੱਕ ਫਲਾਈਟ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (FTO) ਦੇ ਗਰਾਊਂਡ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜੋ ਲੈਂਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਜਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, "VT-SSK ਦੇ ਚਾਲਕ ਦਲ ਨੇ ਬਾਰਾਮਤੀ ਪਹੁੰਚਣ ਵੇਲੇ ਵਿਜ਼ੀਬਿਲਟੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਜਿਸ ਲਈ ਟਾਵਰ ਨੇ ਵਿਜ਼ੀਬਿਲਟੀ ਮਾਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ 3000 ਮੀਟਰ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।"

ਰਨਵੇਅ ਦੀ ਹਾਲਤ 'ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਸਤ੍ਵਾ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਮਾਰਚ 2016 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਰੀ-ਕਾਰਪੇਟਿੰਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ "ਰਨਵੇਅ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਫਿੱਕੇ ਪੈ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਰਨਵੇਅ ਦੀ ਸਤ੍ਵਾ 'ਤੇ ਢਿੱਲੇ ਪੱਥਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।"

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕੋਈ ਚਾਰਦੀਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। "ਮੌਜੂਦ ਵਾੜ (fencing) ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪੂਰੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਨੂੰ ਕਵਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਬਾਰਾਮਤੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਕੋਲ ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ARFF (ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਰੈਸਕਿਊ ਐਂਡ ਫਾਇਰ ਫਾਈਟਿੰਗ) ਯੂਨਿਟ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਮੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਫਲਾਇੰਗ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਨਿਯਤ ਸੰਚਾਲਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੀਆਈਪੀ ਉਡਾਣਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਆਪਣੀਆਂ ਅੰਤਰਿਮ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਜਨਰਲ ਆਫ ਸਿਵਲ ਐਵੀਏਸ਼ਨ (DGCA) ਨੂੰ ਗੈਰ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਉਡਾਣਾਂ ਲਈ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸੰਚਾਲਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਉਦੋਂ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮੌਸਮ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਲੈਂਡਿੰਗ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੈਰ-ਨਿਯਤ ਅਤੇ ਚਾਰਟਰਡ ਉਡਾਣਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੀਆਈਪੀ ਮੂਵਮੈਂਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੇ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।