Air India crash: ਪਾਇਲਟ ਨਹੀਂ, ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਰਾਬੀ ਸੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ: FIP ਦਾ ਦਾਅਵਾ

ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਪਾਇਲਟਸ (FIP) ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੂਨ 2025 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਥੀਅਮ-ਆਇਨ ਬੈਟਰੀ ਦੀ ਖਰਾਬੀ, ਅਸਧਾਰਨ ਵੋਲਟੇਜ ਅਤੇ ਬੋਇੰਗ 787 ਡ੍ਰੀਮਲਾਈਨਰ ਦੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਾਰਨ ਪਾਇਲਟਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੋਵੇਂ ਇੰਜਣਾਂ ਦੀ ਫਿਊਲ ਸਪਲਾਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬੰਦ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ।

ਪਾਇਲਟਾਂ ਦੀ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਐਕਸੀਡੈਂਟ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ (AAIB) ਨੂੰ ਸੌਂਪੇ ਇੱਕ ਤਕਨੀਕੀ ਨੋਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਗੜਬੜੀ ਕਾਰਨ ਰੀਲੇਅ (relay) ਸਿਸਟਮ ਨੇ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਲਟ ਦੀ ਗਲਤੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

FIP ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ.ਐਸ. ਰੰਧਾਵਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਰੈਮ ਏਅਰ ਟਰਬਾਈਨ (RAT) ਤਾਇਨਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਂਝੇ ਬਿਜਲੀ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਵੋਲਟੇਜ ਉਲਟਣ ਨਾਲ ਇੰਜਣ ਦੇ ਸਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ 'RUN' ਤੋਂ 'CUTOFF' ਮੋਡ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਸਬੂਤਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟੇਕ-ਆਫ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਤਕਨੀਕੀ ਖਰਾਬੀ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲੇ ਸਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਥਿਊਰੀ ਦੀ ਜਾਂਚ IIT ਬੰਬੇ ਜਾਂ HAL ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਸਿਮੂਲੇਟਰ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਹਾਦਸਾ 12 ਜੂਨ 2025 ਨੂੰ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 260 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਸਾਰਾ ਧਿਆਨ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ ਹੈ।