ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਮਸਲਿਆਂ ’ਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਦੇ ਸੰਪਰਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ: ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ 'ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ' ਦੇ ਐਡੀਟਰ-ਇਨ-ਚੀਫ਼ ਜਯੋਤੀ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ, ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ, ਸਰਹੱਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ 2027 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਆਸੀ ਸਮੀਕਰਣਾਂ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਜਯੋਤੀ ਮਲਹੋਤਰਾ: ਮੈਂ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਹਾਂ ਜੋ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਵਲੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੋ ਵਾਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਾਲ 2002 ਤੋਂ 2007 ਤੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰ 2017 ਤੋਂ 2021 ਤੱਕ ਰਿਹਾ। ਕੈਪਟਨ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਸਾਲ 1971 ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਸਾਲ 2021 ਤਕ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਵਿਚ ਰਹੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਭਾਜਪਾ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿਚ ਵੀ ਰਹੇ ਤੇ ਉਹ 1965 ਵਿਚ ਲੜੀ ਗਈ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੇ। ਉਹ ਵੈਸਟਰਨ ਕਮਾਂਡ ਦੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਜਨਰਲ ਕਮਾਂਡਿੰਗ ਅਫਸਰ ਜਨਰਲ ਹਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਦੇ ਏ ਡੀ ਸੀ ਰਹੇ। ਕੈਪਟਨ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਬਾਰੇ ਕਈ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ‘ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ’ ਵਿਚ ਆਰਟੀਕਲ ਲੜੀਵਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਜਯੋਤੀ ਮਲਹੋਤਰਾ: ਕੈਪਟਨ ਸਾਹਿਬ, ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ।

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਧੰਨਵਾਦ, ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ।

ਜਯੋਤੀ ਮਲਹੋਤਰਾ: ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਦੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਪਹਿਲਾ ਸਵਾਲ: ਤੁਸੀਂ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਹੈ—ਤੁਸੀਂ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਹੋ, ਦੋ ਵਾਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਹੋ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਅਗਲੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਿਆਸਤ ਗਰਮਾ ਗਈ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਸਭ ਦਾ ਕਿਵੇਂ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਮੈਂ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਆਇਆ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਔਖੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਕਸਲਵਾਦ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਸੀ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਰਦਾਰ ਬਸੰਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਨਕਸਲਵਾਦੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਤੇ ਉਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਮੈਂ ਆਇਆ। ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ—ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਮੈਂ ਅਖੌਤੀ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਅੰਦੋਲਨ, ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲਿਊ ਸਟਾਰ ਅਤੇ ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੈਕ ਥੰਡਰ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨੀ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਰਕਾਰ ਭੁੱਲ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਕੰਟਰੋਲ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਹਰ ਕੋਈ ਉਹ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੂਬੇ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲਣ ਨਾਲੋਂ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਧ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੋਰ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਨਕਸਲਵਾਦ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਸਾਨ ਨਰਾਜ਼ ਹਨ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਬਾਰੇ ਜਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਵੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਕਹਿਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਦੁੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ—ਸਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸੁਭਾਅ ਤੋਂ ਨਾਂਹਪੱਖੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ ਪਰ ਅੱਜ ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਹਾਂਪੱਖੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਿਹਾ।

ਜਯੋਤੀ ਮਲਹੋਤਰਾ: ਤੁਸੀਂ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤੇ ਹੁਣ ਹਰ ਪਾਰਟੀ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਬਾਰੇ ਬਿਆਨ ਦੇ ਕੇ ਲਾਹਾ ਖੱਟਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ 2017 ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਲਈ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੀ ਹੋਇਆ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਮੈਂ ਉਹ ਵਾਅਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ—ਕੁਝ ਵੀ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਜਿਵੇਂ ਅਕਸਰ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੁੱਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਉੱਠਦਾ ਹੈ; ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸਿਆਸੀ ਮੰਚ 'ਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਬਠਿੰਡਾ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਮੇਰਾ ਹਲਕਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਭੀੜ ਸੀ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਕੁਝ ਸਾਥੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਬੋਲਣ ਲਈ ਸਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਗੁਟਕਾ ਸਾਹਿਬ ਸੀ। ਲੋਕ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਦਿੱਤਾ—ਕਿਸੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਮੈਂ ਖੁਦ ਮੰਗਿਆ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਰਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਕੀ, ਸਾਡਾ ਵਿਧਾਇਕ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣਾ ਗੁਟਕਾ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਰੱਬ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਚਮਤਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਪਰ ਮੈਂ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਵਪਾਰ ਦੀ ਕਮਰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਵੀ।

ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕਾਗਜ਼ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਮੈਂ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਗਸਤ 2021 ਤੱਕ ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਾਰਵਾਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸਰਕਾਰ ਛੱਡੀ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਬਣਾਈ ਸੀ—ਮੈਂ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੱਧੂ ਨੂੰ ਲਿਆਂਦਾ ਜੋ ਸਾਡੇ ਵਧੀਆ ਏ.ਡੀ.ਜੀ.ਪੀ. ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਨਕਸਲ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਮੈਂ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਉਹ ਆਏ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਇੱਕ ਐੱਸ.ਆਈ.ਟੀ. ਬਣਾਈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਅਗਸਤ 2021 ਵਿੱਚ ਛੱਡਿਆ, ਅਸੀਂ ਅਪਰੈਲ 2017 ਤੋਂ ਐੱਨ.ਡੀ.ਪੀ.ਐੱਸ. ਐਕਟ ਤਹਿਤ 48,107 ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਸਨ, 62,535 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ 2,216 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਹੇਰੋਇਨ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਕਮੀ ਆਈ ਸੀ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਲੱਕ ਤੋੜਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਕੀਤਾ।

ਮੈਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਗਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਸਕਾਂ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਡਰੋਨ ਆ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਂ 2021 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੱਡਿਆ, ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਡਰੋਨ ਫੜਿਆ ਸੀ ਜੋ 45 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅੰਦਰ ਆਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਏ.ਕੇ.-47, ਦਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਨਕਦੀ—ਜਾਅਲੀ ਕਰੰਸੀ—ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਹੈਰੋਇਨ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਜਯੋਤੀ ਮਲਹੋਤਰਾ: ਤਾਂ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋ ਕਿ ਉਦੋਂ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਥਿਤੀ ਕਾਫ਼ੀ ਖਰਾਬ ਹੈ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਕੋਲ ਵੀ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ’ਤੇ ਡੀ ਆਰ ਡੀ ਓ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲੈ ਕੇ ਡਰੋਨ ਰੋਜ਼ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।

ਜਯੋਤੀ ਮਲਹੋਤਰਾ: ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਦੋਂ ਲੱਗਿਆ ਕੈਪਟਨ ਖਾਸ ਕਰਕੇ 2017 ਤੋਂ 2021 ਤੱਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ—ਕੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸਮਝਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਇਸ ਵੇਲੇ ਵੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਹਨ ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਇਸ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ’ਤੇ ਹਨ। ਮੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਵਲੋਂ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਬੀ ਐਸ ਐਫ ਦੇ ਜਵਾਨ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਬੀ.ਐੱਸ.ਐੱਫ. ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਵਾਂਗ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ—ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਲੜਨ ਲਈ। ਉਹ ਡਰੋਨਾਂ ਨੂੰ ਡੇਗਣ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਜਯੋਤੀ ਮਲਹੋਤਰਾ: ਕੀ ਦਿੱਲੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਚਲਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੇਰਾ ਤਜਰਬਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਛੋਟੇ ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰ ਹਨ।

ਜਯੋਤੀ ਮਲਹੋਤਰਾ: ਪਰ ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਰਗਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਇੱਕ ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬਾ ਹੈ ਜੋ ਲਗਾਤਾਰ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਜੰਗ ਨਾਲ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੈ—ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜਨਰਲਾਂ ਨੇ ਖੁਦ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਜੰਗ ਹੈ—ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੌਕਸ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਬਿਲਕੁਲ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਹੈ— ਡਰੋਨ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਛੋਟੇ ਪੈਕਟ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ ਖਿਡੌਣੇ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਭੇਜਣ ਪਿੱਛੇ ਅਸਲ ਇਰਾਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਡਰੋਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਡਿਊਟੀ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਜਵਾਨ ਡਰੋਨ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਡਰੋਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੰਘ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਹੁਣ ਇਸ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਜਯੋਤੀ ਮਲਹੋਤਰਾ: ਤੁਹਾਡੇ ਖਿਆਲ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਅਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਹੈ ਉਹ ਹਰ ਸਮੇਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਅਫਸਰ ਵਰਗ ਅਤੇ ਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸਲ ਫਰਕ ਹੈ—ਸਾਡੇ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪਾੜਾ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਫੌਜ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਕਮਾਂਡਿੰਗ ਅਫਸਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਇਆ—ਸੈਕਸ਼ਨ ਕਮਾਂਡਰ, ਫਿਰ ਪਲਟੂਨ ਹਵਲਦਾਰ, ਫਿਰ ਮੋਰਟਾਰ ਪਲਟੂਨ ਕਮਾਂਡਰ ਅਤੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਤਾਰੇ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਡੇਢ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਕੰਪਨੀ ਸੰਭਾਲੀ। ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਾਹਗਾ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ—ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ, ਪਰਵੇਜ਼ ਇਲਾਹੀ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਲੈਣ ਆਏ ਸਨ। ਮੈਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 1965 ਦੀ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਲਾਹੌਰ ਵਿਖੇ ਕੈਦੀਆਂ ਦੇ ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ ਦੌਰਾਨ ਜਨਰਲ ਹਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਯੂ.ਐੱਨ. ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਕਿਸੇ ਵਾਧੂ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਉਤਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਜਨਰਲ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੁਝ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਡੋਗਰਾਈ ਤੱਕ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ। ਵੈਸੇ, ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਲ ਵਾਹਗਾ ਰਾਹੀਂ ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਨਹਿਰ ਦੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰ ਦੇਖੀ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫ਼ੌਜੀ ਜੋ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 16 ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਮੈਂ ਗੱਡੀ ਰੋਕੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ—ਇਹ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਬਿੱਠ, ਗੰਦਗੀ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਣਗੌਲੀ ਸੀ। ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉੱਥੇ ਅਫਸਰ ਵਰਗ ਅਤੇ ਆਮ ਸਿਪਾਹੀ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾੜੇ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ 'ਦਿ ਸੋਲਜਰ ਸਪੀਕਸ' ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਮੇਜਰ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਮੈਂ ਕਈ ਐਪੀਸੋਡ ਦੇਖੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਾਫ਼ੀ ਉਦੇਸ਼ਪੂਰਨ ਹੈ।

ਜਯੋਤੀ ਮਲਹੋਤਰਾ:ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖਣਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਹੈ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਬਿਲਕੁਲ, ਸੌ ਫੀਸਦੀ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਥੋੜੇ ਨਰਮ ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਬਾਰੇ ਸਖ਼ਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਜਯੋਤੀ ਮਲਹੋਤਰਾ: ਤਾਂ ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਕੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਕੋਈ ਸੰਚਾਰ ਨਾ ਕਰਕੇ ਸਹੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਰੁਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਗਲੇ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ? ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਲਾਂਘੇ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਮਿਸਟਰ ਸਿੱਧੂ ਗਏ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾਇਆ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਇਤਰਾਜ਼ ਇਹੋ ਸੀ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ਇਹ ਕੀ ਬਕਵਾਸ ਹੈ—ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਰਹੇ ਹੋ ਜਿਸ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ 'ਤੇ ਸਾਡੇ ਫ਼ੌਜੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਬੱਸ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ "ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ" ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਿਆ।

ਜਯੋਤੀ ਮਲਹੋਤਰਾ: ਆਓ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵੱਲ ਆਈਏ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੇਖਦੇ ਹੋ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਇਸ ਸਮੇਂ ਕਹਿਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ । ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਫੁੱਟ ਹੈ। ਅਕਾਲੀ ਧੜੇ ਚਾਰ ਜਾਂ ਪੰਜ ਹਨ। ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਅੰਦਰੂਨੀ ਲੜਾਈ ਹੈ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜ ਜਾਂ ਛੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਰਹੇ ਹਨ।

ਜਯੋਤੀ ਮਲਹੋਤਰਾ: ਤੁਹਾਡੀ ਪੁਰਾਣੀ ਪਾਰਟੀ।

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਮੇਰੀ ਪੁਰਾਣੀ ਪਾਰਟੀ—ਮੈਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਪਾਰਟੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।

ਜਯੋਤੀ ਮਲਹੋਤਰਾ: ਤਾਂ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਹੋਗੇ ਕਿ ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਉਹ ਸਾਰੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਇਸ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕੋਈ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਬਚੀ ਹੈ।

ਜਯੋਤੀ ਮਲਹੋਤਰਾ: ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ—ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੇਖਦੇ ਹੋ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੋਣ ਨਹੀਂ ਲੜੀ—ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਜੂਨੀਅਰ ਭਾਈਵਾਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਇਕੱਲੇ ਲੜੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਉਹ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਥਾਨ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ। ਕੀ ਉਹ ਇਸ ਵਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਤਾਂ ਸਮਾਂ ਹੀ ਦੱਸੇਗਾ—ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਹੋਰ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਜਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰੀਬ।

ਜਯੋਤੀ ਮਲਹੋਤਰਾ: ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰੋਗੇ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਆਪਣੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੋਣ ਲੜੇ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਨਹੀਂ, ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ—ਮੈਂ ਇਹ ਕਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਠਜੋੜ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੇ ਦੋ ਤਰੀਕੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ—ਅਕਾਲੀਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁਰਾਣੇ ਭਾਈਵਾਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਇਕੱਠੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਹੁਣ ਅਚਾਨਕ ਕੀ ਗਲਤ ਹੈ? ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣਾ ਭੁੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਕੱਲੇ ਲੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲਈ ਦਸ ਸਾਲ ਉਡੀਕ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਫਿਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਕੀ ਬਣਦਾ ਹੈ? ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਸਰਕਾਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਗਠਜੋੜ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਉਡੀਕ ਦੀ ਖੇਡ ਖੇਡਣ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਹੈ।

ਅਰਵਿੰਦਰ ਜੌਹਲ: ਸਰ ਮੈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛ ਰਹੀ। ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਾਈਆਂ। ਤੁਸੀਂ ਫੌਜ ਬਾਰੇ ਕਈ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਤੁਸੀਂ ਖਰੀਆਂ ਖਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਪੁਸਤਕ ਲਿਖਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਪਸੰਦ ਆਵੇਗੀ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹੋ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਮੈਂ ਦੋ ਪੁਸਤਕਾਂ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਪਹਿਲੀ ਐਂਗਲੋ-ਸਿੱਖ ਯੁੱਧ 1845 ਤੋਂ 1849 ਤੱਕ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਰੇ ਹੈ—ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੌਰ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿਚ ਲਿਖਾਂ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ’ਤੇ ਖੋਜ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਦਰਮਿਆਨ ਜੰਗ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਾਰੇ, ਇਸ ਦੇ ਮੈਂ ਲਗਪਗ ਢਾਈ ਸੌ ਪੰਨੇ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰ ਲਏ ਹਨ ਤੇ ਲਗਪਗ ਚਾਰ ਸੌ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਾ ਆਵੇ।

ਸੰਜੀਵ ਬਰਿਆਨਾ: ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦਿਨ ਬਠਿੰਡਾ ਵਿੱਚ ਗੁਟਕਾ ਸਾਹਿਬ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਵਪਾਰ ਦਾ ਲੱਕ ਤੋੜ ਦਿਓਗੇ। ਤੁਹਾਡੇ ਖਿਆਲ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਹੈ—ਕੀ ਕੋਈ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੇ ਹਾਂ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਹਾਲਾਤ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਰਕਾਰ ਇਸ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਇਹ ਸੁਧਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਸੰਜੀਵ ਬਰਿਆਨਾ: ਕੀ ਕੋਈ ਐੱਸ.ਆਈ.ਟੀ. ਹੈ? ਕੀ ਪੁਲੀਸ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਕੁਝ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ? ਕੀ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ—ਕੀ ਈ.ਡੀ., ਜਾਂ ਜੋ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਤੰਬਰ 2021 ਤੱਕ ਜੋ ਵੀ ਅਸੀਂ ਕੀਤਾ—ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਸਿਸਟਮ ਢਹਿ ਗਿਆ। ਕੋਈ ਹਿਲਜੁਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਜੁਪਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ: ਮੇਰਾ ਸਵਾਲ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਆਗੂ ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ ਦੀ ਕਥਿਤ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜੋ 2017 ਦੀ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਉਠਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਪੂਰੀ ਨਸ਼ਾ ਵਿਰੋਧੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਨ—ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡੀ ਕੀ ਰਾਇ ਹੈ, ਕੀ ਉਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਮੈਂ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਕਹਿ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ—ਤੁਸੀਂ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਗਲਤ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਾ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਮਜੀਠੀਆ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ, ਇਹ ਅਫਵਾਹਾਂ ਹਨ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕੈਨੇਡਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ , ਉਸ ਨਾਲ ਰਾਤ ਦਾ ਖਾਣਾ ਜਾਂ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮਹਿਮਾਨਨਵਾਜ਼ੀ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਾ ਸਕਦੇ—ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਮੁੱਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਫਵਾਹਾਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਇਸ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੈਂ ਮਜੀਠੀਆ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਾਂ—ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।

ਜੁਪਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ: ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹੋਵੋਗੇ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਨਹੀਂ, ਮੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ... ਮੈਂ ਕੀ ਕਹਾਂ...

ਜੁਪਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ: ਜੇ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਫਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਰ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਦੇਖੋ, ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਪਹਿਲਾ ਪਿਆਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਫ਼ੌਜ ਰਹੀ ਹੈ, ਬਚਪਨ ਤੋਂ—ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਉਸੇ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਉਸੇ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਨ ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਸੀ। ਵੱਡੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਮੇਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਮੈਂ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਲਈ ਇਮਤਿਹਾਨ ਪਾਸ ਕਰਾਂਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਲੈਣੀ ਪਈ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਪਾਸ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ। ਮੈਂ ਐਨ.ਡੀ.ਏ. ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਹਰ ਪਲ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ।

ਰੁਚਿਕਾ ਖੰਨਾ: ਤੁਸੀਂ ਭਾਜਪਾ ਜਾਂ ਅਕਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰੋਗੇ—ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹੋ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਮੈਂ ਇਸ 'ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਿਆ।

ਰੁਚਿਕਾ ਖੰਨਾ: ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੋਗੇ? ਕੀ ਭਾਜਪਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਦੀ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਨਹੀਂ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਦੇ। ਮੇਰੀ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਨੀਤੀ ਜਾਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਵੀ ਮੀਟਿੰਗ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ।

ਜੁਪਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ: ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਵਿਚਾਰੋਗੇ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਔਰਤਾਂ, ਮਰਦ, ਇਸ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ—ਮੈਂ ਔਰਤਾਂ, ਮਰਦ ਜਾਂ ਜਾਤੀ ਜਾਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਇਸ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਹ ਬਕਵਾਸ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਔਰਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਰੱਖੋ; ਜੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਾਤੀ ਦਾ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਉਮੀਦਵਾਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਰੱਖੋ। ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਜੱਟ ਹੀ ਕਿਉਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਜਯੋਤੀ ਮਲਹੋਤਰਾ: ਕੀ ਭਾਜਪਾ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਸਮਝਦੀ ਹੈ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਨਹੀਂ।

ਜਸਵੀਰ ਸਮਰ: ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਸਾਡਾ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਵਰਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੋਟ-ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੀ ਸਾਡੀ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਸਰਕਾਰ ਇਹ ਸਭ ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਤੁਸੀਂ ਸਹੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁਆਰਥ ਭਾਰੂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਪੇਸ਼ ਆਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਨਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਖੇਤਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ। ਹਰ ਕੋਈ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹੀ ਇਸ ਦੀ ਤਰਾਸਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁਆਰਥ ਹੈ—ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਲਾਲਚ ਹੈ, ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ। ਹਰ ਕੋਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਘਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਾਰਾਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸੌ ਫੀਸਦ ਯਕੀਨ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸੁਆਰਥ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਹੋਣ।

ਜਸਵੀਰ ਸਮਰ: ਤੁਸੀਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਤੋਂ ਕੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹੋ—ਸਾਡੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰਾਜਸੀ ਆਗੂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਹਨ। ਕੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲੇਗੀ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਕੀ ਉਹ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਸਮਾਂ ਹੀ ਦੱਸੇਗਾ ਪਰ ਅਸੀਂ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਜੋ ਹੋਇਆ ਸਭ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਤੇ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਅਸਰ ਵੀ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਨੌਜਵਾਨ ਉਸ ਅੱਸੀ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਏ ਹਨ, ਇਸ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ। ਜੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਤਾਕਤ ਆਵੇਗੀ ਤਾਂ ਅੱਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸੋਢੀ: ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਨਪਸੰਦੀਦਾ ਆਗੂ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ, ਇੰਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੀ ਪਾਰਟੀ ਸਫਾਂ ਨੂੰ ਦਰਕਿਨਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਨਿੱਜੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਸੰਭਵ ਹੈ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਬਿਲਕੁਲ ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਅਤੇ ਰਾਹੁਲ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਹੈ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮੈਂ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਹਿਪਾਠੀ ਸਨ, ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਦੋਸਤਾਨਾ ਸਨ। ਮੈਨੂੰ ਸੋਨੀਆ ਜੀ ਨਾਲ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਹੈ। ਮੈਂ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿੱਠ ਦੇ ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਦਿੱਲੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਿਆ ਹਾਂ ਪਰ ਮੈਂ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਕਹਿ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ—ਰਾਜਨੀਤੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਪਰ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ 'ਫਸਟ ਅਮੰਗਸਟ ਇਕੁਅਲਸ' ਹੈ—ਤਿੰਨ ਦੋਸਤ ਜੋ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਸ ਆਊਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਹਨ, ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ, ਲੇਬਰ ਅਤੇ ਲਿਬਰਲ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤੋਂ ਯਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਇਕੱਠੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋਇਆ—ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤਾਂ ਜਨਰਲ ਵੀ.ਕੇ. ਸਿੰਘ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਪਾਸਿਓਂ ਆਏ; ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਸਨ, ਮੇਜਰ ਜਨਰਲ, ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ, ਆਰਮੀ ਕਮਾਂਡਰ ਅਤੇ ਫਿਰ ਚੀਫ਼ ਵਜੋਂ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾਇਆ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿਉਂ ਗਲੇ ਲਗਾਇਆ—ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਸਨ। ਜੇ ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਮੈਂ ਰਾਹੁਲ, ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਜਾਂ ਸੋਨੀਆ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹਰ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਰਹਾਂਗਾ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਮਤਲਬ ਵਾਕਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਮਦਦ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ।

ਆਤਿਸ਼ ਗੁਪਤਾ: ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2014 ਤੇ 2024 ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2022 ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹਨ? ਅਤੇ 2027 ਲਈ ਉਸੇ ਸੀਟ ਤੋਂ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕਿਸੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰੋਗੇ ਜਾਂ ਖੁਦ ਦੁਬਾਰਾ ਚੋਣ ਲੜੋਗੇ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਮੇਰਾ ਹੁਣ ਚੋਣ ਲੜਨ ਦਾ ਕੋਈ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਧੀ ਬੀਬਾ ਜੈ ਇੰਦਰ ਕੌਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੇ ਪਾਰਟੀ ਟਿਕਟ ਦੇਵੇਗੀ ਤਾਂ ਉਹ ਚੋਣ ਲੜੇਗੀ।

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਾਰ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੌਕਰੀ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਦੀ ਕਦਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੌਣ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉੱਠਦਾ ਸੀ, ਫਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਚਰਚਾਵਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ—ਮੇਰਾ ਬਾਡੀਗਾਰਡ ਮੈਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਤਿੰਨ ਵਜੇ ਜਗਾ ਕੇ ਦੱਸਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਿਤੇ ਬੰਬ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੱਟਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਲੋਕ ਉੱਥੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਲੋਕ ਫਿਰ ਵੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੌਜੂਦ ਰਹੋ। ਮੇਰੀ ਧੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਜ਼ਮੀਨੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਬਾਕੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਚੋਣ ਲੜਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਵਿਕਰਮਦੀਪ ਜੌਹਲ: ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ? ਅਤੇ ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਫੈਸਲੇ 'ਤੇ ਪਛਤਾਵਾ ਹੈ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਨਹੀਂ, ਮੈਨੂੰ ਇਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਪਛਤਾਵਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਸਵੇਰ ਬੈਠਾ ਸੀ—ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਸੀ; ਲੋਕ ਸਭ ਕੁਝ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਮੈਂ ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, " ਮੈਡਮ ਇਹ ਮੇਰਾ ਅਸਤੀਫਾ ਹੈ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿਉਂ; ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਨਹੀਂ, ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਸੈਕਟਰੀ ਰਾਵਤ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕੀ ਹੈ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਨਹੀਂ, ਨਹੀਂ, ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਅਜੇ ਵੀ ਮਹੀਨੇ ਬਾਕੀ ਹਨ, ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਮੈਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਆਇਆ—ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਰਕਾਰ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਦਸ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣਾ ਅਸਤੀਫਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾ ਕਿਹਾ ਸੀ; ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਫ਼ਸੋਸ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਫ਼ਸੋਸ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ—ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੈਂ ਜਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਰਾਜਪਾਲ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ, ਕੁਝ ਦੇਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਹੋਇਆ।

ਫਿਰ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਸਮਰਥਕ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਅੱਗੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਬਣਾਈ—ਉਹ ਚੱਲੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਆਖਿਰਕਾਰ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਚਲੋ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਰਲ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਰਲਣਾ ਹੀ ਵਿਕਲਪ ਸੀ।

ਮੋਨਿਕਾ ਚੌਹਾਨ: ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਸਕਦੇ ਸੀ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ—ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਾਂਗਾ। ਮੇਰਾ ਉਸ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਜਨਤਕ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ; ਮੈਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਬੱਸ।

ਇੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ: ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੇਰੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਹੈ—ਮੈਂ 1985 ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਹਿਕਮਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ, ਮੈਂ ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ 'ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਮੰਗਿਆ ਸੀ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਹਿਯੋਗੀ ਰਹੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜੋ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ ਉਹ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਇੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ:ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਨਹੀਂ ਚੁਣਿਆ ਹੈ—ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਚਿਹਰਾ ਹੋਵੋਗੇ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਮੈਂ? ਨਹੀਂ,—ਪੰਜ ਜਾਂ ਛੇ ਨਾਮ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਕਿ ਉਹ ਆਖਿਰਕਾਰ ਕਿਸ 'ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਣਗੇ।

ਮੋਹਿਤ ਖੰਨਾ: ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵੱਲ ਮੁੜਦਿਆਂ—ਭਾਜਪਾ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪੀ.ਐੱਮ. ਉੱਥੇ ਹਨ, ਪਰ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਵੀ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਜਨਤਕ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਦੇਖਦੇ ਹੋ—ਕੀ ਉਹ ਪੀ.ਐੱਮ. ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ? ਮੈਂ ਇੰਦੌਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲ ਹੀ ਦੀ ਰੈਲੀ ਦੇਖੀ, ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਭੀੜ, ਲੋਕ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਹਰ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਅੱਸੀ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਭਾਜਪਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਸਨ—ਉਹ 1984 ਸੀ, ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ। ਅਤੇ ਅੱਜ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਦੇਖੋ। ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਭਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ—ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪੰਡਿਤ ਨਹਿਰੂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ—ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਮੈਂ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ; ਅਸੀਂ ਚੀਨੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਸੀ। ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਨ। ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਜੁਪਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ: ਸਰ, ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਵੋਟ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ—ਐੱਸ.ਆਈ.ਆਰ., ਚੋਣ ਸੂਚੀ ਸੋਧ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ?

ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਮੇਰੀ ਵੋਟ ਉੱਥੇ ਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ—ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਠੀਕ ਹੋ ਕੇ ਆਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਬੋਲ ਸਕਦਾ; ਜੇ ਰਾਘਵ ਚੱਢਾ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਵੋਟ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇਸਦੀ ਖੁਦ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ है।

ਜਯੋਤੀ ਮਲਹੋਤਰਾ: ਕੈਪਟਨ, ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਇੰਨਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣ ਲਈ, ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਤੁਹਾਡਾ ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ।

ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਧੰਨਵਾਦ, ਜਯੋਤੀ। ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੈ—ਅਸੀਂ ਇਸ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਸਾਬਕਾ ਸੰਪਾਦਕ ਮਿਸਟਰ ਪ੍ਰੇਮ ਭਾਟੀਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰਾ ਸਹਿਪਾਠੀ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸੇ ਜਗ੍ਹਾ ’ਤੇ ਡਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਆਇਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖਰੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਸੀ।