GDP row: ਵਰਲਡ ਬੈਂਕ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨੀਲਕੰਠ ਮਿਸ਼ਰਾ ਵੱਲੋਂ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਖ਼ਾਰਜ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ. ਵਿਕਾਸ ਦਰ ’ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ‘ਘੱਟ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ’ ਅਤੇ ਸਰਾਸਰ ਗ਼ਲਤ
GDP growth row:ਵਰਲਡ ਬੈਂਕ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਨੀਲਕੰਠ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ “ਘੱਟ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ” (ill-educated) ਅਤੇ “ ਸਰਾਸਰ ਗ਼ਲਤ” ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਚਾਲੂ ਵਿੱਤ ਸਾਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ 7.8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 2.6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਵਧੀ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਕਾਸ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿੱਤ ਸਕੱਤਰ ਐੱਸ.ਸੀ. ਗਰਗ ਵੱਲੋਂ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦਾ ਇਹ ਬਿਆਨ 'ਐਕਸ' (X) 'ਤੇ ਆਇਆ ਹੈ।
ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "... ਮੈਂ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ ਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਿੰਨੇ ਘੱਟ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਸਰਾਸਰ ਗ਼ਲਤ ਦਾਅਵੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਜੂਨ-2025 ਤਿਮਾਹੀ ਦਾ 'ਅਸਲ' ਆਧਾਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਜੂਨ-2026 ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ।"
ਗਰਗ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ. 86 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ 80 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ. ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਸਿਰਫ਼ 2.6 ਫੀਸਦੀ ਹੋਣੀ ਸੀ।
ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਮੀਦ ਸੀ, ਵਿੱਤੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਘਟਣ ਅਤੇ ਮੁਦਰਾ ਸੰਬੰਧੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ (FY26 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਛਿਮਾਹੀ ਤੱਕ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਵਾਧੇ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ) ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ (ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਣਾ) ਨਾਲ, ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ. ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਤੈਅ ਰੁਝਾਨ-ਵਿਕਾਸ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਨੂੰ 7 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਭਾਵ ਕਿ ਇੱਕ ਨਿਰਪੱਖ ਵਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਫਿਰ ਵੀ 7.5 ਫੀਸਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦਰਜ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫਰਵਰੀ-2026 ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਨਵੀਂ ਲੜੀ ਨੇ ਡਾਟਾ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਿਧੀ (methodology) ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ।
ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਟਰੈਕ ਕਰਦੇ ਹਨ (ਅਤੇ ਮੈਂ 45 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ) — ਆਧਾਰ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਸੋਧ (ਡਾਊਨਵਾਰਡ ਰਿਵੀਜ਼ਨ) ਬਾਰੇ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਸੀ... ਨਵੀਂ ਲੜੀ ਨੇ ਅਸਲ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ।"
ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਦਾਅਵਾ ਇੰਨਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗ਼ਲਤ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਤਰਕਸੰਤਤ ਖੰਡਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਪਰ ਮਾੜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚੰਗੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲੋਂ ਦੂਰ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣਾ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ," ਉਹ, ਜੋ ਹਾਲ ਹੀ ਤੱਕ ਐਕਸਪੀਸ ਬੈਂਕ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਿਨਾਂ ਗਰਗ ਦਾ ਨਾਮ ਲਏ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਟਰੈਕ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਨਾ-ਫਰਜ਼ੀਵਾੜੇ ਯੋਗ ਸੂਚਕ (indicators) ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹੇ ਹਨ।"
ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੂਨ ਤਿਮਾਹੀ ਦਾ ਡਾਟਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ ਅਤੇ ਗਤੀ ਫੜੀ ਗਈ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 9 ਫੀਸਦੀ ਵਾਧੂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਵਾਹਨਾਂ (ਕਾਰਾਂ, ਐੱਸ.ਯੂ.ਵੀ.) ਦੀ ਡਿਸਪੈਚ ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲ (YoY) 35 ਫੀਸਦੀ ਵਧੀ ਹੈ।
ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਦੁਪਹੀਆ ਵਾਹਨਾਂ ਦਾ ਵਾਧਾ ਵੀ ਹੁਣ 20 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਡਿਸਪੈਚ 40 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਧੀ ਹੈ।
ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟੈਕਸ ਉਗਰਾਹੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਧਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਵਾਧਾ ਲਗਾਤਾਰ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਘੱਟ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਜ਼ਾ ਵਾਧਾ ਇੱਕ ਮੰਗ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਸੀ — ਇਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਲਈ ਹੱਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ," ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜੋੜਿਆ ਕਿ ਉਸਾਰੀ (construction) ਦੇ ਸੂਚਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਉਮੀਦ ਹੈ, ਹੁਣ ਘੱਟ ਲੋਕ ਇਹ ਪੁੱਛਣਗੇ ਕਿ 'ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਿਉਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ', ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸਬੂਤ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।"
ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਖੜੋਤ (slack) ਬਾਕੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਸਲ-ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਾਧੇ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕੱਸਣ ਅਤੇ ਚਿਪਕੀ ਹੋਈ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਰੁਝਾਨ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਤਿਮਾਹੀਆਂ ਲੱਗ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
