Bank Cash Crisis: RBI ਨੇ VRR ਨਿਲਾਮੀ ਰਾਹੀਂ ਸਿਸਟਮ ’ਚ ਪਾਏ 1.41 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ

ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਵੇਰੀਏਬਲ ਰੇਟ ਰੇਪੋ (VRR) ਨਿਲਾਮੀ ਰਾਹੀਂ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ 1,41,171 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਪਾਏ ਹਨ। ਆਰਬੀਆਈ ਦੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਰਿਲੀਜ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਰਕਮ 5.26 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ 'ਕੱਟ-ਆਫ' ਅਤੇ ਵੇਟਡ ਐਵਰੇਜ (ਭਾਰਿਤ ਔਸਤ) 'ਤੇ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ।

ਇਹ ਕਦਮ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਨਕਦੀ (ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ), ਜੋ ਕਿ 21 ਜੂਨ ਨੂੰ 30,685.11 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਵਾਧੇ (ਸਰਪਲੱਸ) ਵਿੱਚ ਸੀ, 22 ਜੂਨ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੇ 19,971.89 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਘਾਟੇ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ।

ਵੀਆਰਆਰ (VRR) ਨਿਲਾਮੀ ਆਰਬੀਆਈ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਜ਼ਰੀਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਨਕਦੀ ਦੀ ਅਸਥਾਈ (ਟੈਂਪਰੇਰੀ) ਕਮੀ ਜਾਂ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਕਦੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਮੀ ਗੁਡਜ਼ ਐਂਡ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਟੈਕਸ (GST) ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕਾਰਨ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਸੇ ਨਿਕਲਣ ਕਰਕੇ ਆਈ ਹੈ।

ਨਕਦੀ ਘਾਟੇ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਓਵਰਨਾਈਟ ਮਨੀ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵੇਟਡ ਐਵਰੇਜ ਕਾਲ ਮਨੀ ਰੇਟ 5.43 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ 'ਤੇ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਕਿ ਆਰਬੀਆਈ ਦੇ ਰੇਪੋ ਰੇਟ ਤੋਂ 0.18 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਟ੍ਰਾਈ-ਪਾਰਟੀ ਰੇਪੋ (TREPS) ਦਰਾਂ ਵੀ ਨੀਤੀਗਤ ਵਿਆਜ ਦਰ (ਪਾਲਿਸੀ ਰੇਟ) ਤੋਂ 0.05-0.07 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵੱਧ 'ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਅਗਾਊਂ ਟੈਕਸ (ਐਡਵਾਂਸ ਟੈਕਸ) ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕਾਰਨ ਪੈਸੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਲਗਾਤਾਰ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਅਸਥਾਈ ਨਕਦੀ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਨਕਦੀ ਦੇ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਓਵਰਨਾਈਟ ਮਨੀ ਮਾਰਕੀਟ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਵੀਆਰਆਰ ਨਿਲਾਮੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਲਗਪਗ 2.43 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਅਸਥਾਈ ਨਕਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਹੈ।

ਆਰਬੀਆਈ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ:

ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ: ਓਵਰਨਾਈਟ ਵੀਆਰਆਰ ਰਾਹੀਂ 36,300 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਪਾਏ।

ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ: ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਵੀਆਰਆਰ ਨਿਲਾਮੀ ਰਾਹੀਂ 16,750 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਪਾਏ।

ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ: ਦੋ ਵੀਆਰਆਰ ਨਿਲਾਮੀਆਂ ਰਾਹੀਂ 72,300 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਪਾਏ।

16 ਜੂਨ ਨੂੰ: ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਵੀਆਰਆਰ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ 89,440 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਪਾਏ।

15 ਜੂਨ ਨੂੰ: ਓਵਰਨਾਈਟ ਵੀਆਰਆਰ ਨਿਲਾਮੀ ਰਾਹੀਂ 28,220 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਏ।