ਸਿੰਘ ਇਜ਼ ਕਿੰਗ !    ਇਕ ਵਣਜਾਰਨ ਦੀ ਲੰਬੀ ਜੁਦਾਈ... !    ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਵੱਈਆ ਵਿੱਦਿਆਨਾਥ ਸੇਠ !    ਭੁੱਲੇ ਵਿਸਰੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਦੋਹੇ !    ਮੁੱਕ ਚੱਲੀ ਬਾਜ਼ੀ !    ‘ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਮੁੱਲ’ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਨਾਟਕ !    ਜਦੋਂ ਘਰ ਜੰਮ ਪਈ ਧੀ ਵੇ... !    ਚਲਾਕ ਚਿੜੀ !    ਵਾਸਤੂਕਲਾ ਦਾ ਉੱਤਮ ਨਮੂਨਾ ਕੁਤਬ ਮੀਨਾਰ !    ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਪੰਛੀ ਲਾਲ ਸਿਰੀ ਪੋਚਰਡ !    

ਸਿਹਤ ਤੇ ਸਿਖਿਆ › ›

Featured Posts
ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦਾ ਗੱਠੀਆ (ਓਸਟੀਓ ਆਰਥਰਾਈਟਿਸ)

ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦਾ ਗੱਠੀਆ (ਓਸਟੀਓ ਆਰਥਰਾਈਟਿਸ)

ਡਾ. ਅਜੀਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਜੋੜਾਂ ’ਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸੋਜ ਨੂੰ ਗਠੀਆ (ਆਰਥਰਾਈਟਿਸ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਡਾਕਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਨੇ ਆਰਥਰਾਈਟਿਸ (ਗੱਠੀਏ) ਦੇ ਕਈ ਭੇਤ ਦੱਸੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਮ ਗੱਠੀਆ (ਰਿਊਮੇਟਾਇਡ ਆਰਥਰਾਈਟਿਸ), ਗਨੋਰੀਅਲ ਆਰਥਰਾਈਟਿਸ,ਜੁਵੇਨਾਈਲ ਆਰਥਰਾਈਟਿਸ, ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦਾ ਗਠੀਆ (ਓਸਟੀਓ ਆਰਥਰਾਈਟਿਸ), ਨਿਊਰੋ ਟ੍ਰਾਪਿਕ ਆਰਥਰਾਈਟਿਸ ਆਦਿ ਤੋਂ ...

Read More

ਮੈਂ ਲਾਚਾਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਬੋਲਦਾਂ……

ਮੈਂ ਲਾਚਾਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਬੋਲਦਾਂ……

ਜਸਕਰਨ ਲੰਡੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਬੋਲਦਾਂ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਦਸ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪੰਚ, ਸਰਪੰਚ, ਨੰਬਰਦਾਰ, ਸੰਧੂਰੇ ਚੌਕੀਦਾਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹਰ ਅਮੀਰ ਗਰੀਬ ਨੇ ਆਪਣਾ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਧਰਮ ਫਿਰਕੇ ਜਾਤ ਗੋਤ ...

Read More

ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਨ ਸਿੱਖਿਆ

ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਨ ਸਿੱਖਿਆ

ਡਾ. ਖੁਸ਼ਵਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ (ਖਰੜਾ) ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਲਈ ਮਿਆਰੀ ਵਿਸ਼ਾ ਵਸਤੂ ਗਿਆਨ, ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਟੀਚੇ ਉਲੀਕਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੀਚਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਰਾਹ ਅਧਿਆਪਨ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਬਹੁ-ਅਨੁਸ਼ਾਸ਼ਨਿਕ ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਨ ਲਈ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਲੋਂੜੀਦੀ ਯੋਗਤਾ ਚਾਰ ਸਾਲਾ ਇੰਟਰਗਰੇਟੇਡ ਬੀਐੱਡ ...

Read More

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ

ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਕਾਲ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਕਈ ਮਾਧਿਅਮ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਅਹਿਮੀਅਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਮਾਧਿਅਮ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਂਦੇ ਗਏ। 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਅਖਬਾਰ, ਰੇਡੀਓ, ਸਿਨੇਮਾ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸਮੂਹਿਕ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੰਗ ਬਣੇ ਰਹੇ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ...

Read More

ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ

ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ

ਹਰਨੰਦ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ ਅਧਿਆਪਕ ਸਮਾਜ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਮਾਜ ਬੰਦ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਾ ਦੀਵਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਰਸਤਾ ਵਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਦਾ ਰੁੱਤਬਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ...

Read More

ਪੀਲੀਆ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਲੱਛਣ, ਇਲਾਜ ਤੇ ਉਪਾਅ

ਪੀਲੀਆ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਲੱਛਣ, ਇਲਾਜ ਤੇ ਉਪਾਅ

ਡਾ. ਅਜੀਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਅੱਖਾਂ, ਨਹੁੰ, ਚਮੜੀ ਤੇ ਪੇਸ਼ਾਬ ਜਦੋਂ ਪੀਲੇ ਹੋ ਜਾਣ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੀਲੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਲੱਛਣ ਹੈ ਰੋਗ ਨਹੀਂ। ਅੱਜ ਕਲ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਹਫੜਾ ਤਫੜੀ, ਦੂਸ਼ਿਤ ਤੇ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਲੋਕ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਗਾੜਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ...

Read More

ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬੁਖਾਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?

ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬੁਖਾਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?

ਡਾ. ਰਿਪੁਦਮਨ ਸਿੰਘ ਬੱਚਾ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਮਾਮ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੰਫੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਖ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ’ਤੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਮਾਹੌਲ ਦੇ ਨਾਲ ਘੁਲਣ-ਮਿਲਣ ਵਿਚ ਸਮਾਂ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਬੁਖਾਰ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਵਜਾਤ ਸ਼ਿਸ਼ੁਵਾਂ ...

Read More


ਗੁਣਕਾਰੀ ਇਸਬਗੋਲ

Posted On February - 2 - 2011 Comments Off on ਗੁਣਕਾਰੀ ਇਸਬਗੋਲ
ਘਰ ਦੀ ਬਗੀਚੀ ਵਿਚ ਸਿਹਤ ਡਾ. ਸੁਰੇਸ਼ ਚੌਹਾਨ ਇਸਬਗੋਲ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮਿਸਰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਹੈ ਪਰ ਸਿੰਧ, ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ, ਪੰਜਾਬ, ਗੁਜਰਾਤ ਆਦਿ ਵਿਚ ਵਿਚ ਵੀ ਹੁਣ ਇਸ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰੇਤਲੀ ਮਿੱਟੀ ਇਸ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਦਸੰਬਰ ਤਕ ਇਸ ਦੇ ਬੀਜ ਬੀਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਫਸਲ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਸਲ ਵੱਢਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦੇ ਬੀਜ ਵੱਖ ਕਰ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਬੀਜ ਸਫੈਦ ਜਾਲੀ ਵਰਗੀ ਇਕ ਝਿੱਲੀ ਨਾਲ 

ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਦਾ ਖਤਰਾ

Posted On January - 25 - 2011 Comments Off on ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਦਾ ਖਤਰਾ
ਡਾ. ਹਰਚੰਦ ਸਿੰਘ ਸਰਹਿੰਦੀ ਡਾਕਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਇਹ ਇਕ ਖੂਬ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਸੱਚਾਈ ਹੈ ਕਿ ਸਰਦੀ ਦੇ ਰੁੱਤੇ ਹਾਰਟ-ਅਟੈਕ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰਨ ਦੀ ਦਰ ਵਿਚ ਇਕਦਮ ਤੇਜ਼ੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਰ ਵੀ ਗਰਮੀ ਦੀ ਰੁੱਤੇ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਧਿਐਨਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਕਿ 25 ਦਸੰਬਰ ਤੋਂ 27 ਜਨਵਰੀ ਤਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਸਾਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਖਤਰਨਾਕ ਕਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਿਲ, ਲਹੂ ਗੇੜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 

ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚੋਂ ਉਪਜਿਆ ਰੋਗ – ਥਾਇਰਾਇਡ

Posted On January - 25 - 2011 Comments Off on ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚੋਂ ਉਪਜਿਆ ਰੋਗ – ਥਾਇਰਾਇਡ
ਡਾ. ਅਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ‘ਟੱਲੇਵਾਲੀਆ’ ਥਾਇਰਾਇਡ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਮਰਦਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਬੀਮਾਰੀ ਦੇ ਕੇਸ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰੋਗ ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਈਰਖਾ, ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਗੁੱਸਾ ਪੀਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਚਿੰਤਾਗ੍ਰਸਤ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਨੂੰ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਆਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਜਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਤਾਂ ਥਾਇਰਾਇਡ 

ਤਪਦਿਕ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਸੁਚੇਤ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ

Posted On January - 4 - 2011 Comments Off on ਤਪਦਿਕ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਸੁਚੇਤ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ
ਤਪਦਿਕ (Tuberculosis) (ਟੀ.ਬੀ.) ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਮ ਭੁਲੇਖੇ ਜਾਂ ਗਲਤ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਲਗਪਗ ਕੋਈ 5000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਤਨ ਵੇਦ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਸੁਚੇਤ ਹੋਣ ਦੀ ਮੁੱਖ ਲੋੜ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 1000 ਮੌਤਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ 5000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਟੀ.ਬੀ. ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਕੋਈ ਮਾਮੂਲੀ 

ਸਜ਼ੇਰੀਅਨ- ਅੱਜ ਦਾ ਕ੍ਰੇਜ਼ ਜਾਂ ਲੋੜ

Posted On January - 4 - 2011 Comments Off on ਸਜ਼ੇਰੀਅਨ- ਅੱਜ ਦਾ ਕ੍ਰੇਜ਼ ਜਾਂ ਲੋੜ
ਡਾ. ਰਿਪੁਦਮਨ ਸਿੰਘ ਮਾਂ ਬਣਨਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਸਤਰੀ ਲਿੰਗ ਲਈ ਅਸੀਮ ਸੁਖਦਾਇਕ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਕ ਸਮਾਜਿਕ ਕਿਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਮਹਾਨ ਦੇਣ। ਕਿਸੇ ਵਿਵਾਹਿਤ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਮਾਂ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਦਾ ਤਾਜ ਰੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤ ਫ਼ਖ਼ਰ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਦੇ ਸਵਾਗਤ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਸਵਰਗ ਵਰਗੇ ਅਹਿਸਾਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅੰਦਰੋਂ ਅੰਦਰੀ ਡਰ ਵੀ ਪਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਡਰ ਮੇਰੇ ਖੋਜੀ ਵਿਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਨਵੀਂ ਬਣਨ ਜਾ ਰਹੀ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਆਲੇ- ਦੁਆਲੇ 

ਪਿਆਜ਼ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ

Posted On January - 4 - 2011 Comments Off on ਪਿਆਜ਼ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਦਵਾਈ
ਪਿਆਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਗਪਗ ਹਰ ਘਰ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਕੱਚਾ ਪਿਆਜ਼ ਸਲਾਦ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਬਜ਼ੀ ਤਾਂ ਪਿਆਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਦਾਲਾਂ ਵਿਚ ਜੇਕਰ ਪਿਆਜ਼ ਦਾ ਤੜਕਾ ਨਾ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਦਾ ਸਵਾਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਕਈ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੱਚਾ ਪਿਆਜ਼ ਖਾਣ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਬਦਬੂ ਆਉਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪਿਆਜ਼ ਤੋਂ ਨਫਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੱਚਾ ਪਿਆਜ਼ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਗੁੜ ਖਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮੂੰਹ ਦੀ ਬਦਬੂ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ 

ਨੈਚੁਰੋਪੈਥੀ ਅਤੇ ਯੋਗ – ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਵੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰੋਗ

Posted On January - 4 - 2011 Comments Off on ਨੈਚੁਰੋਪੈਥੀ ਅਤੇ ਯੋਗ – ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਵੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰੋਗ
ਡਾ. ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਭੰਡਾਰੀ ਬੀਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਚੰਗੇ ਸੰਸਕਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਘਟੀ ਹੈ ਪਰ ਹਨ ਅੱਜ ਵੀ। ਸਾਨੂੰ ਗੁਰੂਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ-ਮੁਨੀਆਂ, ਪੀਰ-ਪੈਗੰਬਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਚਿੰਤਕਾਂ ਨੇ ਜੇ ਕੋਈ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਹੈ ਸਦਾਚਾਰਕ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਸੰਸਕਰਿਤਕ ਜੀਵਨ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਇਸ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੰਦਰੁਸਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਔਰਤ ਅਤੇ ਮਰਦ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਔਰਤ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ, 

ਸ਼ੂਗਰ ਰੋਗ ਮਿੱਠੇ ਰੋਗ ਦੀ ਕੌੜੀ ਸਚਾਈ

Posted On January - 4 - 2011 Comments Off on ਸ਼ੂਗਰ ਰੋਗ ਮਿੱਠੇ ਰੋਗ ਦੀ ਕੌੜੀ ਸਚਾਈ
ਡਾ. ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੱਲ ‘ਡਾਇਬਟੀ’ ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ‘ਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਇਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ‘ਸਾਇਫ਼ਨ’ ਯਾਨੀ ‘ਕਾਫੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦਾ ਵਿਸਰਜਣ’। ਮੈਡੀਕਲ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਸ਼ਬਦ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਨ 1425 ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ। ਡਾ. ਥਾਮਸ ਵਿਲਜ਼ ਨੇ 1675 ਵਿੱਚ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ‘ਮੇਲਾਇਟਿਸ’ ਜੋੜਿਆ, ਜੋ ਇਕ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ‘ਸ਼ਹਿਦ ਜਾਂ ਮਧੂ’। ਸੰਨ 1776 ਵਿੱਚ ਮੈਥਿਊ ਡਾਬਸਨ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਮੋਹਰ 

ਓਜ਼ੋਨ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈ ਰਹੀ ਰੋਗ ਰੱਖਿਅਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ

Posted On December - 21 - 2010 Comments Off on ਓਜ਼ੋਨ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈ ਰਹੀ ਰੋਗ ਰੱਖਿਅਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ
ਮਨਿੰਦਰ ਕੌਰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਐਸਾ ਖ਼ਤਰਾ ਮੰਡਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅਦਿੱਖ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਜਾਮ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਸਿੱਧ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਤੋਂ ਵੀ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਹੈ, ਇਹ ਹੈ ਓਜ਼ੋਨ-ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ। ਹਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣਾਂ ‘ਚੋਂ ‘ਓਜ਼ੋਨ’ ਇਕ ਐਸਾ ਘਾਤਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਪਿਛਲੇ ਸਮਿਆਂ ‘ਚ ਕਦੀ ਸੋਚਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ‘ਚ ਹਰ ਸਾਲ 18,000 ਪ੍ਰੀਮਚਿਓਰ ਮੌਤਾਂ ਓਜ਼ੋਨ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਾਰਨ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਨੈਚੂਰਲ 

ਨਸ਼ਾਖੋਰੀ

Posted On December - 21 - 2010 Comments Off on ਨਸ਼ਾਖੋਰੀ
ਆਓ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚੀਏ! ਮੋਹਨ ਸ਼ਰਮਾ ‘ਸੂਰਾ ਸੋ ਪਹਿਚਾਨੀਐ ਜੋ ਲਰੈ ਦੀਨੁ ਕੇ ਹੇਤਿ’ ਅਜਿਹੇ ਗੱਭਰੂਆਂ ਦੀ ਭੂਮੀ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਲੱਗ ਗਈ ਹੈ। ਮੱਖਣ ਵਾਲੀ ਲੱਸੀ ਦੀ ਥਾਂ ‘ਪਟਿਆਲਾ ਪੈੱਗ’ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਫੜ ਲਿਆ ਹੈ। ਸਰੋ੍ਹਂ ਦੇ ਸਾਗ ਦੀ ਥਾਂ ਡਰੱਗਜ਼ ਦਾ ਬੋਲ ਬਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਰਕਦੇ ਡੌਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਗੱਭਰੂ ਹੁਣ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਮੁੱਠ ਬਣਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਤੋਂ ਸੱਤ ਕੁ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਦੋ-ਦੋ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਕਬੱਡੀ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ 10 ਪਿੰਡਾਂ 

ਪਾਚਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ- ਵੱਡੀ ਅੰਤੜੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ

Posted On December - 21 - 2010 Comments Off on ਪਾਚਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ- ਵੱਡੀ ਅੰਤੜੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ
ਡਾ. ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੱਲ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੈਂਸਰ ਕੀ ਬਲਾ ਹੈ?: ਜਿੱਦਾਂ ਕੋਈ ਇਮਾਰਤ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਸੈੱਲਾਂ ਜਾਂ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਨਾਰਮਲ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਭੋਗ ਕੇ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਨਵੇਂ ਸੈੱਲ ਬਣਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੈੱਲਾਂ ‘ਤੇ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਬਾਹਰ ਤੇ ਅੰਦਰ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ (ਤੰਬਾਕੂ, ਹਾਰਮੋਨਜ਼, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਜ਼ਹਿਰੀਲੀਆਂ 

ਮਸੂੜਿਆਂ ਦੀ ਸੜਨ ਇਕ ਵੱਡੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ

Posted On December - 21 - 2010 Comments Off on ਮਸੂੜਿਆਂ ਦੀ ਸੜਨ ਇਕ ਵੱਡੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ
ਮਸੂੜਿਆਂ ਦੀ ਸੜਨ ਇਕ ਵੱਡੀ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੋਈ 70 ਫੀਸਦ ਆਬਾਦੀ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਸਲਾਮਤੀ ਲਈ ਮਸੂੜਿਆਂ ਦਾ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰਹਿਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਮਸੂੜੇ ਨੀਂਹ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉਪਰ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਸੂੜੇ ਸੜਨ ਲਗਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਦੰਦ ਵੀ ਨਿਰੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ। ਦੰਦਾਂ ਵਿਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਖੱਡੇ ਕੀਟਾਣੂਆਂ ਆਦਿ ਲਈ ਬਿਹਤਰੀਨ ਘਰ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੰਦਾਂ ਉੱਤੇ ਜੰਮੀ ਪਲਾਕ/ਪਪੜੀ ਵਿਚ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਕੀਟਾਣੂ 

ਈਸਬਗੋਲ ਕੁਝ ਤਾਂ ਬੋਲ…

Posted On December - 21 - 2010 Comments Off on ਈਸਬਗੋਲ ਕੁਝ ਤਾਂ ਬੋਲ…
ਮਿਹਦੇ ਦੀ ਸੋਜ: ਈਸਬਗੋਲ ਦੇ ਲੁਆਬ ਵਿਚ ਸ਼ਰਬਤ ਨੀਲੋਫਰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਮਿਹਦੇ ਦੀ ਸੋਜ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲਕੋਰੀਆ: ਈਸਬਗੋਲ ਦੇ ਛਿਲਕੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਜ਼ਰੂਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਖੰਡ ਪਾ ਕੇ ਉਬਾਲੋ। ਜਦੋਂ ਕਾਫੀ ਗਾੜ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੋਸਾ-ਕੋਸਾ ਪਿਲਾ ਦੇਵੋ। ਲਕੋਰੀਏ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਲੂ ਲੱਗਣਾ: ਈਸਬਗੋਲ ਨੂੰ ਗੁਲ ਖੈਗ ਦੇ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ ਪੁੜਪੁੜੀਆਂ ਉਪਰ ਲਾਉਣ ਨਾਲ ਲੂ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸਿਰਦਰਦ ਹਟ ਜਾਂਦਾ Âੈ। ਨਕਸੀਰ: ਈਸਬਗੋਲ ਦੇ ਛਿਲਕੇ ਨੂੰ ਸਿਰਕੇ ਵਿਚ ਪੀਸ ਕੇ 

ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਦਸੰਬਰ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੰਦਰਵਾੜਾ

Posted On December - 18 - 2010 Comments Off on ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਦਸੰਬਰ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੰਦਰਵਾੜਾ
ਡਾ. ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਹੁਣ ਸਰਦੀ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮੀਂਹ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਤਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਪਾਣੀ ਦੇ ਦੇਵੋ। ਕਣਕ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਸਮੇਂ ਨਾਈਪ੍ਰੋਜਨਵਾਲੀ ਖਾਦ ਦੀ ਦੂਜੀ ਕਿਸ਼ਤ ਪਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਸ਼ਤ ਵਿਚ 55 ਕਿਲੋ ਯੂਰੀਆ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਪਾਵੋ। ਜੇਕਰ ਕਣਕ, ਆਲੂਆਂ ਪਿੱਛੋਂ ਬੀਜੀ ਹੈ ਤਾਂ ਹੋਰ ਖਾਦ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਫਸਲ ਨੂੰ ਠੰਢ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪੰਦਰਵਾੜੇ ਵਿਚ ਤੋਰੀਏ ਦੀ ਫਸਲ ਪੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਕਟਾਈ ਕਰ 

ਸ਼ਾਲਾ! ਸਾਡੀ ਬਾਸਮਤੀ ਦੀ ਮਹਿਕ ਫੈਲਦੀ ਜਾਵੇ

Posted On December - 18 - 2010 Comments Off on ਸ਼ਾਲਾ! ਸਾਡੀ ਬਾਸਮਤੀ ਦੀ ਮਹਿਕ ਫੈਲਦੀ ਜਾਵੇ
ਨੂਰ ਸੰਤੋਖਪੁਰੀ ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੱਜ਼ਤ ਲੈਣ ਲਈ ਭਾਵ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਸਤੇ ਢਿੱਡ ’ਚ ਖੋਹ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ‘ਬਾਸ’ ਦਾ ਅਰਥ ਹੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਦੋਂ ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲ ਰਿੱਝਦੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਾਸ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਭੋਜਨ ਕਣਕ ਦੇ ਆਟੇ ਦੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਤੇ ਦਾਲਾਂ-ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਹਨ। ਐਪਰ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਚੌਲ ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਹਿਕਦੇ ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲ ਖਾਣ ਦੇ ਵੀ ਸ਼ੌਕੀਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। 

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਧੰਦੇ ਨੂੰ ਲਾਹੇਵੰਦ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੁਕਤੇ

Posted On December - 18 - 2010 Comments Off on ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਧੰਦੇ ਨੂੰ ਲਾਹੇਵੰਦ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੁਕਤੇ
ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਧੰਦੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਿਸਾਨ ਹੀ ਕਾਮਯਾਬ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਖਰਚਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਫਸਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਝਾੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਧੰਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਆਮਦਨ ਘਟਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਝ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੁਕਤੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ 
Available on Android app iOS app
Powered by : Mediology Software Pvt Ltd.