ਜਾਨ੍ਹਵੀ ਕਪੂਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ !    ਇਕ ਹਫ਼ਤੇ ਲਈ ਦੋ ਦਰਜਨ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਰੂਟ ਰੱਦ !    ਸਿਨਹਾ ਨੇ ਅਲਵੀ ਦੇ ਫ਼ਿਕਰਾਂ ਦੇ ‘ਸਮਰਥਨ’ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਇਨਕਾਰ !    ਜਲ ਸੈਨਾ ਦਾ ਮਿੱਗ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ !    ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕਾਰਨ ਕਈ ਕਾਲਜਾਂ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ !    ਸਰਕਾਰੀ ਵਾਅਦੇ: ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਸਰਕਾਰ, ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ !    ਮਾੜੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਾਅਦਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਿਆ ਬੂਰ !    ਦੁੱਨੇਕੇ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਿਉਂਦਾ ਸੜਿਆ !    ਕਿਲ੍ਹਾ ਰਾਏਪੁਰ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਅੱਜ ਤੋਂ !    ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਅਗਵਾਈ ਦਾ ਮਸਲਾ ਤੁਰੰਤ ਨਜਿੱਠਣ ਦੀ ਲੋੜ: ਥਰੂਰ !    

ਵਿਰਾਸਤ › ›

Featured Posts
ਗੰਗਸਰ ਜੈਤੋ ਦਾ ਮੋਰਚਾ

ਗੰਗਸਰ ਜੈਤੋ ਦਾ ਮੋਰਚਾ

ਦਿਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦਸਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਤੱਕ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਦਿਆਂ ਗੁਣਾਤਮਕ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ’ਤੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਗੁਰਮਤਿ ਰਹਿਣੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੱਕ-ਸੱਚ ਅਤੇ ਅਣਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ। ...

Read More

ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਿਰ

ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਿਰ

21 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਗਵਾਨ ਦਾਸ ਸੰਦਲ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨਾਂ ’ਚੋਂ ਸਹੋੜਾ ਕੰਢੀ (ਦਸੂਹਾ) ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਿਰ ‘ਗਗਨ ਜੀ ਦਾ ਟਿੱਲਾ’ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਇਹ ਦਸੂਹਾ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਚੱੜ੍ਹਦੇ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਹਾਜ਼ੀਪੁਰ ਰੋਡ ’ਤੇ ਪਿੰਡ ਸਹੋੜਾ ਕੰਢੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ...

Read More

ਸਾਕਾ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ

ਸਾਕਾ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ

ਇਕਵਾਕ ਸਿੰਘ ਪੱਟੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਦੇ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਵੇਲੇ ਵਾਪਰੇ ਦੁਖਾਂਤ ਦੇ ਉਸ ਕਹਿਰੀ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਸਾਕਾ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਸਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਿਰਫ਼ ਸਬੰਧਿਤ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ...

Read More

ਗ਼ਦਰੀ ਬਾਬਾ ਗੁਰਮੁੱਖ ਸਿੰਘ ਲਲਤੋਂ

ਗ਼ਦਰੀ ਬਾਬਾ ਗੁਰਮੁੱਖ ਸਿੰਘ ਲਲਤੋਂ

ਜਸਦੇਵ ਸਿੰਘ ਲਲਤੋਂ ਗ਼ਦਰੀ ਸੂਰਮੇ ਗੁਰਮੁੱਖ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਲਲਤੋਂ ਖੁਰਦ ਵਿੱਚ ਹੁਸ਼ਨਾਕ ਸਿੰਘ ਘਰ 3 ਦਸੰਬਰ 1892 ਨੂੰ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪਿੰਡ ’ਚ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਿਸ਼ਨ ਸਕੂਲ, ਲੁਧਿਆਣਾ ’ਚੋਂ ਮੈਟਰਿਕ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ ਉਹ 23 ਮਈ 1914 ਨੂੰ ਕਾਮਾਗਾਟਾਮਾਰੂ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਵੈਨਕੂਵਰ (ਕੈਨੇਡਾ) ਨੇੜੇ ...

Read More

ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਦੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਬੀਬੀ ਅਮਰੋ

ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਦੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਬੀਬੀ ਅਮਰੋ

ਰਮੇਸ਼ ਬੱਗਾ ਚੋਹਲਾ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਚ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਸਥਾਨ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਨੇ ‘ਆਸਾ ਕੀ ਵਾਰ’ ਦੀ 19ਵੀਂ ਪਾਉੜੀ ਦੇ ਸਲੋਕ ’ਚ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ: ਭੰਡੁ ਮੁਆ ਭੰਡੁ ਭਾਲੀਐ ਭੰਡਿ ਹੋਵੈ ਬੰਧਾਨੁ॥ ਸੋ ਕਿਉ ਮੰਦਾ ਆਖੀਐ ਜਿਤੁ ਜੰਮਹਿ ਰਾਜਾਨ॥ ਜਿਹੜੀ ਔਰਤ ਰਾਜਿਆਂ, ...

Read More

ਪੱਤਰਕਾਰ, ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਦਰਦ

ਪੱਤਰਕਾਰ, ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਦਰਦ

ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਝੱਜ ਸਿਰਮੌਰ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਤੇ ਉੱਘੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਗਿਆਨੀ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ‘ਦਰਦ’ ਦਾ ਜਨਮ ਅਣਵੰਡੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ (ਮੌਜੂਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਦੇ ਪਿੰਡ ਘਘਰੋਟ ਵਿੱਚ 12 ਫਰਵਰੀ, 1887 ਈ: ਨੂੰ ਬੀਬੀ ਕਰਤਾਰ ਕੌਰ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਮਿਸ਼ਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ...

Read More

ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਅਹਿਮ ਪੰਨਾ ਵੱਡਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ

ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਅਹਿਮ ਪੰਨਾ ਵੱਡਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ

ਦਿਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਵੱਡਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਹਿਮ ਪੰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੀਜ ਨਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਕਾਹਨੂਵਾਨ ਦੇ ਛੰਭ ਵਿਚ 1746 ਈ. ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰੇ 16 ਸਾਲਾ ਬਾਅਦ 5 ਫਰਵਰੀ, 1762 ...

Read More


ਮਾਛੀਵਾੜਾ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ

Posted On December - 22 - 2010 Comments Off on ਮਾਛੀਵਾੜਾ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ
ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਭਰਤ ਮਾਛੀਵਾੜਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਮਾਛੀਵਾੜਾ ਆਉਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਦਸੰਬਰ 1704 ਈਸਵੀ ਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਛੇ ਸੱਤ ਪੋਹ ਦੀ ਕੱਕਰਾਲੀ ਤੇ ਕਾਲੀ ਬੋਲੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਮੁਗ਼ਲਾਂ  ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਟਾਕਰਾ ਕਰਦੇ ਆਪਣੇ ਜਿਗਰ ਦੇ ਟੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਥੀਂ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦਾ ਜਾਮ ਪਿਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਕਹਿਣ ’ਤੇ ਅੱਠ ਪੋਹ ਨੂੰ ਇਥੇ ਪੁੱਜੇ ਸਨ। ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਗੜ੍ਹੀ ਛੱਡਣ ਸਮੇਂ ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਮਾਨ 

ਕਿਉਂ ਪਾਪ ਕਮਾਉਨੈਂ ਵੇ…

Posted On December - 22 - 2010 Comments Off on ਕਿਉਂ ਪਾਪ ਕਮਾਉਨੈਂ ਵੇ…
ਸੋਭੀ ਗੰਗੂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੀ, ਲਾਲਚ ਕਰਨੋਂ ਬਹੁਤ ਹਟਾਉਂਦੀ, ਭਾਗੀ ਬਣਦੈਂ ਨਰਕਾਂ ਦਾ, ਦਸਵੇਂ ਗੁਰਾਂ ਦਾ ਮਾਲ ਚੁਰਾ ਕੇ। ਕਿਉਂ ਪਾਪ ਕਮਾਉਨੈਂ ਵੇ, ਪਾਪੀਆ ਨਮਕ ਗੁਰਾਂ ਦਾ ਖਾ ਕੇ।…. ਸੇਵਾ ਇੱਕੀ ਸਾਲ ਤੈਂ ਕੀਤੀ, ਹੁਣ ਕਿਉਂ ਧਾਰ ਰਿਹੈਂ ਬਦਨੀਤੀ, ਸਗੋਂ ਦੇ ਹੌਸਲਾ ਵੇ, ਦਾਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕੋਲ ਬਹਾ ਕੇ। ਕਿਉਂ ਪਾ ਕਮਾਉਨੈਂ ਵੇ, ਪਾਪੀਆ ਨਮਕ ਗੁਰਾਂ ਦਾ ਖਾ ਕੇ।… ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਆ ਗਏ ਖੇੜੀ ਤੇਰੇ ਪਾਸ। ਗਿਰਗਿਟ ਵਾਂਗੂੰ ਬਦਲ ਗਿਐਂ, ਮਿੱਠਾ ਬਣ ਕੇ ਨਾਲ ਲਿਆ ਕੇ। ਕਿਉਂ ਪਾਪ ਕਮਾਉਨੈਂ 

ਵੱਡਿਆਂ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਤੇ ਚਾਲੀ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ

Posted On December - 22 - 2010 Comments Off on ਵੱਡਿਆਂ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਤੇ ਚਾਲੀ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ
ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਦਸਮ ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਮੁਗਲ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ, ਰੰਘੜਾਂ ਤੇ ਗੁੱਜਰਾਂ ਨਾਲ ਝੜੱਪਾਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਦੋਨੋਂ ਵੱਡਿਆਂ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਅਤੇ ਚਾਲੀ ਸਿੰਘਾਂ ਸਮੇਤ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਆ ਗਏ। ਸਮਕਾਲੀ ਤੱਥਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਚਮਕੌਰ ਲੰਬੜਦਾਰ ਦੀ ਇਹ ਗੜ੍ਹੀ ਜਿੱਥੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਨਜ਼ਾਕਤ ਨੂੰ ਸਮਝਦਿਆਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇੱਥੇ ਮੋਰਚਾਬੰਦੀ ਕੀਤੀ। ਹਕੂਮਤ ਦੀ ਫੌਜ ਲਗਾਤਾਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। 

ਸੰਤ ਕਵੀ ਤੇ ਸੂਰਬੀਰ ਯੋਧਾ ਬਾਬਾ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ

Posted On December - 22 - 2010 Comments Off on ਸੰਤ ਕਵੀ ਤੇ ਸੂਰਬੀਰ ਯੋਧਾ ਬਾਬਾ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ
ਦਲਵੀਰ ਕੌਰ ਗਿੱਲ ਭਾਈ ਜੈਯਤਾ ਜੀ ਕਵੀ ਤੇ ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਲਾ ਵਿਚ ਵੀ ਪ੍ਰਬੀਨ ਯੋਧੇ ਸਨ। ਆਪ ਦੇ ਪਿਤਾ ਭਾਈ ਸਦਾ ਨੰਦ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ ਦਾ  ਅਸਰ ਬਾਲ ਜੈਯਤੇ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਜੀਵਨ ’ਤੇ ਹੋਣਾ ਸੁਭਾਵਕ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਵਿਦਵਾਨ ਕਵੀ ਆਪਣੀ ਕਾਵਿ ਕਲਾ ਦੇ ਜੌਹਰ ਵਿਖਾਉਣ ਲਈ ਅਕਸਰ ਹੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਦੀਵਾਨਾਂ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਭਰਪੂਰ ਵਿਚਾਰ ਸੁਣਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਬਾਲ ਜੈਯਤਾ ਨੂੰ 

ਕਟਾਏ ਬਾਪ ਨੇ ਬੱਚੇ ਜਹਾਂ…

Posted On December - 22 - 2010 Comments Off on ਕਟਾਏ ਬਾਪ ਨੇ ਬੱਚੇ ਜਹਾਂ…
ਸਾਕਾ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡਾ. ਹਰਚੰਦ ਸਿੰਘ ਸਰਹਿੰਦੀ ਉਂਝ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਹੀ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਥਪਥ ਹੈ, ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਲਗਪਗ 300 ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਜਿਹੜੇ ਕਹਿਰ ਸਿੱਖਾਂ ਉਪਰ ਇਕ ਕੌਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਢਾਹੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸਾਕਾ ਸਰਹਿੰਦ, ਸਾਕਾ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ, ਛੋਟਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ, ਵੱਡਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ ਤੇ ਸਾਕਾ ਨੀਲਾ ਤਾਰਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸ ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਤਸੀਹੇ ਤੇ ਤਬਾਹੀ ਦੇ ਤੂਫਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਦਿਆਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਹਰ ਹਾਲ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਹਸਤੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ। 

ਤੂੰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੌਮਾਂ ਦਾ

Posted On December - 15 - 2010 Comments Off on ਤੂੰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੌਮਾਂ ਦਾ
ਰਿਸ਼ਤਾ ਗੁਰੂ ਚੇਲੇ ਦਾ ਅੱਜ ਕਿਉਂ ਲੀਰੋ ਲੀਰਾਂ ਹੋਇਆ। ਸੱਪ ਸੁੰਘਿਆ ਸਮਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਕਿਸਮਤ ਬੂਹਾ ਢੋਹਿਆ। ਤੂੰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੌਮਾਂ ਦਾ ਕਰ ਸਵੈ ਚਿੰਤਨ ਇਕ ਵੇਰੀ। ਕਿਉਂ ਘਟਗੀ ਸਮਾਜ ਵਿਚੋਂ ਇੱਜ਼ਤ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਤੇਰੀ…। ਕਿੱਤਾ ਅਧਿਆਪਨ ਦਾ ਸੀ ਪਾਕ ਸਾਫ ਦੁੱਧ ਵਰਗਾ। ਗੋਡੀ ਹੱਥ ਲਾਉਂਦਾ ਸੀ ਤੇਰੇ ਹਰ ਬੱਚਾ ਹਰ ਘਰ ਦਾ। ਖੌਰੇ ਅੱਜ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਨੁਕਤਾ-ਚੀਨੀ ਹਰ ਕੋਈ ਤੇਰੀ। ਕਿਉਂ ਘਟਗੀ ਸਮਾਜ ਵਿਚੋਂ ਇੱਜ਼ਤ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਤੇਰੀ…। ਲੈ ਜਾਅਲੀ ਡਿਗਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿਹੜੇ ਟੀਚਰ ਹੁੰਦੇ 

ਦਰਗਾਹ ਸਾਈਂ ਸ਼ਾਹ ਬਖਤਿਆਰ ਵੈਰੋਕੇ (ਅਜਨਾਲਾ)

Posted On December - 15 - 2010 Comments Off on ਦਰਗਾਹ ਸਾਈਂ ਸ਼ਾਹ ਬਖਤਿਆਰ ਵੈਰੋਕੇ (ਅਜਨਾਲਾ)
ਮੁਗਲ ਕਾਲ ਦੀ ਸ਼ਿਲਪ ਕਲਾ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤਕਾਰੀ ਦੀ ਹੁਸੀਨ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਰਗਾਹ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਸ਼ਾਹ ਬਖਤਿਆਰ ਹਿੰਦ ਪਾਕਿ ਸਰਹੱਦ ਨੇੜੇ ਵਸੇ ਪਿੰਡ ਵੈਰੋਕੇ (ਤਹਿਸੀਲ ਅਜਨਾਲਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪਾਸੇ ਬਾਹਰਵਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਰਗਾਹ ਦੀ ਬਟਵਾਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਾਨਤਾ ਸੀ। ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਆਦਿ ਸਭ ਧਰਮ ਫਿਰਕੇ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇੱਥੇ ਇਬਾਦਤ ਲਈ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰਦੇ ਸਨ। ਅੱਜ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸੰਗਤਾਂ ਇੱਥੇ ਮੰਨਤਾਂ ਮੰਗਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ’ਤੇ ਸ਼ੁਕਰਾਨੇ 

ਭਾਈ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਸਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਫੱਕਰ

Posted On December - 15 - 2010 Comments Off on ਭਾਈ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਸਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਫੱਕਰ
ਗੁਰਮਤਿ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਅਨਮੋਲ ਰਤਨ-25 ਜਦੋਂ  ਗੁਰਮਤਿ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਰੂਹਾਨੀ ਰੰਗ ’ਚ ਰੰਗੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਗੱਲ ਤੁਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਕ ਦਮ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਸੁਰ ਤਾਲ ਦੇ ਧਨੀ ਦੋ ਅਜਿਹੇ ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੰਨੀਂ ਪੈਂਦੇ ਹੀ ਜਿਸਮ ਵਿਚ ਸੁਰਮਈ ਝਰਨਾਹਟ ਛਿੜਣੀ ਯਕੀਨੀ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਮੁਰਾਦ ਦੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਰਹੂਮ ਰੂਹਾਂ ਭਾਈ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ  ਤੇ ਭਾਈ ਸਰਮੁਖ ਸਿੰਘ  ਤੋਂ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਜਾਦੂ ਕਦੀ ਅੰਬਰਾਂ ਤਕ ਗੂੰਜਦਾ ਸੀ। ਭਾਈ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ  ਦਾ ਜਨਮ ਸੰਨ 1875-76 ਵਿਖੇ ਪਿੰਡ ਮਹਾਣਾ (ਨਜ਼ਦੀਕ ਪਿੰਡ ਸ਼ਾਮ 

ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਮੋਢੀ- ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ

Posted On December - 15 - 2010 Comments Off on ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਮੋਢੀ- ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ
ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਮੋਢੀ ਸਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਲੀਹਾਂ ’ਤੇ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਕਾਵਿ-ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਇਸ ਦਾ ਖਾਸ ਮੁਕਾਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਆਪ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਕਵਿਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਕਈ ਹੋਰ ਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਰਚਨਾ ਰਚੀ ਹੈ। ਛੋਟੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਂ-ਕਾਵਿ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਨਾਵਲ, ਨਾਟਕ, ਵਾਰਤਕ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਜੀਵਨੀਆਂ, ਲੇਖਾਂ ਸਾਖੀਆਂ ਅਤੇ ਟਰੈਕਟ ਆਦਿ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦੀ ਪਹਿਲਤਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ  ਕੀਤੀ। ਆਪ ਦੀ 

ਗੁਰੂਸਰ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਪਾ. ਛੇਵੀਂ ਗੁੱਜਰਵਾਲ (ਲੁਧਿਆਣਾ)

Posted On December - 15 - 2010 Comments Off on ਗੁਰੂਸਰ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਪਾ. ਛੇਵੀਂ ਗੁੱਜਰਵਾਲ (ਲੁਧਿਆਣਾ)
ਲੁਧਿਆਣੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਿੰਡ ਗੁੱਜਰਵਾਲ ਨੂੰ ਇਹ ਸੁਭਾਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਮੀਰੀ-ਪੀਰੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਚਰਨ ਪਾ ਕੇ ਇਸ ਨਗਰ ਨੂੰ ਐਡੀ ਮਹਾਨ ਵਡਿਆਈ ਬਖਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਨੇ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਦਸਾਂ ਨਹੁੰਆਂ ਦੀ ਕਿਰਤ ਕਰਨ, ਲੋੜਵੰਦ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਤੇ ਹੱਕ-ਹਲਾਲ ਦੀ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਉੱਥੇ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੀਰੀ-ਪੀਰੀ 

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਰੀਠਾ ਸਾਹਿਬ, ਨਾਨਕ ਮਤਾ ਤੇ ਹੋਰ ਗੁਰਧਾਮਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ

Posted On December - 15 - 2010 Comments Off on ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਰੀਠਾ ਸਾਹਿਬ, ਨਾਨਕ ਮਤਾ ਤੇ ਹੋਰ ਗੁਰਧਾਮਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ
ਅਮਰਜੀਤ ਕੌਰ ਅਮਨ ਬੜੇ ਚਿਰ ਤੋਂ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵੇਰੇ ਨਿੱਤ-ਨੇਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਨਗਰ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕੰਧ ’ਤੇ ਬੈਨਰ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ’ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ,‘ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਰੀਠਾ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਆਏ ਹੋਰ ਗੁਰਧਾਮਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ’ ਹੇਠਾਂ ਲੱਕੀ ਸਟੂਡੀਓ ਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਲਿਖੇ ਸਨ। ਉਹ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਨੋਟ ਕਰਕੇ ਘਰ ਲੈ ਆਏ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਤਾਂ ਮੈਂ 

ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਸਥਾਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਨਾਭਾ ਸਾਹਿਬ

Posted On December - 10 - 2010 Comments Off on ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਸਥਾਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਨਾਭਾ ਸਾਹਿਬ
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਸਥਾਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਨਾਭਾ ਸਾਹਿਬ ਪਿੰਡ ਨਾਭਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਐਸ.ਏ.ਐਸ. ਨਗਰ ਵਿਚ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ-ਪਟਿਆਲਾ ਮੇਨ ਰੋਡ ਉੱਤੇ ਜ਼ੀਰਕਪੁਰ ਤੋਂ ਲਗਪਗ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਿੰਡ ਨਾਭਾ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਲਗਪਗ 200 ਗਜ਼ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਭਾਈ ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ ਵੱਲੋਂ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ਵਿਚ ਦਿੱਤੇ ਵੇਰਵੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਚੋਆ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ 

ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਸਮਕਾਲੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨੀ

Posted On December - 10 - 2010 Comments Off on ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਸਮਕਾਲੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨੀ
ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਦਿੱਲੀ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ ਪਹਿਲਾਂ ਕਤਲਗਾਹ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਇਸੇ ਅਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਮਿਤੀ 11 ਨਵੰਬਰ, 1675 ਈ. ਨੂੰ ਡਰ, ਲਾਲਚ, ਤਸ਼ੱਦਦ ਆਦਿ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਅਸਫਲ ਹੋ ਜਾਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਕਾਜ਼ੀ ਉਲ ਕਜ਼ਾਤ, ਵਹਾਬ ਅਲੀ ਵੋਹਰਾ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਈਆਂ ਤਿੰਨ ਸ਼ਰਤਾਂ ਕਰਾਮਾਤ ਦਿਖਾਉਣੀ, ਦੀਨ ਕਬੂਲ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਣਾ ਵਿਚੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤੀਜੀ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਜਾਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਕਬੂਲ 

ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸੀ ਕ੍ਰਿਆ, ਕਰੀ ਨ ਕਿਨਹੂੰ ਆਨ

Posted On December - 10 - 2010 Comments Off on ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸੀ ਕ੍ਰਿਆ, ਕਰੀ ਨ ਕਿਨਹੂੰ ਆਨ
ਜਥੇ: ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ* ਨੌਵੇਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਆਗਮਨ ਵੈਸਾਖ ਵਦੀ 5 (5 ਵੈਸਾਖ) ਸੰਮਤ 1678, ਮੁਤਾਬਕ 1 ਅਪਰੈਲ ਸੰਨ 1621 ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਸ੍ਰੀ ਮਾਤਾ ਨਾਨਕੀ ਜੀ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਗੁਰੂ ਕੇ ਮਹਿਲ ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪ ਅਡੋਲ ਚਿੱਤ, ਤਿਆਗੀ ਤੇ ਨਿਰਭੈ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਆਪ ਦਾ ਨਾਮ ਤਿਆਗ ਮਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਵਿਦਿਅਕ ਪੱਖੋਂ ਆਪ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਜਾਣੂੰ ਬਣੇ। ਇਸੇ ਲਈ 1691 ਵਿਚ ਮੁਗਲਾਂ 

ਪ੍ਰਗਟ ਭਏ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਗਲ ਸ੍ਰਿਸਟ ਪੈ ਢਾਪੀ ਚਾਦਰ

Posted On December - 10 - 2010 Comments Off on ਪ੍ਰਗਟ ਭਏ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਗਲ ਸ੍ਰਿਸਟ ਪੈ ਢਾਪੀ ਚਾਦਰ
ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਵਸ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦਾ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਅਕੀਦੇ, ਇਬਾਦਤ ਅਤੇ ਆਸਥਾ ਲਈ ਸ਼ਹਾਦਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਏ। ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਦੇ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਵਿਲੱਖਣ, ਅਦੁਤੀ ਅਤੇ ਲਾ-ਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹੀਦੀ ਸਾਕੇ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਸਿਧਾਂਤ, ਰੂਪ, ਰਸ ਤੇ ਰੰਗ ਅਲੌਕਿਕ 

ਭਗਵਤੀ ਬਗਲਾ ਮੁਖੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੰਦਰ ਕੋਟਲਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼

Posted On December - 1 - 2010 Comments Off on ਭਗਵਤੀ ਬਗਲਾ ਮੁਖੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੰਦਰ ਕੋਟਲਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
ਬਲਵਿੰਦਰ ਬਾਲਮ ਪਠਾਨਕੋਟ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਤੋਂ ਲਗਪਗ 45 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ ਪਿੰਡ ਕੋਟਲਾ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਮਨਾਲੀ ਰੋਡ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਕੋਟਲਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸੜਕ ਦੇ ਕੋਲ ਹੈ ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਖੇਡ ਗਰਾਊਂਡ, ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ ਦੇਹਰਾ ਖੱਡ, ਇਸ ਦੇਹਰਾ ਖੱਡ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪਹਾੜੀ ਉਤੇ ਲਗਪਗ 135 ਸੀਮਿੰਟ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਭਗਵਤੀ ਬਗਲਾ ਮੁਖੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੰਦਰ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਿਲੇ ਦੀ ਚਾਰਦੀਵਾਰੀ ਅੱਜ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਉਪਰ ਇਹ ਸਥਾਨ 
Manav Mangal Smart School
Available on Android app iOS app
Powered by : Mediology Software Pvt Ltd.