ਇਕ ਹਫ਼ਤੇ ਲਈ ਦੋ ਦਰਜਨ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਰੂਟ ਰੱਦ !    ਸਿਨਹਾ ਨੇ ਅਲਵੀ ਦੇ ਫ਼ਿਕਰਾਂ ਦੇ ‘ਸਮਰਥਨ’ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਇਨਕਾਰ !    ਜਲ ਸੈਨਾ ਦਾ ਮਿੱਗ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ !    ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕਾਰਨ ਕਈ ਕਾਲਜਾਂ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ !    ਸਰਕਾਰੀ ਵਾਅਦੇ: ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਸਰਕਾਰ, ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ !    ਮਾੜੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਾਅਦਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਿਆ ਬੂਰ !    ਦੁੱਨੇਕੇ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਿਉਂਦਾ ਸੜਿਆ !    ਕਿਲ੍ਹਾ ਰਾਏਪੁਰ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਅੱਜ ਤੋਂ !    ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਅਗਵਾਈ ਦਾ ਮਸਲਾ ਤੁਰੰਤ ਨਜਿੱਠਣ ਦੀ ਲੋੜ: ਥਰੂਰ !    ਗਰੀਨ ਕਾਰਡ: ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੋਿੲਆ ਨਵਾਂ ਕਾਨੂੰਨ !    

ਵਿਰਾਸਤ › ›

Featured Posts
ਗੰਗਸਰ ਜੈਤੋ ਦਾ ਮੋਰਚਾ

ਗੰਗਸਰ ਜੈਤੋ ਦਾ ਮੋਰਚਾ

ਦਿਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦਸਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਤੱਕ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਦਿਆਂ ਗੁਣਾਤਮਕ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ’ਤੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਗੁਰਮਤਿ ਰਹਿਣੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੱਕ-ਸੱਚ ਅਤੇ ਅਣਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ। ...

Read More

ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਿਰ

ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਿਰ

21 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਗਵਾਨ ਦਾਸ ਸੰਦਲ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨਾਂ ’ਚੋਂ ਸਹੋੜਾ ਕੰਢੀ (ਦਸੂਹਾ) ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਿਰ ‘ਗਗਨ ਜੀ ਦਾ ਟਿੱਲਾ’ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਇਹ ਦਸੂਹਾ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਚੱੜ੍ਹਦੇ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਹਾਜ਼ੀਪੁਰ ਰੋਡ ’ਤੇ ਪਿੰਡ ਸਹੋੜਾ ਕੰਢੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ...

Read More

ਸਾਕਾ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ

ਸਾਕਾ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ

ਇਕਵਾਕ ਸਿੰਘ ਪੱਟੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਦੇ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਵੇਲੇ ਵਾਪਰੇ ਦੁਖਾਂਤ ਦੇ ਉਸ ਕਹਿਰੀ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਸਾਕਾ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਸਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਿਰਫ਼ ਸਬੰਧਿਤ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ...

Read More

ਗ਼ਦਰੀ ਬਾਬਾ ਗੁਰਮੁੱਖ ਸਿੰਘ ਲਲਤੋਂ

ਗ਼ਦਰੀ ਬਾਬਾ ਗੁਰਮੁੱਖ ਸਿੰਘ ਲਲਤੋਂ

ਜਸਦੇਵ ਸਿੰਘ ਲਲਤੋਂ ਗ਼ਦਰੀ ਸੂਰਮੇ ਗੁਰਮੁੱਖ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਲਲਤੋਂ ਖੁਰਦ ਵਿੱਚ ਹੁਸ਼ਨਾਕ ਸਿੰਘ ਘਰ 3 ਦਸੰਬਰ 1892 ਨੂੰ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪਿੰਡ ’ਚ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਿਸ਼ਨ ਸਕੂਲ, ਲੁਧਿਆਣਾ ’ਚੋਂ ਮੈਟਰਿਕ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ ਉਹ 23 ਮਈ 1914 ਨੂੰ ਕਾਮਾਗਾਟਾਮਾਰੂ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਵੈਨਕੂਵਰ (ਕੈਨੇਡਾ) ਨੇੜੇ ...

Read More

ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਦੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਬੀਬੀ ਅਮਰੋ

ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਦੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਬੀਬੀ ਅਮਰੋ

ਰਮੇਸ਼ ਬੱਗਾ ਚੋਹਲਾ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਚ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਸਥਾਨ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਨੇ ‘ਆਸਾ ਕੀ ਵਾਰ’ ਦੀ 19ਵੀਂ ਪਾਉੜੀ ਦੇ ਸਲੋਕ ’ਚ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ: ਭੰਡੁ ਮੁਆ ਭੰਡੁ ਭਾਲੀਐ ਭੰਡਿ ਹੋਵੈ ਬੰਧਾਨੁ॥ ਸੋ ਕਿਉ ਮੰਦਾ ਆਖੀਐ ਜਿਤੁ ਜੰਮਹਿ ਰਾਜਾਨ॥ ਜਿਹੜੀ ਔਰਤ ਰਾਜਿਆਂ, ...

Read More

ਪੱਤਰਕਾਰ, ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਦਰਦ

ਪੱਤਰਕਾਰ, ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਦਰਦ

ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਝੱਜ ਸਿਰਮੌਰ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਤੇ ਉੱਘੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਗਿਆਨੀ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ‘ਦਰਦ’ ਦਾ ਜਨਮ ਅਣਵੰਡੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ (ਮੌਜੂਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਦੇ ਪਿੰਡ ਘਘਰੋਟ ਵਿੱਚ 12 ਫਰਵਰੀ, 1887 ਈ: ਨੂੰ ਬੀਬੀ ਕਰਤਾਰ ਕੌਰ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਮਿਸ਼ਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ...

Read More

ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਅਹਿਮ ਪੰਨਾ ਵੱਡਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ

ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਅਹਿਮ ਪੰਨਾ ਵੱਡਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ

ਦਿਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਵੱਡਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਹਿਮ ਪੰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੀਜ ਨਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਕਾਹਨੂਵਾਨ ਦੇ ਛੰਭ ਵਿਚ 1746 ਈ. ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰੇ 16 ਸਾਲਾ ਬਾਅਦ 5 ਫਰਵਰੀ, 1762 ...

Read More


ਬਰੇਲ ਲਿਪੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਲੂਈ ਬਰੇਲ

Posted On January - 19 - 2011 Comments Off on ਬਰੇਲ ਲਿਪੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਲੂਈ ਬਰੇਲ
ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਐੱਮ.ਏ. ਨੇਤਰਹੀਣ ਵਿਦਿਆਰਥੀ/ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਇਕ ਲਿਪੀ ਰਾਹੀਂ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਰੇਲ ਲਿਪੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਿਪੀ 6 ਬਿੰਦੂਆਂ ’ਤੇ ਆਧਾਰਤ ਹੈ। ਨੇਤਰਹੀਣ ਵਿਅਕਤੀ/ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਰੇਲ ਸਲੇਟ ’ਤੇ ਗਾਈਡ ਅਤੇ ਕਲਿੱਪ ਵਿੱਚ ਮੋਟਾ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਟੰਗ ਕੇ ਕਲਮ ਦੀ ਸੂਈ ਨਾਲ ਸੁਰਾਖ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਛੂਹ ਕੇ ਅੱਖਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਛੇ ਨੁਕਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸੁਰਾਖ਼ਾਂ, ਛੇਕਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ-ਪਿੱਛੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਅੱਖਰ 

ਭਾਈ ਜੱਸਾ ਜੀ, ਪਾਲਾ ਜੀ

Posted On January - 19 - 2011 Comments Off on ਭਾਈ ਜੱਸਾ ਜੀ, ਪਾਲਾ ਜੀ
ਗੁਰਮਤਿ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਅਨਮੋਲ ਰਤਨ-27 ਭਾਈ ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਥਮ ਮਸੀਹੇ, ਜਗਤ-ਤਾਰਕ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਦਾਤ ਅਤੇ ਗੁਰਮਤਿ ਸੰਗੀਤ ਜਿਹੀ ਨਾਯਾਬ ਵਸਤੂ ਰਬਾਬੀਆਂ ਦੇ ਦਾਮਨ ਵਿਚ ਹੀ ਪਾਈ, ਔਰ ਇਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਮੁਤਲਾਸ਼ੀ ਤੇ ਪਾਤਰ ਬਣੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਹੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਜੇ, ਬਾਕੀ ਤੇ ਸਾਡੇ ਜਿਹੇ ਸਭ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਹੀ ਪ੍ਰੇਰਤ ਹੋਏ ਨੇ ਤੇ ਆਉ ਅੱਜ ਇਸੇ 

ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਘਾਲਾਮਾਲਾ

Posted On January - 19 - 2011 Comments Off on ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਘਾਲਾਮਾਲਾ
ਹਰ ਅੰਦੋਲਨ ’ਚ ਮੋਹਰੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਲਹਿਰ ਨੇ ਸੂਰਮੇ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ ਪਰ ਕਾਮਰੇਡ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਘਾਲਾ ਮਾਲਾ ਵਰਗਾ ਇਕ-ਟੱਕ ਲਗਨ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਮੋੜ ’ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਸੰਗ ਖਲੋਣ ਵਾਲਾ, ਪਿਛਲੀ ਪਾਲ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਨੇਪਰੇ ਚਾੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਾਮਰੇਡ ਘਾਲਾ ਮਾਲਾ ਨੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਦੁੱਖਾਂ ਤੇ ਭੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਲੜਦਿਆਂ ਕੱਟੀ। ਉਸਨੇ ਡੌਂਡੀਆਂ ਵੀ ਜਲਸਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਿੱਟੀਆਂ, ਸਟੇਜਾਂ ਵੀ ਕਈਆਂ ਦੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਦਰੀਆਂ ਵੀ ਕਈਆਂ ਦੀਆਂ ਵਿਛਾਈਆਂ 

ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਰਹਿਬਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ

Posted On January - 11 - 2011 Comments Off on ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਰਹਿਬਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ
ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਮੱਕੜ* ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੱਕ, ਸੱਚ, ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਵਿਰੁੱਧ ਅਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਜਾਬਰ ਹਕੂਮਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਖੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਉਸ ਵਕਤ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿਚ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੁਗ਼ਲ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹਿੰਦੂ ਜਨਤਾ ਉੱਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਪਰ ਹੋ ਰਹੇ ਜ਼ੁਲਮ ਵਿਰੁੱਧ ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ 

ਬੇਕਸਾਂ ਰਾ ਯਾਰ ਗੁਰ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ

Posted On January - 11 - 2011 Comments Off on ਬੇਕਸਾਂ ਰਾ ਯਾਰ ਗੁਰ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ
ਡਾ. ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਰਾਜੂ ਸ੍ਰੀ  ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਫੁਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਗਿਆਨਤਾ, ਅਸਮਾਨਤਾ, ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਅਤੇ ਅਮਨ, ਸੁਤੰਤਰਤਾ, ਸਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਲਈ ਇਸ ਜਗਤ ਵਿਚ ਆਉਣ ਲਈ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬੇਟਾ ਬਣਾ ਕੇ ਹੁਕਮ ਕੀਤਾ:- ਮੈਂ ਅਪਨਾ ਸੁਤ ਤੋਹਿ ਨਿਵਾਜਾ।। ਪੰਥ ਪ੍ਰਚੁਰ ਕਰਬੇ ਕਹੁ ਸਾਜਾ।। ਜਾਹਿ ਤਹਾਂ ਤੈ ਧਰਮ ਚਲਾਯੋ।। ਕੁਬੁਧਿ ਕਰਨ ਤੇ ਲੋਕ ਹਟਾਯੋ।। ਇਸ ਜਗਤ ਵਿਚ ਆਉਣ ਦਾ ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਹੁਕਮ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕਮਿਕ 

ਭਗਵੰਤ ਰੂਪ ਗੁਰ ਗੋਬਿੰਦ ਸੂਰਾ

Posted On January - 11 - 2011 Comments Off on ਭਗਵੰਤ ਰੂਪ ਗੁਰ ਗੋਬਿੰਦ ਸੂਰਾ
ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਲਕੱਤਾ ਸਰਬੰਸਦਾਨੀ ਗੁਰੂੁ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਭਗਤੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਰਾਜ ਯੋਗ, ਦੀਨ ਦੁਨੀ, ਮੀਰੀ ਪੀਰੀ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਅਥਵਾ ਸੰਗਮ ਹਨ।  ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਅਜ਼ੀਮ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦਾ ਵਰਨਣ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਸਿੰਘ (ਦੂਜਾ), ‘ਵਾਹ ਪ੍ਰਗਟਿਓ ਪੁਰਖ ਭਗਵੰਤ ਰੂਪ ਗੁਰ ਗੋਬਿੰਦ ਸੂਰਾ’ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਜੀ ਆਪਣੀ ਭਾਵਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦਰਵੇਸ਼, ਸ਼ਾਹੇ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹ ਵਜੋਂ ਮੁਖਾਤਿਬ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਜੋ ਚਿੱਤਰ ਹਰ ਸਿੱਖ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ 

ਭਾਈ ਉੱਤਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ‘ਪਤੰਗ’

Posted On January - 5 - 2011 Comments Off on ਭਾਈ ਉੱਤਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ‘ਪਤੰਗ’
ਗੁਰਮਤਿ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਅਨਮੋਲ ਰਤਨ-26 ਭਾਈ ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਖਾਲਸਾ ਸ਼ਬਦ, ਸੁਰਤ, ਰਾਗ, ਸੁਰ ਤਾਲ ਅਤੇ ਗੁਰਮਤਿ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਕੁਠਾਲੀ ’ਚੋਂ ਨਿਕਲੀ ਉੱਤਮ ਕੁਆਲਿਟੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੀ ਭਾਈ ਉੱਤਮ ਸਿੰਘ ਅਖਵਾਉਂਦੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧੁਰ ਅੰਦਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੰਠ ਤੀਕਰ ਗੁਰਮਤਿ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਚਾਸ਼ਨੀ ’ਚ ਲਬਰੇਜ਼ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਰਸ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਆਬੇ-ਹਯਾਤੀ ਚਸ਼ਮੇ ਵਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਆਪ ਜੀ ਪੁਸ਼ਤੈਨੀ ਕੀਰਤਨੀਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਰੱਬੀ ਦਾਤ ਪੁਸ਼ਤ-ਦਰ-ਪੁਸ਼ਤ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ। ਸੰਨ 1817 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਾਬਾ ਰਾਮ ਸਿੰਘ, ਬਾਬਾ ਜੋਤੀ 

ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ: ਨਿਰਮਲ ਆਸ਼ਰਮ, ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼

Posted On January - 5 - 2011 Comments Off on ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ: ਨਿਰਮਲ ਆਸ਼ਰਮ, ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼
ਰੁਕਮਨਜੀਤ ਕੌਰ ਸੰਧ ਹੋਰਨਾਂ ਧਰਮਾਂ ਵਾਂਗ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਈ ਸੰਪ੍ਰਦਾਵਾਂ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਹਰ ਸੰਪ੍ਰਦਾ ਦਸ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਜੀਵਨ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਆਸਥਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਲ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਅੱਜ ਨਿਰਮਲ ਭੇਖ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਦੋ ਦਰਜਨ ਦੇ ਕਰੀਬ ਸੰਪ੍ਰਦਾਵਾਂ ਹਨ। ਕੁੱਝ ਸੰਪ੍ਰਦਾਵਾਂ ਭਾਈ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪਿਆਰੇ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਜੀ 

ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਮਹਾਨ ਨੇਤਾ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ

Posted On January - 5 - 2011 Comments Off on ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਮਹਾਨ ਨੇਤਾ ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ
ਮਾਸਟਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਮਹਾਨ ਨੇਤਾ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਜੂਨ, 1885 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਹਰਿਆਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿਚ ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਚਪਨ ਦਾ ਨਾਂ ਨਾਨਕ ਚੰਦ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁੱਢਲੀ ਵਿੱਦਿਆ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1902 ਵਿਚ ਸੰਤ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਿੰਘ ਸਜ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਨਾਨਕ ਚੰਦ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। 1903 ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਿਸ਼ਨ ਸਕੂਲ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਤੋਂ ਮੈਟ੍ਰਿਕ 

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ

Posted On January - 5 - 2011 Comments Off on ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ
ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧਾਰਮਿਕ ਨਗਰੀਆਂ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਐਨ ਅੱਧ ਵਿਚ ਇਕਾਂਤ ਜਿਹੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਪਿੰਡ ਕਾਂਵੇਂ ਦੀ ਹੱਦ ’ਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਸ ਗੁਰਧਾਮ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ-ਟਾਂਵਾਂ ਹੀ ਵਾਕਫ਼ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸੜਕ ਦੀ ਹਾਲਤ ਮਾੜੀ ਸੀ। ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ। ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਫੈਲੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਸਬਾ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾ ਹੋਰ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। 

ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?

Posted On January - 5 - 2011 Comments Off on ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1: ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕਦੋਂ ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਹੋਇਆ? ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2: ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਸੀ? ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3: ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਕੀ ਸੀ? ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4: ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੁੱਤਰੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੀ ਨਾਮ ਸੀ? ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5: ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਬਖਤਿਆਰਕਾਕੀ ਦੀ ਗੱਦੀ ’ਤੇ ਕਿੰਨੇ ਸਾਲ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਰਹੇ? ਪ੍ਰਸ਼ਨ 6: ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ ਕਿੰਨੇ ਵਕਤ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਨ? ਪ੍ਰਸ਼ਨ 7: ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਸੀ? ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8: ਪੰਜਾਬੀ 

ਛੋਟੀਆਂ ਜਿੰਦਾਂ ਵੱਡਾ ਸਾਕਾ

Posted On December - 27 - 2010 Comments Off on ਛੋਟੀਆਂ ਜਿੰਦਾਂ ਵੱਡਾ ਸਾਕਾ
ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਪ੍ਰੋ. ਅਰੁਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਟਿਵਾਣਾ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਅਮਰ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਕੌਮ ਹੈ। ਜੇ ਇਉਂ ਕਹਿ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ ਅਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਮ ਸਿੱਖੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੋਈ ਅਤਿਕਥਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਸਿੱਖੀ ਵਿਰਸਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਇਕ ਹੀ ਸਿੱਕੇ ਦੇ ਦੋ ਪਹਿਲੂ ਹੋਰ ਕਿਧਰੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ। ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮਹਿਲ ਦੀਆਂ ਨੀਂਹਾਂ ਹੇਠ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਧੜਕੀਆਂ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਇੰਜ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ 

ਸਾਕਾ ਸਰਹਿੰਦ ਜਿਸ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ

Posted On December - 27 - 2010 Comments Off on ਸਾਕਾ ਸਰਹਿੰਦ ਜਿਸ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ
ਡਾ. ਹਰਚੰਦ ਸਿੰਘ ਸਰਹਿੰਦੀ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਉਸ ਫੌਲਾਦ ਦੀ ਉਪਜ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜੇ ਵਰ੍ਹੇ ਕੁਠਾਲੀ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਅਤੇ ਮਘਦੀ ਭੱਠੀ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨੂੰ ਪਰਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ- ਮੌਤ ਦਾ ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਢੰਗ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜਾਬਰ ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ’ਤੇ ਨਾ ਅਜ਼ਮਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਦੀਆਂ ਉਪਰੋਥਲੀ ਵਾਪਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕੌਮ ਰੂਪੀ ਜੰਗਾਲ ਲੱਗੇ ਲੋਹੇ ਨੂੰ ਫੌਲਾਦ 

ਸਾਕਾ ਸਰਹਿੰਦ

Posted On December - 27 - 2010 Comments Off on ਸਾਕਾ ਸਰਹਿੰਦ
ਇਕਵਾਕ ਸਿੰਘ ਪੱਟੀ ਲੜਨਾ ਕੌਮ ਖ਼ਾਤਰ, ਮਰਨਾ ਕੌਮ ਖ਼ਾਤਰ, ਜਿਸ ਕੌਮ ਦੀਆਂ ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਆਦਤਾਂ ਨੇ । ਉਹ ਕੌਮ ਮਰਜੀਵੜੇ ਕਰੇ ਪੈਦਾ, ਉਹਨੂੰ ਲਾਉਂਦੀਆਂ ਰੰਗ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਨੇ । ਸੰ ਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੌਮਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਜਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੌਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦਾ ਜਜ਼ਬਾ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੌਮਾਂ ਕੋਲ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਹੋਇਆ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਕੌਮਾਂ ਸੰਸਾਰ ਅੰਦਰ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੂਜੀਆਂ ਕੌਮਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਿੱਖ 

ਲਾਸਾਨੀ ਕੁਰਬਾਨੀ

Posted On December - 27 - 2010 Comments Off on ਲਾਸਾਨੀ ਕੁਰਬਾਨੀ
ਪ੍ਰੋ. ਨਵ ਸੰਗੀਤ ਸਿੰਘ ਯਾਦ ਕਰੋ ਮਾਸੂਮਾਂ ਦੀ, ਉਸ ਲਾਸਾਨੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਨੂੰ। ਕੌਮ ਦੀ ਖਾਤਰ ਵਾਰ ਗਏ, ਜੋ ਬਹੁਮੁੱਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗਾਨੀ ਨੂੰ। ਨੌਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ, ਫਤਹਿ ਸਿੰਘ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਦਾ। ਕਿਵੇਂ ਭੁਲਾਈਏ ਅਸੀਂ ਦਿਲਾਂ ’ਚੋਂ, ਧਰਮ ਸ਼ਹੀਦੀ ਲਾਲਾਂ ਦਾ। ਮੁਗਲ ਬੀਜ ਦਾ ਬੂਟਾ ਪੁੱਟਿਆ, ਤੋੜ ਜਿੰਦ ਦੀ ਗਾਨੀ ਨੂੰ। ਯਾਦ ਕਰੋ ਮਾਸੂਮਾਂ ਦੀ… ਗੰਗੂ ਬਾਹਮਣ ਪਾਪ ਕਮਾਇਆ, ਲੋਭ-ਲਾਲਚ ਦੇ ਵੱਸ ਪਿਆ। ਕੀਤੀ ਸੇਵਾ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦੀ ਜੋ, ਸਭ ਕੁਝ ਅੰਦਰੋਂ ਨੱਸ ਗਿਆ। ਲੋਭੀ ਬੰਦਾ ਕਦੇ ਨਾ ਸੋਚੇ, 

ਮੈਂ ਹਾਂ ਦੀਵਾਰ ਸਰਹਿੰਦ ਦੀ

Posted On December - 27 - 2010 Comments Off on ਮੈਂ ਹਾਂ ਦੀਵਾਰ ਸਰਹਿੰਦ ਦੀ
ਮੈਂ ਹਾਂ ਦੀਵਾਰ ਸਰਹਿੰਦ ਦੀ, ਮੇਰੀ ਸੁਣੋਂ ਦੁਹਾਈ, ਮੈਨੂੰ ਖ਼ੂਨੀ-ਖ਼ੂਨੀ ਆਖਦੀ ਹੈ, ਕੁੱਲ ਲੋਕਾਈ। ਕੋਈ ਪੂਰੀ ਹੀ ਸਰਹਿੰਦ ਨੂੰ, ਕਹਿੰਦਾ ਗੁਰੂ ਮਾਰੀ, ਸਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਫਿਟਕਾਰਦੇ ‘ਤੰੂ ਬੁਰੀ ਗੁਜਾਰੀ’। ਸਭ ਨੀਵੀਂ ਪਾ ਕੇ ਸੁਣ ਲਈਆਂ, ਮੈਂ ਜੱਗ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਢੋਈ ਮਿਲਣੀ ਨਹੀਂ ਕਿਤੇ, ਕਿੱਥੇ ਉੱਠ ਚੱਲਾਂ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਬੜੀ ਦੁਹਾਈ ਪਾਈ, ਮੇਰੀ ਕਿਸੇ ਇਕ ਨਾ ਮੰਨੀ, ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਜਲਾਦ, ਮੈਂ ਦੁਖ ਨਾਲ ਹੋ ਗਈ ਅੰਨ੍ਹੀ। ਰੱਬਾ, ਜਾਨ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਪਾ ਦੇ, ਮੈਂ ਜਿਊਂਦੀ ਹੋ ਜਾਵਾਂ, ਭੱਜ ਜਾਵਾਂ ਸਣ 
Manav Mangal Smart School
Available on Android app iOS app
Powered by : Mediology Software Pvt Ltd.