ਸਿੰਘ ਇਜ਼ ਕਿੰਗ !    ਇਕ ਵਣਜਾਰਨ ਦੀ ਲੰਬੀ ਜੁਦਾਈ... !    ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਵੱਈਆ ਵਿੱਦਿਆਨਾਥ ਸੇਠ !    ਭੁੱਲੇ ਵਿਸਰੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਦੋਹੇ !    ਮੁੱਕ ਚੱਲੀ ਬਾਜ਼ੀ !    ‘ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਮੁੱਲ’ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਨਾਟਕ !    ਜਦੋਂ ਘਰ ਜੰਮ ਪਈ ਧੀ ਵੇ... !    ਚਲਾਕ ਚਿੜੀ !    ਵਾਸਤੂਕਲਾ ਦਾ ਉੱਤਮ ਨਮੂਨਾ ਕੁਤਬ ਮੀਨਾਰ !    ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਪੰਛੀ ਲਾਲ ਸਿਰੀ ਪੋਚਰਡ !    

ਲੋਕ ਸੰਵਾਦ › ›

Featured Posts
ਜਨ ਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਰੂਪ

ਜਨ ਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਰੂਪ

ਜਨ ਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਕਲਕੱਤੇ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਤੇ ਫਿਰ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸੰਤੋਖਦਿਆਂ ਹੁਣ ਤਾਂ ਕਾਫੀ ਵਰ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਮੈਟਰੋਪੌਲੀਟਨ ਸਿਟੀ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲਾਂ-ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗਦਾ ਰਿਹਾ ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਛੱਪੜ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵਾਂ। ਉਂਜ ਤਾਂ ...

Read More

ਔਰਤ ਬਣੇ ਹੀਰੋ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ

ਔਰਤ ਬਣੇ ਹੀਰੋ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ

ਨਵਕਿਰਨ ਨੱਤ ‘ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ’ ਦੇ 5 ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਅੰਕ ’ਚ ਅਸੀਮ ਚਕਰਵਰਤੀ ਦਾ ਲੇਖ ‘ਔਰਤ ਬਣ ਕੇ ਮੋਂਹਦੇ ਹੀਰੋ’ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਇਹ ਲੇਖ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਲੇਖਕ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ’ਚ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦੀ ਝਲਕ ਮਿਲੀ ...

Read More

ਸਮੁੱਚੀ ਮਾਨਵਤਾ ਦੇ ਰਹਿਬਰ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ: ਬੰਸੀ ਕੌਲ

ਸਮੁੱਚੀ ਮਾਨਵਤਾ ਦੇ ਰਹਿਬਰ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ: ਬੰਸੀ ਕੌਲ

ਦਵੀ ਦਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਪੰਜਾਬ ਭਰ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ 550 ਸਾਲਾ ਗੁਰਪੁਰਬ ਨਮਿਤ ਲਾਈਟ ਐਂਡ ਸਾਊਂਡ ਸ਼ੋਅ ਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੀ ਕੇ ਡਾਇਰੈਕਟ ਵੱਲੋਂ ਸੰਜੀਵ ਪਸਰੀਚਾ ਤੇ ਅੰਜਲੀ ਪਸਰੀਚਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ’ਚ ਲਾਈਟ ਐਂਡ ਸਾਊਂਡ ਸ਼ੋਅ, ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਤੇ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ’ਚ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ...

Read More

ਕਿਰਤੀ

ਕਿਰਤੀ

ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਨਹੀਂ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਘੂ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸੰਘਰਸ਼। ਮੇਰਾ ਪਿਓ ਖੇਤੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਜਿੰਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਾਲ ਉੱਥੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਫੇਰ ਉਹ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਦੀਵਾਲਾ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਛੱਡ ਛਡਾ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ। ਫੇਰ ...

Read More

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੁਸਹਿਰਾ ਅੱਜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੁਸਹਿਰਾ ਅੱਜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ

ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਹਿਮਾਚਲ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕੁੱਲੂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਦੁਸਹਿਰਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਕੁੱਲੂ ਦਾ ਦੁਸਹਿਰਾ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਰਾਵਣ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਬੁੱਤ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਬੁੱਤ ਨੂੰ ਸਾੜਿਆ ...

Read More

ਨਾ ਖ਼ੁਦਾ ਹੀ ਮਿਲਾ ਨਾ ਵਸਲ-ਏ-ਸਨਮ

ਨਾ ਖ਼ੁਦਾ ਹੀ ਮਿਲਾ ਨਾ ਵਸਲ-ਏ-ਸਨਮ

ਅਮਨਦੀਪ ਔਰਤ ਦੀ ਹੋਣੀ ਅੱਜ ਵੀ ਕੁੜੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਆਉਂਦਿਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧੀ ਦੇ ਜਵਾਨ ਹੋਣ ’ਤੇ ਵਰ ਟੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕਹਿਣ ਨੂੰ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਵਰ ਲੱਭਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਚੰਗੇ ਵਰ ਤੋਂ ਭਾਵ ਚੰਗੀ ਜ਼ਮੀਨ-ਜਾਇਦਾਦ ਵਾਲਾ ਘਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ...

Read More

ਮੁਹਾਲੀ-ਲੁਧਿਆਣਾ ਸੜਕ ’ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲਾਂਘੇ ਗਾਇਬ

ਮੁਹਾਲੀ-ਲੁਧਿਆਣਾ ਸੜਕ ’ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲਾਂਘੇ ਗਾਇਬ

ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜੇਵਾਲ ਅਫ਼ਸਰਸ਼ਾਹੀ ਦੀ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਸਰਕਾਰੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਬੇਲਗਾਮ ਹੋ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਰਾਜਨੇਤਾ ਜਨਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਅਵੇਸਲੇ ਹੋ ਜਾਣ ਜਾਂ ਬੇਵੱਸ ਹੋ ਜਾਣ ਤਾਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨਸਾਫ਼ ਮਿਲਣਾ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਇਸ ਵੇਲੇ ਹਾਲਾਤ ਅਜਿਹੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿਚੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ...

Read More


  • ਸਮੁੱਚੀ ਮਾਨਵਤਾ ਦੇ ਰਹਿਬਰ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ: ਬੰਸੀ ਕੌਲ
     Posted On October - 15 - 2019
    ਇਸ ਵੇਲੇ ਪੰਜਾਬ ਭਰ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ 550 ਸਾਲਾ ਗੁਰਪੁਰਬ ਨਮਿਤ ਲਾਈਟ ਐਂਡ ਸਾਊਂਡ ਸ਼ੋਅ ਤੇ ਹੋਰ....
  • ਔਰਤ ਬਣੇ ਹੀਰੋ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ
     Posted On October - 15 - 2019
    ‘ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ’ ਦੇ 5 ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਅੰਕ ’ਚ ਅਸੀਮ ਚਕਰਵਰਤੀ ਦਾ ਲੇਖ ‘ਔਰਤ ਬਣ ਕੇ ਮੋਂਹਦੇ ਹੀਰੋ’ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਇਹ....
  • ਜਨ ਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਰੂਪ
     Posted On October - 15 - 2019
    ਕਲਕੱਤੇ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਤੇ ਫਿਰ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸੰਤੋਖਦਿਆਂ ਹੁਣ ਤਾਂ ਕਾਫੀ ਵਰ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।....
  • ਕਿਰਤੀ
     Posted On October - 8 - 2019
    ਮੇਰਾ ਪਿਓ ਖੇਤੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਜਿੰਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਥੋੜ੍ਹੇ....

ਨਕਸ਼ੇ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ

Posted On June - 24 - 2011 Comments Off on ਨਕਸ਼ੇ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ
ਦਸਵੀਂ ਤਕ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਰੌਚਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤਾਮੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਪੱਧਰ ਤਕ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਛੇਵੀਂ ਤੋਂ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤਕ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਭੂਗੋਲ, ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਸ਼ੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਦੋਂਕਿ ਨੌਵੀਂ-ਦਸਵੀਂ ਦੇ ਸਿਲੇਬਸ ਵਿੱਚ ਅਰਥ-ਸ਼ਾਸਤਰ 

ਵਰਕਰਾਂ ਦੀ ਸਾਰ ਲਈ ਜਾਵੇ

Posted On June - 24 - 2011 Comments Off on ਵਰਕਰਾਂ ਦੀ ਸਾਰ ਲਈ ਜਾਵੇ
ਮਿਡ-ਡੇਅ-ਮੀਲ ਸਕੀਮ ਡਾ. ਹਜ਼ਾਰਾ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਕੁੱਲੀ, ਗੁੱਲੀ ਤੇ ਜੁੱਲੀ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਵ ਸਾਵੀਂ ਪੱਧਰੀ ਮਿਆਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣ ਲਈ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਪੱਖੋਂ ਵਿਕਸਤ ਅਤੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਉਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਇਸ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੀਣ-ਥੀਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਲਾਹੀਅਤ ਅਤੇ ਗੁਰ ਗ੍ਰਹਿਣ 

ਸਰਵ ਸਿੱਖਿਆ ਬਨਾਮ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ

Posted On June - 17 - 2011 Comments Off on ਸਰਵ ਸਿੱਖਿਆ ਬਨਾਮ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ
ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਿਵੀਆ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਨਾਂਮਾਤਰ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਟਾਵੇਂ-ਟਾਵੇਂ ਸਕੂਲ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਪੇਂਡੂਆਂ ਲਈ ਵਿੱਦਿਆ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੀ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਪਸਾਰੇ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। ਲਾਜ਼ਮੀ ਵਿੱਦਿਆ ਐਕਟ ਬਣਨ ’ਤੇ ਹਰੇਕ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ। ਸਰਵ ਸਿੱਖਿਆ ਅਭਿਆਨ ਨੇ ਵਿੱਦਿਆ ਹਰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। 

ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ

Posted On June - 17 - 2011 Comments Off on ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ
ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬਿਨਾਂ ਮਨੁੱਖਤਾ ਅਧੂਰੀ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਸਵੱਲੇ ਤੇ ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਿਉਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਭਾਵ ਦੂਜਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦੇ ਹਰ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੀ ਬੋਲੀ ਆਪੋ-ਆਪਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਸ਼ੂਆਂ, ਪੰਛੀਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਭਾਵ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੋਲੀ ਦਾ ਨਾਤਾ ਉਸ ਦੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਧਰਤੀ, ਪੌਣ-ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੋਲੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਮਹਿਕ ਦੇ 

ਗਿਆਨ ਵਿਗਿਆਨ

Posted On May - 27 - 2011 Comments Off on ਗਿਆਨ ਵਿਗਿਆਨ
ਸਤਨਾਮ ਕੌਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ: 1.     ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ, ਕਾਂਸਾ ਤੇ ਲੋਹਾ ਆਦਿ ਯੁੱਗ ਵਾਂਗ ਅਜੋਕੇ ਯੁੱਗ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਯੁੱਗ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? 2.     ਅਠਾਰਾਂ ਕੈਰਟ ਵਾਲੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸ਼ੁੱਧ ਸੋਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? 3.     ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਗਿਆਨ ਇੰਦਰੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? 4.    ਗਊ ਦੇ ਪੇਟ ‘ਚ ਕਿੰਨੇ ਖਾਨੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ? 5.     ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਧੁਰੇ ਦੁਆਲੇ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ? 6.    ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 2010 ਦੌਰਾਨ ਹੋਈਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਿਸ ਨੇ 

ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ

Posted On May - 27 - 2011 Comments Off on ਤਕਨੀਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਮਹਿੰਦਰ ਰਾਮ ਫੁੱਗਲਾਣਾ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੈਸ਼ਨ 2011 ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਸ ਹੋਏ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜੇ.ਈ.ਟੀ. ਟੈਸਟ ਦੇਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਮੌਕੇ ਮਿਲਦੇ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ। ਹੁਣ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜੇ.ਈ.ਟੀ. ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 

ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੇ ਮੌਕੇ

Posted On May - 27 - 2011 Comments Off on ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੇ ਮੌਕੇ
ਨਵੇਂ ਦਿਸਹੱਦੇ ਮਨਿੰਦਰ ਗਰੇਵਾਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ (Linguistics) ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਤਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ, ਸਮਾਜ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਮਾਨਵ ਸ਼ਾਸਤਰ ਜਿਹੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਬੰਧਤ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੌਰਫੋਲੋਜੀ ਭਾਵ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ 

ਆਓ ਲਿਖਣਾ ਸਿੱਖੀਏ

Posted On May - 27 - 2011 Comments Off on ਆਓ ਲਿਖਣਾ ਸਿੱਖੀਏ
ਹਰਦੇਵ ਚੌਹਾਨ ਜਿਉਂ ਹੀ ਸਿਆਣੇ ਬੱਚੇ ਆਪਣਾ ਹੋਮ ਵਰਕ ਕਰਨ ਲਈ ਬੈਠਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਵੀ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਆਣ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਕਦੀ ਉਹ ਪੈਨਸਿਲਾਂ ਨਾਲ ਕਾਪੀਆਂ ‘ਤੇ ਝਰੀਟਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਦੀ ਸਿਆਹੀ ਦੀ ਭਰੀ ਹੋਈ ਦੁਆਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ‘ਤੇ ਡੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਤੰਗ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਵੱਡੇ ਬੱਚੇ ਹਾਲ ਪਾਹਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ-ਸਮਝੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ, ਕੁੱਟਣ ਤੇ ਝਿੜਕਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਵਰਤੋਂ 

ਕਾਲਜ ਲੈਕਚਰਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਲੀ ਆਸਾਮੀਆਂ

Posted On May - 27 - 2011 Comments Off on ਕਾਲਜ ਲੈਕਚਰਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਲੀ ਆਸਾਮੀਆਂ
ਰਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਬੀਤੇ ਚਾਰ ਕੁ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ, ਕਾਲਜਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀਆਂ ਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਕਾਲਜ ਲੈਕਚਰਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਲੀ ਪਈਆਂ 873 ਅਸਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲਦ ਤੋਂ ਜਲਦ ਭਰਨ ਲਈ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਸਾਮੀਆਂ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਠੰਢੇ ਬਸਤੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ। ਚਾਰ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਬੀਤ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ 35-45 ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਪੀ ਐÎੱਚ 

ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਵਪਾਰੀਕਰਨ

Posted On May - 27 - 2011 Comments Off on ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਵਪਾਰੀਕਰਨ
ਡਾ. ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗੁਮਟਾਲਾ ਨਰੋਏ ਸਮਾਜ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਿਹਤਮੰਦ ਤੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਲਿਖਿਆ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਸਮੇਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਇਲਾਜ ਖੁਣੋਂ ਮਰੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਸ ਇਲਾਜ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਯੁੱਧ ਕਾਰਨ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਤੇ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਗਈ ਸੀ। ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਸਰਕਾਰੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇੰਨੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਨਾ ਹੋਈਆਂ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੇ ਸੰਨ 

ਅਧਿਆਪਕ ਸੰਘਰਸ਼: ਵਿਸ਼ਾਲ ਏਕਤਾ ਸਮੇਂ ਦੀ ਅਣਸਰਦੀ ਲੋੜ

Posted On May - 20 - 2011 Comments Off on ਅਧਿਆਪਕ ਸੰਘਰਸ਼: ਵਿਸ਼ਾਲ ਏਕਤਾ ਸਮੇਂ ਦੀ ਅਣਸਰਦੀ ਲੋੜ
ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਹੀਰਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਅੰਦਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਇਕ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਧਿਆਪਕ ਅੱਜ ਸਮੇਂÐਦੀਆਂ ਹਾਕਮੀ ਧਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿੱਜੀਕਰਨ, ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ ਪੱਖੀ ਨੀਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ, ਪੀ.ਆਰ.ਈ. ਅਧਿਆਪਕ, ਟੀਚਿੰਗ ਫੈਲੋਜ਼, ਸਿੱਖਿਆ ਕਰਮੀ, ਐਸ.ਐਸ.ਏ., ਆਰ. ਐਮ.ਐਸ.ਏ. ਅਧਿਆਪਕ, ਏ.ਆਈ.ਈ. ਵਾਲੰਟੀਅਰ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਟੀਚਰ, ਆਦਰਸ਼ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ, ਠੇਕਾ ਆਧਾਰਿਤ ਸਿਲਾਈ ਟੀਚਰ, ਆਈ.ਈ.ਡੀ. ਟੀਚਰ,ਪੜ੍ਹੋ-ਪੰਜਾਬ ਵਾਲੰਟੀਅਰ, ਸਿੱਖਿਆ ਮਿੱਤਰ ਆਦਿ ਨਾਵਾਂ ਅਧੀਨ ਦਰਜਨ ਤੋਂ 

ਸਿੱਖਿਆ ਹੀ ਜੀਵਨ ਹੈ

Posted On May - 20 - 2011 Comments Off on ਸਿੱਖਿਆ ਹੀ ਜੀਵਨ ਹੈ
ਡਾ. ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਪਿਆਰੇ ਬੱਚਿਓ, ਜਿਸ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਇਲਮ ਅਤੇ ਤਾਲੀਮ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਇੱਥੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਅਜਿਹੇ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਥਾਂ ਲੈਣੀ ਹੈ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਇਰ ਨੇ ਕਿੰਨਾ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਲਿਖਿਆ ਹੈ- ਵਹੀ ਕਾਰਵਾਂ, ਵਹੀ ਰਾਸਤੇ, ਵਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਵਹੀ ਮਰਹਲੇ, ਮਗਰ ਅਪਨੇ ਅਪਨੇ ਮੁਕਾਮ ਪਰ, ਕਭੀ ਤੁਮ ਨਹੀਂ, ਤੋਂ 

ਗਿਆਨ-ਵਿਗਿਆਨ

Posted On May - 20 - 2011 Comments Off on ਗਿਆਨ-ਵਿਗਿਆਨ
ਸਤਨਾਮ ਕੌਰ ਸਵਾਲ 1.    ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਕਿਹੜੇ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ? 2.    ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਦੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਵਿੱਚ ਕੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਸਨ? 3.    ਕੀ ਅਧਿਆਪਕ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਲਿਖਾਈ-ਪੜ੍ਹਾਈ ਸੰਭਵ ਹੈ? 4.    ਕੀ ਮਾਰੂਥਲ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? 5.    ਕੀ ਬਬਲਗੰਮ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰੀ ਆਈਸ ਕਰੀਮ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ? 6.    ਅਕਤੂਬਰ 2010 ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ? 7.    ਕੀ ਸੂਰਜ ਸਥਿਰ ਹੈ? 8.    ਕੀ ਬਿੱਲੀ ਅਤੇ ਕੁੱਤੇ 

ਮੁਆਫ਼ ਕਰਨਾ ਬੱਚਿਓ! ਆਪਾਂ ਕੱਲ੍ਹ ਪੜ੍ਹਾਂਗੇ

Posted On May - 20 - 2011 Comments Off on ਮੁਆਫ਼ ਕਰਨਾ ਬੱਚਿਓ! ਆਪਾਂ ਕੱਲ੍ਹ ਪੜ੍ਹਾਂਗੇ
ਮਨਿੰਦਰ ਕੌਰ ਮੈਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਦਾ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ-ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ੌਕ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਅਧਿਆਪਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਧਰਿਆ। ‘ਨਾਲੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲੇ ਫਲੀਆਂ’। ਮੈਂ ਰੋਜ਼ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਸਕੂਲ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਮੇਰਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਬਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਵੇਰ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ ਕੁਝ ਚੰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸਾਂ। ਮੈਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹਾਂ: ‘ਬੱਚਿਓ ਸਾਨੂੰ ਮਿਹਨਤ 

ਸਮਾਜਿਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ

Posted On May - 20 - 2011 Comments Off on ਸਮਾਜਿਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ
ਸੀ.ਪੀ. ਕੰਬੋਜ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਹੁਣ ਤੱਕ ਮਾਨਵ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੋਜ ਹੈ। ਇਹ ਹੋਰਨਾਂ ਸੰਚਾਰ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਸੂਚਨਾ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਤਿੰਨੇ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਪਾਠ ਸਮੱਗਰੀ, ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਨੇ ਇੱਕ ਸੂਤਰ ਵਿੱਚ ਪਰੋ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਰਾਹੀਂ ਬਲੌਗ, ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ, ਸਮਾਜਿਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸਾਈਟਾਂ, ਈ-ਮੇਲ, ਚੈਟਿੰਗ ਆਦਿ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਿਆਂਦੀ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸਾਈਟਾਂ 

ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ

Posted On May - 6 - 2011 Comments Off on ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ
ਰਮੇਸ਼ ਬੱਗਾ ਚੋਹਲਾ ਵਿੱਦਿਆ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਤੀਜੀ ਅੱਖ ਹੈ। ਅਜੋਕੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਾਨ ਚੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਾਜ਼ਮੀ ਅਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਕਾਰਜ ਹਿੱਤ  ਸਾਡੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ ਆਪਣਾ ਬਣਦਾ ਸਰਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਭਾਵਪੂਰਤ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਾਲਬਇਲਮਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਭਾਵ ਮਾਨਸਿਕ ਅਰੋਗਤਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਅਹਿਮ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੰਤੋਖਜਨਕ ਪੂਰਤੀ ਤਦ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ 
Available on Android app iOS app
Powered by : Mediology Software Pvt Ltd.