ਸ਼ੈਲਰ ਮਾਲਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜੀਰੀ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ !    ਮਾਮਲਾ ਕਰਨਲ ਜ਼ਾਹਿਰ ਦੀ ਗੁੰਮਸ਼ੁਦਗੀ ਦਾ... !    ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਤੰਤਰ !    ਇਹ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਗਰਮੀ ਕਿਉਂ ਚੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ? !    ਸੁੰਨਾ ਹੋਇਆ ਬਾਬਲ ਦਾ ਵਿਹੜਾ, ਬੂਹਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੰਦਰੇ ਵੱਜੇ !    ਤਿੰਨ ਮਾਓਵਾਦੀ ਹਲਾਕ !    ਪਾਕਿ ’ਚ ਹਾਦਸਾ, 26 ਹਲਾਕ !    ਜ਼ੀਰਕਪੁਰ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਹੋਈਆਂ ਜਾਮ !    ਹਰਿਆਣਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਕਾਇਮ !    ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਸੰਗਤਾਂ ਨੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ !    

ਪਰਵਾਜ਼ › ›

Featured Posts
ਇਹ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਗਰਮੀ ਕਿਉਂ ਚੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ?

ਇਹ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਗਰਮੀ ਕਿਉਂ ਚੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ?

ਐੱਸ ਪੀ ਸਿੰਘ ‘‘ਇਹ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੇ ਸਿਆਸੀ ਨੇਤਾ ਤੋਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸੁਣੋ। ਕੱਲ੍ਹ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਪਰ ਅੱਜ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਇਹ ਸਤਰਾਂ ਲਿਖੇ ਜਾਣ ਤੱਕ ਹਕੂਮਤ ਕਿਸੇ ਦੂਜੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ, ਭਾਵੇਂ ਇਹਦੇ ...

Read More

ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਤੰਤਰ

ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਤੰਤਰ

ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤਾ ਚਾਵਲਾ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਲਕ ਦੀ ਸੰਸਦ ਵਿਚ ਨਵਾਂ ਮੋਟਰ ਵਾਹਨ ਸੋਧ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਉੱਤੇ ਸ਼ੱਕ ਸੀ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਪੂਰੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਪੁਲੀਸ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀ ਲੋਕ ਦੋ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਖੇਮੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ...

Read More

ਮਾਮਲਾ ਕਰਨਲ ਜ਼ਾਹਿਰ ਦੀ ਗੁੰਮਸ਼ੁਦਗੀ ਦਾ...

ਮਾਮਲਾ ਕਰਨਲ ਜ਼ਾਹਿਰ ਦੀ ਗੁੰਮਸ਼ੁਦਗੀ ਦਾ...

ਕੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਸਾਬਕਾ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਕਰਨਲ ਹਬੀਬ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਖੁਫ਼ੀਆ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਹੇਠ ਹੈ? ਕੀ ਭਾਰਤ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕ ਕੁਲਭੂਸ਼ਨ ਜਾਧਵ ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਵਰਤੇਗਾ? ਇਹ ਸਵਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰੋਜ਼ਨਾਮਾ ‘ਡਾਅਨ’ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇਕ ਰਿਪੋਰਟ ਰਾਹੀਂ ਉਠਾਇਆ ਹੈ। ਅਖ਼ਬਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ...

Read More

ਪਿਆਰ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਅਸੀਂ ਤੇ ਡਰੋਨ - ਪੀਜ਼ਾ ਕਿ ਬੰਬ?

ਪਿਆਰ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਅਸੀਂ ਤੇ ਡਰੋਨ - ਪੀਜ਼ਾ ਕਿ ਬੰਬ?

ਐੱਸ ਪੀ ਸਿੰਘ ਜਦੋਂ ਸਤੰਬਰ 2001 ਵਿਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਰਲਡ ਟਰੇਡ ਟਾਵਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ ਜਾ ਵੱਜੇ ਸਨ ਤਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਹਿੱਲ ਗਈ ਸੀ। ਕੌਣ, ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਿੰਨਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ ਜਾਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਹਦੇ ਬਾਰੇ ਸਮਝ ਬਦਲ ਗਈ ਸੀ। ਪਰ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲੋਂ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ 9/11 ਆਤੰਕੀ ...

Read More

ਹਨੇਰਗ਼ਰਦੀ: ਅਤੀਤ ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ...

ਹਨੇਰਗ਼ਰਦੀ: ਅਤੀਤ ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ...

ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਤੇਜ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਹੁਕਮਰਾਨ ਵਜੋਂ ਦੋ ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ ਨਸੀਬ ਹੋਏ। ਇਕ ਸੱਯਦੀ ਸੁਲਤਾਨ ਅਲਾਉਦੀਨ ਆਲਮ ਸ਼ਾਹ (1445-51) ਅਤੇ ਦੂਜਾ 16ਵਾਂ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਲੀ ਗ਼ੌਹਰ ਖ਼ਾਨ ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ (1760-1806)। ਨਾਮ ਤੋਂ ਦੋਵੇਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਹ ਸਨ, ਪਰ ਹਕੂਮਤ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਤਕ ਮਹਿਦੂਦ ਸੀ। ਲਿਹਾਜ਼ਾ, ‘ਸਲਤਨਤ-ਇ-ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ, ...

Read More

ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਾਰਟ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ ਫਿਰ ਸਮਾਰਟ ਸਿਟੀ

ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਾਰਟ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ ਫਿਰ ਸਮਾਰਟ ਸਿਟੀ

ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤਾ ਚਾਵਲਾ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਦੁਖਦਾਈ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੀਵਰੇਜ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਲਈ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਪੱਲਾ ਝਾੜ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਾਡੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ ...

Read More

ਸ਼ਰੀਕਾਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਨਸੀਹਤਾਂ...

ਸ਼ਰੀਕਾਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਨਸੀਹਤਾਂ...

ਵਾਹਗਿਓਂ ਪਾਰ ਭਾਰਤੀ ਚੰਦਰਯਾਨ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਮਯਾਬ ਨਾ ਹੋਣ ’ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹੁਕਮਰਾਨ ਧਿਰ ਨੇ ਸ਼ਰੀਕਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾਈਆਂ ਹਨ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰੋਜ਼ਨਾਮਾ ‘ਡਾਅਨ’ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੂਚਨਾ ਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮੰਤਰੀ ਫ਼ਵਾਦ ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਟਵਿੱਟਰ ’ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ: ‘‘ਪਿਆਰੇ ਭਾਰਤ, ਚੰਦਰਯਾਨ ਵਰਗੇ ਬੇਹੂਦਾ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਅਰਬਾਂ ਰੁਪਏ ਜ਼ਾਇਆ ਕਰਨ ਜਾਂ ...

Read More


ਕੀ ਖਾਈਏ ਕੀ ਛੱਡੀਏ!

Posted On September - 5 - 2010 Comments Off on ਕੀ ਖਾਈਏ ਕੀ ਛੱਡੀਏ!
ਡਾ. ਹਜ਼ਾਰਾ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ ਸਕੂਲ ’ਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਬੇਟੀ ਸਕੂਲੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਸਕੂਲ ਬੈਗ ਰੱਖ ਕੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ‘‘ਮਾਮਾ ਮੈਂ ਕੱਲ੍ਹ ਤੋਂ ਸਕੂਲ ਟਿਫਨ ਨਹੀਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ, ਮੇਰੀ ਕੱਲ੍ਹ ਤੋਂ ਸਕੂਲ ਲਈ ਰੋਟੀ ਨਾ ਬਣਾਇਓ।’’ ਮਾਮਾ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿਣ ’ਤੇ ਕਿ ਬੇਟਾ ਤੰੂ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ਼ਤਾ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਇੰਜ ਜੇ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਵੀ, ਰੋਟੀ ਖੁਣੋਂ ਪੰਜ-ਛੇ ਘੰਟੇ ਭੁੱਖੀ ਰਹੀ ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਸਿਹਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਤੰੂ ਫਾਈਨਲ ਪੇਪਰਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਿਵੇਂ ਕਰੇਂਗੀ। ਐਤਕੀਂ ਤਾਂ 

ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ’ਚ ਗ਼ਲਤ ਲਿਖਣ ਤੇ ਉਚਾਰਨ

Posted On September - 5 - 2010 Comments Off on ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ’ਚ ਗ਼ਲਤ ਲਿਖਣ ਤੇ ਉਚਾਰਨ
ਡਾ. ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਭਾਸ਼ਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਜੁਗਤ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਵਿਭਿੰਨ ਭਾਸ਼ਾਈ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਸਨੂੰ ਲੋਰੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਲਾਡ ਲਡਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੋ ਜਿਹੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖੇਤਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬੱਚਾ ਵਿਚਰੇਗਾ ਉਹ ਉਸੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਹੀ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਿਸੇ 

ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੰਤਾਨ

Posted On September - 5 - 2010 Comments Off on ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੰਤਾਨ
ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਪੰਨੂ ਨਵਤੇਜ ਭਾਰਤੀ ਨੇ ਕੁਲਵੰਤ ਗਰੇਵਾਲ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ, ‘‘ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਨਪੜ੍ਹ ਬਣਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਦਾ ਵੀ ਅਨਪੜ੍ਹ ਬਣ ਕੇ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਲਿਖਣ ਵੇਲੇ ਪੁਰਾਣੀ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਉਹ ਨਵੀਂ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਪਹਿਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਹਰ ਵਾਰ। ਉਸ ਨੇ ਕੋਈ ਵਿਕਾਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਵਿਕਾਸ ਤਾਂ ਦੂਜੀ ਕਵਿਤਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।’’ ਇਕ ਦਿਨ ਗਣਿਤ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸ਼ਾਮ ਲਾਲ ਸਿੰਗਲਾ ਨੂੰ ਮੈਂ ਅਲਬੇਅਰ ਆਈਨਸਟੀਨ ਦੀ ਇਹ ਪੰਕਤੀ ਸੁਣਾਈ, 

ਪੜਚੋਲ

Posted On September - 5 - 2010 Comments Off on ਪੜਚੋਲ
ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਭੰਵਰਾ ਅੱਖਰ: ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕ  ਵਿਚ ਸੰਪਾਦਕ ਪ੍ਰਮਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੀ ਸੰਪਾਦਕੀ ਮਨੁੱਖੀ ‘ਦਰਿੰਦਗੀ ਦੇ ਚਿਹਰੇ’ ਵਿਚ ਅਜੋਕੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਵੱਲੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਕਰੋਪੀ ਤੇ ਦਰਿੰਦਗੀ ਉਪਰ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭਾਣਾ ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਵਰਤਦਾ ਰਹੇਗਾ? ਕੀ ਮਨੁੱਖ ਆਪ ਹੀ ਇਸ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਸਕੇਗਾ ਕਿ ਨਹੀਂ? ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਕਰੋਪੀਆਂ ਦੇ ਮਰਸੀਏ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਅਜਾਇਬ ਸਿੰਘ ਹੁੰਦਲ, ਡਾ. ਰਵਿੰਦਰ, ਜਤਿੰਦਰ 

ਚੌਦਾਂ ਖੋਜ ਪੱਤਰਾਂ ਦਾ ਖਰਾ ਖਜ਼ਾਨਾ

Posted On September - 5 - 2010 Comments Off on ਚੌਦਾਂ ਖੋਜ ਪੱਤਰਾਂ ਦਾ ਖਰਾ ਖਜ਼ਾਨਾ
ਨਾਨਕ ਸਾਇਰ ਇਵ ਕਹਿਆ ਪੰਨੇ: 214, ਮੁੱਲ: 225 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ: ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਲੇਖਕ ਸਰਦਾਰ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਖੜਗ (1915-1971) ਇਸ ਫ਼ਾਨੀ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਪਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰਮਤਿ ਗਿਆਨ ਦਾ ਐਸਾ ਅਨਮੋਲ/ਖ਼ਰਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਪਾਠਕਾਂ ਸਪੁਰਦ ਕਰ ਗਏ ਹਨ ਜਿਸ ਦੀ ਤਹਿ ਦਿਲੋਂ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸਾਲਿਆਂ/ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਵਿਚ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਛਪੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੋਜ ਪੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਪੁੱਤਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੰਪਾਦਨਾ 

ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਬਾਲ ਪੁਸਤਕਾਂ

Posted On September - 5 - 2010 Comments Off on ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਬਾਲ ਪੁਸਤਕਾਂ
ਇਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਰਚਨਾ ਪ੍ਰਤੀ ਅਜੋਕਾ ਲਿਖਾਰੀ ਵਰਗ ਜਾਗਰੂਕ ਵਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚਾਰ-ਪੰਜ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਹੀ ਸਰਗਰਮ ਲੇਖਕ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇੱਕੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸੂਚਨਾ-ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ-ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਉਚੇਰੇ ਜੀਵਨ ਮੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੋਝੀ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬਾਲ ਪੁਸਤਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਇਕ-ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੀ ਲੇਖਾ-ਜੋਖਾ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਵੇਖਣ ਵਿਚ 

ਬਦਲਦੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ (ਕਵਿਤਾ)

Posted On September - 5 - 2010 Comments Off on ਬਦਲਦੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ (ਕਵਿਤਾ)
ਲੇਖਕ: ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਧੰਜੂ ਪੰਨੇ: 91 ਮੁੱਲ: 125 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ: ਲੋਕ ਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣਾ ਬੜਾ ਸੌਖਾ ਕਾਰਜ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਸਮਝ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਗਹਿਨ ਅਰਥਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਜੜ੍ਹਤ ਪੱਖੋਂ ਅਜਿਹੇ ਕਵੀ ਕੋਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਸਤਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਛਪਣ ਦੀ ਕਾਹਲ ਕਵਿਤਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੱਖੋਂ ਉਪਰੋਕਤ ਪੁਸਤਕ ‘ਬਦਲਦੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ’ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਿਆਂ 

ਸੂਹੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ

Posted On September - 5 - 2010 Comments Off on ਸੂਹੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ
ਲੇਖਕ: ਪੈਦਲ ਧਿਆਨਪੁਰੀ ਮੁੱਲ: 50, ਪੰਨੇ: 48 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ: ਲੋਕ ਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ। ਪੈਦਲ ਧਿਆਨਪੁਰੀ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬੜੇ ਲੰਮੇ ਅਰਸੇ ਤੋਂ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਜਾਦੂਗਰ ਹੈ। ਉਸ ਕੋਲ ਬਾਲ ਮਨੋ-ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਵੀ ਗਿਆਨ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਹਰ ਰਚਨਾ ਬਾਲਾਂ ਦੇ ਧੁਰ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਲਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਅੰਦਰ ਇਸ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਸੁਚੱਜਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਬੜੀ ਤਤਪਰਤਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਹ ਨਵੀਂ ਪਨੀਰੀ ਲਈ ਪਾਏਦਾਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਲ ਸਾਹਿਤਕਾਰ 

ਬਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼

Posted On September - 5 - 2010 Comments Off on ਬਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼
ਸ਼ਾਇਰਾ: ਮਨਜੀਤ ਕੌਰ ਅੰਬਾਲਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ: ਰਘਬੀਰ ਰਚਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ। ਮਨਜੀਤ ਕੌਰ ਅੰਬਾਲਵੀ ਹਰਿਆਣੇ ਦੀ ਚਰਚਿਤ ਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸ਼ਾਇਰਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਮਾਨਵੀ ਸੰਸਕਾਰਾਂ, ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਸਤਿਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਓਤਪੋਤ ਹੈ। ਉਹ ਸਮਾਜ ਵਿਚਲੇ ਅਣਸੁਖਾਵੇਂ ਵਰਤਾਰਿਆਂ, ਸਥਿਤੀਆਂ ਤੇ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ ਤੇ ਫਿਕਰਮੰਦ ਹੈ। ਉਹ ਦਸਾਂ ਨਹੁੰਆਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਧਿਰ ਦੀ ਕਦਰਦਾਨ ਹੈ। ਵਿਹਲੜ ਤੇ ਲੁਟੇਰੀ ਧਿਰ ਲਈ ਵਿਅੰਗੀ ਸੁਰ ਅਲਾਪਦੀ ਹੈ। ਖੁਸ਼ੀਆਂ, ਖੇੜੇ ਤੇ ਸੁਹਾਵਣੇ 

ਝਲਕਾਂ-ਮਲਵਈ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀਆਂ

Posted On September - 5 - 2010 Comments Off on ਝਲਕਾਂ-ਮਲਵਈ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀਆਂ
ਲੇਖਕ: ਡਾ. ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਪੰਨੇ 127, ਮੁੱਲ 150 ਰੁਪਏ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ: ਸੰਗਮ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼, ਸਮਾਣਾ। ਸਭਿਆਚਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਾਜ ਦਾ ਦਰਪਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਘੇਰਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੁੰਦਾ। ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ’ਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ, ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਭਰਮ-ਭੁਲੇਖੇ, ਖੇਡ-ਤਮਾਸ਼ੇ, ਮਨ-ਪ੍ਰਚਾਵੇ, ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਆਦਿ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇਸ ਹੱਥਲੀ ਪੁਸਤਕ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੇਖਕ ਇਕ ਬੜੀ ਹੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੌਣ ਦਾ ਧਨੀ ਹੈ। ਉਸ ਕੋਲ ਗਿਆਨ 

ਡੱਬੂ ਸ਼ਾਸਤਰ

Posted On September - 5 - 2010 Comments Off on ਡੱਬੂ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਵਿਅੰਗਕਾਰ: ਸਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸ਼ਮੀ ਪੰਨੇ: 95; ਮੁੱਲ: 130 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ: ਲੋਕਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ। ਆਪਣੀ ਪਲੇਠੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਡੱਬੂ ਸ਼ਾਸਤਰ’ ਰਾਹੀਂ ਸਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸ਼ਮੀ ਹਾਸ-ਵਿਅੰਗ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਢਾਣੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਕੁੱਲ ਚੌਵੀ ਲੇਖ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਸਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸ਼ਮੀ ਅੱਜ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਉਸ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਮਾਹੌਲ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਇਕੱਲਾ ਪੈਂਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਹਿਮਾਂ-ਭਰਮਾਂ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਗੁਆਚਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ, 

ਸਾਹਿਤਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ

Posted On September - 5 - 2010 Comments Off on ਸਾਹਿਤਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ
ਰੂਬਰੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਾਘਾਪੁਰਾਣਾ (ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨਿਊਜ਼ ਸਰਵਿਸ): ਸਮਾਲਸਰ ਦੀ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾ ਯੂਨੀਕ ਸਕੂਲ ਆਫ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਬਾਘਾਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਡਾ. ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਸ਼ਟ ਨਾਲ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਇਕ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਰੂਬਰੂ ਸਾਹਿਤਕ ਸਮਾਗਮ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਿਚ ਡਾ. ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਸ਼ਟ, ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ ਦੇ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਡਾ. ਸੁਰਜੀਤ ਬਰਾੜ, ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਬਾਘਾਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਡਾ. ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਲੰਗੇਆਣਾ, ਨੈਸ਼ਨਲ 

ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਸੁਆਲ

Posted On September - 5 - 2010 Comments Off on ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਸੁਆਲ
ਪੰਨੇ 104, ਮੁੱਲ: 150 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ: ਲੋਕ ਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ। ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਸੁਆਲ ਦਾ ਕਵੀ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਜੀਵਨ, ਸਮਾਜ, ਸਿਆਸਤ, ਸਭਿਆਚਾਰ, ਵਿਵਹਾਰ, ਦੰਭ ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਕੁਝ ਬਾਰੇ ਸੁਆਲ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਆਲ ਉਸ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਦੇਣ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਤਿਖਾਪਣ ਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਕਵੀ ਦੇ ਹਸਾਸ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਵਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਢਾਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰਵੀਨਤਾ ਬੇਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸਾਹਿਤ ਯੋਗਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਵਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਢਾਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰਬੀਨਤਾ 

ਇਹ ਲਮਹਾ-ਲਮਹਾ ਧੁੱਪ ਦੇ ਉਤਰਨ ਦਾ

Posted On August - 29 - 2010 Comments Off on ਇਹ ਲਮਹਾ-ਲਮਹਾ ਧੁੱਪ ਦੇ ਉਤਰਨ ਦਾ
ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ-ਆਪਣਾ ਆਸਮਾਂ ਡਾ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰ ਰੱਤੂ ‘‘ਹਰ ਲਮਹਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਹੈ ਮੇਰਾ ਮੈਂ ਜੀਵਾਂਗਾ ਇਸ ਦੌਰ ’ਚ ਵੀ।’’ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਧੁੱਪ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਇਕ ਨਵੇਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਸ਼ਬਦ ਇਕ ਨਵੀਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਘਰਸ਼ ਗਾਥਾ ਹੀ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਰਾਹਾਂ ’ਤੇ ਚੱਲਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਦਿੰਦੀ  ਹੈ। ‘‘ਲਮਹਾ ਲਮਹਾ ਅਪਨੀ 

ਕਲਮ ਦਾ ਉਪਹਾਰ: ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਦੇ ਨਾਂ

Posted On August - 29 - 2010 Comments Off on ਕਲਮ ਦਾ ਉਪਹਾਰ: ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਦੇ ਨਾਂ
ਡਾ. ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੌਰ ਕੁਝ ਭਾਵ ਜੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਾਕ ਪਹਿਨਣ ਵਾਸਤੇ ਬਿਹਬਲ ਸਨ… ਉਸ ਕਲਮ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ  ‘ਪੰਜਾਬ ਦੀ  ਆਵਾਜ਼’ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਮਣੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ-ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੇੇਸ਼ਟਤਮ ਸਥਾਨ ਦੀ ਧਾਰਨੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੀ ਕਾਵਿ-ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਸ ਸਰਬਾਂਗੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾ ਦਾ ਜਨਮ 31 ਅਗਸਤ 1919  ਨੂੰ ਸ. ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਹਿੱਤਕਾਰੀ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਰਾਜ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲੇ ਵਿਚ ਹੋਇਆ। ਘਰ ਦੇ ਕਲਮੀ ਵਰਤਾਰੇ ਅਤੇ 

ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੋੜ

Posted On August - 29 - 2010 Comments Off on ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੋੜ
ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਡਾ. ਸ.ਪ. ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ‘ਗਾਥਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕਾਸ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ’ (ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ 7 ਅਗਸਤ, ਪੰਨਾ 7) ਵਿਚ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕਾਸ ਸੰਸਥਾ ਬਨਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ‘‘ਠੰਢੇ ਬਸਤੇ’’ ਵਿਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਦਾ ਹਕੀਕੀ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਅਸਲੀ ਜਾਮਾ ਪੁਆਉਣ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਨ ਦੀ ਰਾਇ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਹੀ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਜਿੰਨੀਆਂ ਵੱਧ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹੋਣ ਓਨਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਹੈ ਪਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 
Available on Android app iOS app