ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਸਰਜਨ ਦੀ ਕਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਮੌਤ !    ਸਰਬ-ਪਾਰਟੀ ਮੀਟਿੰਗ ਸੱਦਣ ਲਈ ਨਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਲੋੜ: ਕੈਪਟਨ !    ਪੰਚਾਇਤੀ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਸਬੰਧੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਉਲੀਕਣ ਦੀ ਹਦਾਇਤ !    ਵਿਸਾਖੀ ਮੌਕੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦਾ ਐਲਾਨ !    ਬੱਬਰ ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ: ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਸੰਘਰਸ਼ !    ਗੌਰਵ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਖਾਲਸਾ ਸਾਜਨਾ ਦਿਵਸ !    1699 ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਸਾਖੀ !    ਮੈਡੀਕਲ ਸਟੋਰ ਤੇ ਲੈਬਾਰਟਰੀਆਂ 10 ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 5 ਵਜੇ ਤੱਕ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੇ ਹੁਕਮ !    ਸਪੁਰਦਗੀ ਨਾ ਲੈਣ ’ਤੇ ਪੁਲੀਸ ਕਰੇਗੀ ਸਸਕਾਰ !    ਆੜ੍ਹਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਬਜ਼ੀ ਦੇ ਬਾਈਕਾਟ ਦਾ ਐਲਾਨ !    

ਖੇਤੀ/ ਖੇਡਾਂ › ›

Featured Posts
ਕਰੋਨਾਵਾਇਰਸ: ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰ ਦਾ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਬਦਲ

ਕਰੋਨਾਵਾਇਰਸ: ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰ ਦਾ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਬਦਲ

ਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਕਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਰ ਕੇ ਦੁਨੀਆਂ ਥੰਮ੍ਹ ਗਈ ਹੈ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਬੰਦ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲੀਹੋਂ ਲੱਥ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਾਹ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬਹੁਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪੇਂਡੂ ...

Read More

ਪੜ੍ਹਿਆਂ-ਲਿਖਿਆਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਭਾਈ ਕੀ ਪਸ਼ੌਰ

ਪੜ੍ਹਿਆਂ-ਲਿਖਿਆਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਭਾਈ ਕੀ ਪਸ਼ੌਰ

ਰਮੇਸ਼ ਭਾਰਦਵਾਜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ ਦੀ ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਲਹਿਰਾਗਾਗਾ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਪਿੰਡ ਭਾਈ ਕੀ ਪਸ਼ੌਰ ਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅੰਦਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ-ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖਿਆ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਹਾਸਲ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਨੌਜਵਾਨ ਡਾ. ਪੁਸ਼ਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼ੀ ਬੀਏਐਮਐਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ 650 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਅਕਤੀ ਚਪੜਾਸੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ...

Read More

ਫਾਰਵਰਡ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਬਲਬੀਰ ਗਰੇਵਾਲ

ਫਾਰਵਰਡ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਬਲਬੀਰ ਗਰੇਵਾਲ

ਸੁਖਵਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਨੌਲੀ ਹਾਕੀ ਜਗਤ ਦੇ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ (ਰੇਲਵੇ ਵਾਲਾ) ਦੇ ਤੁਆਰਫ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਕੌਮੀ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਦੇ ਤਬਕਿਆਂ ’ਚ ਅਸਮਾਨ ਦੀਆਂ ਬੁਲੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ ਹਾਕੀ ਖੇਡਿਆ ਉਸ ਕੋਲ ਖੇਡ ਦਾ ...

Read More

ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਗਿਆ ਮਹਾਨ ਫੁਟਬਾਲਰ ਪੀਕੇ ਬੈਨਰਜੀ

ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਗਿਆ ਮਹਾਨ ਫੁਟਬਾਲਰ ਪੀਕੇ ਬੈਨਰਜੀ

ਸੁਖਵਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਨੌਲੀ ਤਿੰਨ ਏਸ਼ਿਆਈ ਅਤੇ ਦੋ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ’ਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੌਮੀ ਫੁਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੀਕੇ ਬੈਨਰਜੀ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਫੁਟਬਾਲ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਦੇਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਉਹ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਫੁਟਬਾਲ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੇ ਕਾਲ ਦੇ ਸਦਾ ਗਵਾਹ ਬਣੇ ਰਹਿਣਗੇ। 50 ਸਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੀ ...

Read More

ਕਰੋਨਾਵਾਇਰਸ: ਮਹਿੰਗੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ ਖੇਤੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ

ਕਰੋਨਾਵਾਇਰਸ: ਮਹਿੰਗੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ ਖੇਤੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ

ਹਮੀਰ ਸਿੰਘ ਕਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਵਾਇਰਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਘਰਾਂ ਅੰਦਰ ਨਜ਼ਰਬੰਦ (ਲਾਕਡਾਊਨ) ਹੋਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਸ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਦਿਆਂ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਉਠਾਏ ਪਰ ਸਮੱਸਿਆ ਵਧਦੀ ਦੇਖ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਸਖ਼ਤੀ ਦਾ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਸਾਂਝੀ ...

Read More

ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਲਈ ਨਵਾਂ ਕਾਨੂੰਨ

ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਲਈ ਨਵਾਂ ਕਾਨੂੰਨ

ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰਸਾਇਣਾਂ ’ਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਤੱਕ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੱਲ 292 ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ...

Read More

ਤਰੱਕੀ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹੈ ਪਿੰਡ ਭਾਂਖਰਪੁਰ

ਤਰੱਕੀ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹੈ ਪਿੰਡ ਭਾਂਖਰਪੁਰ

ਲੇਖ ਲੜੀ - 11 ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਪੁਆਧੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪਛੜਿਆ ਹੋਇਆ ਪਿੰਡ ਭਾਂਖਰਪੁਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਗਏ ਢਾਈ ਦਰਜਨ ਪਾੜ੍ਹਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਿਸਾਲ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਭਾਂਖਰਪੁਰ ਦੀ ਨੁਹਾਰ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਵਿਦੇਸ਼ ...

Read More


ਪਿੰਡ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਮੋਹ

Posted On June - 11 - 2011 Comments Off on ਪਿੰਡ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਮੋਹ
ਰਣਬੀਰ ਸਿੰਘ ਟੂਸੇ ਗੱਲ 20 ਕੁ ਵਰ੍ਹੇ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰ ਰੇਸ਼ਮ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ-ਨਵਾਂ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਅਸੀਂ 32 ਰੁਪਏ 50 ਪੈਸੇ ਤਿੰਨਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਫ਼ੀਸ ਰੋਡਵੇਜ਼ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾ ਕੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਬੱਸ ਪਾਸ ਵੀ ਬਣਵਾ ਲਏ ਸਨ। ਉਸ ਵਕਤ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਟੂਸੇ ਤੋਂ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਾਸਤੇ ਵਾਇਆ ਜੋਧਾਂ ਇਕੋ-ਇੱਕ ਰੋਡਵੇਜ਼ ਦੀ ਬੱਸ ਸਵੇਰੇ 8 ਵੱਜ ਕੇ 20 ਮਿੰਟ ’ਤੇ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤੇ ਵਾਪਸ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸਾਢੇ ਛੇ ਵਜੇ ਮੁੜਦੀ ਸੀ। ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕਈ-ਕਈ ਦਿਨ ਉਹ ਆਉਂਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ 

ਕੁਦਰਤੀ ਸਮਤੋਲ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ-ਵਿਵਹਾਰ

Posted On June - 4 - 2011 Comments Off on ਕੁਦਰਤੀ ਸਮਤੋਲ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ-ਵਿਵਹਾਰ
ਦਵਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਸਾਡੇ ਗੁਰੂਆਂ, ਪੀਰਾਂ-ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ-ਵਡੇਰਿਆਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ-ਜਾਚ ਵਿਚ ਪੌਣ ਨੂੰ ਗੁਰੂ, ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਕੁਲ-ਲੁਕਾਈ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮੁੱਚੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਅਤੇ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਸਮੇਤ ਸਿਰਫ਼ ਧਰਤੀ ਉਤੇ ਹੀ ਜੀਵਨ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਾਲ, ਕੋਮਲ, ਮਮਤਾਮਈ ਅਤੇ ਸਹਿਜਤਾ ਜਿਹੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਧਾਰਨੀ ਧਰਤੀ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੁਖਮਈ ਜਿਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਫੁੱਲ-ਬੂਟਿਆਂ ਦੇ ਸਦਕਾ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ 

ਪੇਂਡੂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਮੌਕੇ

Posted On June - 4 - 2011 Comments Off on ਪੇਂਡੂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਮੌਕੇ
ਪ੍ਰੋ. ਹਮਦਰਦਵੀਰ ਨੌਸ਼ਹਿਰਵੀ ਖੇਤੀ ਕਿੱਤੇ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਕਿੱਤਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀ ਨੂੰ ਨਖਿੱਧ। ਖੇਤੀ ਕਿੱਤਾ ਬੇਸ਼ੱਕ ਉੱਤਮ ਕਿੱਤਾ ਹੈ- ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਕਿੱਤਾ ਹੁਣ ਬਹੁਤਾ ਲਾਹੇਵੰਦ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੁੰਡੇ ਇਸ ਕਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਬਾਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤ ਘਟਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਵਧਦੇ ਕਾਰਖਾਨੇ, ਧਰਮ ਸਥਾਨ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੁਨਾਫ਼ਾ-ਪੰਜਿਆਂ ਹੇਠ ਕਰੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਨੌਕਰੀ ਨਖਿੱਧ ਨਾ ਹੋ ਕੇ, ਸਗੋਂ ਵਰਦਾਨ 

ਸਾਉਣੀ ਦੀ ਬਿਜਾਈ

Posted On June - 4 - 2011 Comments Off on ਸਾਉਣੀ ਦੀ ਬਿਜਾਈ
ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਜੂਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੰਦਰਵਾੜਾ ਡਾ. ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਹੁਣ ਗਰਮੀ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਜ਼ੋਰਾਂ ਉਤੇ ਹੈ। ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਤੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਪਨੀਰੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਜੂਨ ਦਾ ਸਾਰਾ ਮਹੀਨਾ ਹੀ ਰੁਝੇਵਿਆਂ ਭਰਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਉਣੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਬਿਜਾਈ ਇਸੇ ਮਹੀਨੇ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਜੂਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਦਰਵਾੜੇ ਹੀ ਬਿਜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਬਿਜਾਈ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਿਛੇਤੀ ਕਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਦਰਵਾੜੇ 

ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਪਾਖਰਪੁਰਾ

Posted On June - 4 - 2011 Comments Off on ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਪਾਖਰਪੁਰਾ
ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਸੰਦਲੀ ਪੈੜਾਂ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਛਿੱਤ ਪਿੰਡ ਪਾਖਰਪੁਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ-ਪਠਾਨਕੋਟ ਮੁੱਖ ਮਾਰਗ ’ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ 27 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਬਟਾਲਾ ਤੋਂ 13 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪਿੰਡ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਚਰਚਿਤ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਮਜੀਠਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਿੰਡ ਹੈ ਅਤੇ ਕਸਬਾ ਜੈਂਤੀਪੁਰ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਪਾਖਰਪੁਰਾ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਸੋਚ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੋਣ ਕਰਕੇ 

ਬੌਨਸਾਈ (ਵਾਰਤਕ)

Posted On May - 28 - 2011 Comments Off on ਬੌਨਸਾਈ (ਵਾਰਤਕ)
ਲੇਖਕ: ਕਰਨਲ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ: ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਕੀਮਤ: 225 ਰੁਪਏ, ਪੰਨੇ: 93 ਕਰਨਲ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਹੰਢਿਆ ਵਰਤਿਆ ਤੇ ਜ਼ਹੀਨ ਕਿਸਮ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਤਿੰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਚਾਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਵਾਈਆਂ ਹਨ। ਹਥਲੀ ਪੁਸਤਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਅਸਲੋਂ ਨਵੀਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ। ਬਾਗਬਾਨੀ ਅਤੇ ਫੁੱਲ-ਵੇਲ ਕਾਸ਼ਤ ਸਬੰਧੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਬੌਨਸਾਈ ਬਾਰੇ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਸਫ਼ਲ 

ਖੇਤੀ ਦਾ ਧੰਦਾ

Posted On May - 28 - 2011 Comments Off on ਖੇਤੀ ਦਾ ਧੰਦਾ
ਬਾਬੇ ਦੇ ਰੂ-ਬ-ਰੂ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਿਵੀਆ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਆਖ ਦਿੰਦਾ, ‘‘ਬਾਪੂ ਅਸੀਂ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ। ਐਨਾ ਚਿਰ ਹੋ ਗਿਆ ਵਾਹੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਨੂੰ। ਖੇਤ ਬੀਜ ਬੀਜ ਕੇ ਐਡੇ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਅੱਧੀ ਉਮਰ ਬੀਤ ਗਈ ਧਰਤੀ ਫਰੋਲਦਿਆਂ ਨੂੰ।’’ ਤਦ ਬਾਬਾ ਮਲਕੜੇ ਜਿਹੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਕੁਝ ਜਾਨਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੌਲੀ ਜਿਹੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਫੁਰਕਾਉਂਦਾ, ‘‘ਕਿਰਸਾਣੀ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਬੀਤਣ ’ਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਕਹਿੰਦੇ ਕਹਾਉਂਦੇ ਵੀ ਟਪਲਾ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫਸਲ ਤੋਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।’’ ਬਾਬੇ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਲੱਖਾਂ 

ਬੁੱਢਾ ਦਰਿਆ

Posted On May - 28 - 2011 Comments Off on ਬੁੱਢਾ ਦਰਿਆ
ਮੇਰੀ ਵੀ ਸੁਣੋ ਮੈਂ ਬੁੱਢਾ ਦਰਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਲੋਕ ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ ਤੇ ਸੰਭਾਲ ਦੀਆਂ ਸਕੀਮਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੈਨੂੰ ਬੁੱਢਾ ਨਾਲਾ ਕਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ। ਕਦੇ ਮੈਂ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਵਗਦਾ ਦਰਿਆ ਸੀ ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਲੋਕ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹਵਾ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਲੈਣ ਲਈ ਮੇਰੇ ਕਿਨਾਰੇ ’ਤੇ ਆ ਕੇ ਬਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਬੁੱਢਾ ਨਾਲਾ ਅਖਵਾਉਣ ਨਾਲ ਜੋ ਚੀਸ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਦਰਦ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਪੁਰਾਣੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਜਾਣਦੇ 

ਸਿਆਸੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਤਲਵੰਡੀ ਫੱਤੂ

Posted On May - 28 - 2011 Comments Off on ਸਿਆਸੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਤਲਵੰਡੀ ਫੱਤੂ
ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਸੰਦਲੀ ਪੈੜਾਂ ਸੁਰਜੀਤ ਮਜਾਰੀ ਸੰਨ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਜੜ ਕੇ ਆਏ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਅਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਤਲਵੰਡੀ ਫੱਤੂ ਇੱਕ ਜਗੀਰਦਾਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਫੱਤੂ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਕਦੇ ਤਲਵੰਡੀ ਫੱਤੂ ਖ਼ਾਨ ਅਖਵਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਬੰਨੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹਾਰਾਜ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਿੱਖ ਸਿਆਸਤ ਸਮੇਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਤਲਵੰਡੀ ਰਾਜਾ ਸਿੱਖ ਵੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਇਸ ਨਾਂ ਦਾ ਲਿਖਤੀ ਜ਼ਿਕਰ ਮਾਲ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਕਿਸੇ ਰਿਕਾਰਡ ’ਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਪਹਿਲਾਂ-ਪਹਿਲ 

ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਰਾਕੀ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ

Posted On May - 28 - 2011 Comments Off on ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਰਾਕੀ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ
ਡਾ. ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਸਰਾਂ ਖੁਰਾਕੀ ਤੱਤ ਹਰੇਕ ਜਿਉਂਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਸੂਖਮ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਹਰ ਸਮੇਂ ਚਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਖਮ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਹੀ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਤਾਕਤ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਕੰਮਕਾਰ ਕਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇਸ ਲੇਖ ਵਿਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਾਂਗੀ। ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਫਸਲੀ ਚੱਕਰ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ 

ਬੇਰੀਆਂ ਦੀ ਕਾਂਟ-ਛਾਂਟ ਦੇ ਤਰੀਕੇ

Posted On May - 28 - 2011 Comments Off on ਬੇਰੀਆਂ ਦੀ ਕਾਂਟ-ਛਾਂਟ ਦੇ ਤਰੀਕੇ
ਰਣਬੀਰ ਸਿੰਘ ਮਹਿਮੀ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ, ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਕਈ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਹਰਮਨਪਿਆਰੇ ਫਲ ਬੇਰ ਦੀ ਭਰਵੀਂ ਫ਼ਸਲ ਲੈਣ ਲਈ ਪਿਉਂਦੀ ਬੇਰੀਆਂ ਦੀ ਕਾਂਟ-ਛਾਂਟ ਸਾਨੂੰ ਕਦੋਂ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨ ਸਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਣਾ ਅਤਿ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬੇਰ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਕੋਈ 2411 ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲਾਂ ਹੇਠ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੇਂ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਅੰਦਰ ਬੇਰ ਦਾ ਕੋਈ 35,165 ਟਨ ਸਾਲਾਨਾ ਉਤਪਾਦਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲਾ, 

ਹੁਣ ਅੰਬਾਂ ਵਾਲਾ ਦੇਸ ਦੋਆਬਾ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ?

Posted On May - 21 - 2011 Comments Off on ਹੁਣ ਅੰਬਾਂ ਵਾਲਾ ਦੇਸ ਦੋਆਬਾ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ?
ਬਲਜਿੰਦਰ ਮਾਨ ਦੁਆਬੇ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਇਹ ਮਾਣ ਹਾਸਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਸੂਰਬੀਰ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਅੰਬਾਂ ਦਾ ਘਰ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਤੋਰ ਨੇ ਤੇ ਵੱਧਦੀ ਹੋਈ ਅਬਾਦੀ ਨੇ ਅੰਬਾਂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਤਬਾਹੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਹੁਣ ਵਿਜੇ ਰਸੂਲਪੁਰੀ ਵਰਗੇ ਗੀਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਲਿਖਣਾ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ: ਕਿੱਕਰ ਨਿੰਮ ਫਲਾਹ ਤੇ ਜਾਮਣ ਜੜ੍ਹੋਂ ਪੁਟਾ ਸੁੱਟੇ ਜੰਡ ਬਰੋਟਾ ਤੂਤ ਬੇਰੀਆਂ ਅਸੀਂ ਵਢਾ ਸੁੱਟੇ ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਰਿਹਾ ਮਾਲਵਾ, ਨਾ ਉਹ ਮਾਝਾ 

ਝੋਨੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ – ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨੀ

Posted On May - 21 - 2011 Comments Off on ਝੋਨੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ – ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨੀ
ਜਸਕਰਨ ਲੰਡੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਨੀਵਾਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਲੋਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਝੋਨਾ ਨਾ ਲਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਕ ਕਿਸਾਨ ਹਨ ਕਿ ਝੋਨਾ ਲਾਉਣੋਂ ਹਟਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਦੋਂਕਿ ਝੋਨੇ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਪੱਲੇ ਕੋਈ ਬਹੁਤੀ ਆਮਦਨ ਨਹੀਂ ਪਾਈ। ਉਲਟਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ’ਚ ਦਰੱਖਤ ਖਤਮ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਝੋਨੇ ਲਈ ਕੱਦੂ ਕਰਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਸੋਮੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਮੀਂਹ ਵੀ ਹੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ 

ਨਾ ਸਾੜੋ ਧਰਤੀ ਮਾਂ ਦਾ ਸੀਨਾ

Posted On May - 14 - 2011 Comments Off on ਨਾ ਸਾੜੋ ਧਰਤੀ ਮਾਂ ਦਾ ਸੀਨਾ
ਹਰਦੇਵ ਗਿੱਲ ਪੱਤੀ ਸੇਖਵਾਂ ਸੀਜ਼ਨ ਸਿਰ ’ਤੇ ਹੈ ਜਦੋਂ ਹੀ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸਲ ਵੱਢੀ ਗਈ ਉਸ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਹੀ ਵੱਢਾਂ ਨੂੰ ਲਾਂਬੂ ਲਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵੱਢਾਂ ਨੂੰ ਲਾਂਬੂ ਘੱਟ ਤੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਹਿੱਕ ਨੂੰ ਵੱਧ ਸਾੜਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਨੇਕਾਂ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ ਇਸ ਅੱਗ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 60ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਇਨਕਲਾਬ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਹ ਚਿੱਤ-ਚੇਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਖੇਤੀ ਦਾ ਮਸ਼ੀਨੀਕਰਨ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਕਦਰ ਸੰਵੇਦਨਹੀਣਤਾ, ਅਸਹਿਜਤਾ ਤੇ ਕਾਹਲਾਪਣ ਬਖਸ਼ੇਗਾ ਤੇ ਅਸੀਂ 

ਹਰੇ ਚਾਰੇ ਤੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਪਨੀਰੀ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਸਮਾਂ

Posted On May - 14 - 2011 Comments Off on ਹਰੇ ਚਾਰੇ ਤੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਪਨੀਰੀ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਸਮਾਂ
ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਮਈ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੰਦਰਵਾੜਾ ਡਾ. ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਹੁਣ ਤੀਕ ਕਣਕ ਦੀ ਵਾਢੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ, ਜੇ ਅਜੇ ਕੁਝ ਫ਼ਸਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਦੇਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਮੌਸਮ ਕਦੇ ਵੀ ਖਰਾਬ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਣਕ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਘਰੋਂ ਹੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮੰਡੀ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਲਵੋ ਤੇ ਮੁੜ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕਰੋ। ਕਣਕ ਦੇ ਵਿਹਲੇ ਹੋਏ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ 

ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਸੂਰਮੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਸਰਾਭਾ

Posted On May - 14 - 2011 Comments Off on ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਸੂਰਮੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਸਰਾਭਾ
ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਸੰਦਲੀ ਪੈੜਾਂ ਜਗਦੇਵ ਸਿੰਘ ਗੁੱਜਰਵਾਲ ਜੰਗੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਹੀਰੋ  ਤੇ ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਸਰਾਭਾ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਵਸਦੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਮਹੱਤਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਦੇਸ਼ ਕੌਮ ਲਈ ਕੀਤੀਆਂ  ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਕਰਕੇ ਅੱਜ ਸਰਾਭਾ ਪਿੰਡ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ’ਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਚਰਚਿਤ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਲਈ ਚਾਨਣ-ਮੁਨਾਰਾ ਹੈ। 
Manav Mangal Smart School
Available on Android app iOS app