ਕਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਥਾਂ ਭੁੱਖਮਰੀ ਨੇ ਡਰਾਏ ਦਿਹਾੜੀਦਾਰ ਮਜ਼ਦੂਰ !    ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਰੋਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਕੋਪ, ਸਾਡੇ ਘਰ ਆਉਣ ’ਤੇ ਰੋਕ !    ਏਮਸ ਵੱਲੋਂ ਹੈਲਥ ਕੇਅਰ ਵਰਕਰਾਂ ਲਈ ਕੋਵਿਡ-19 ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜਾਰੀ !    ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਕ ਦਿਨ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ !    ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਤੇ ਲੌਕਡਾਊਨ ਨੇ ਠੁੰਗਗਿਆ ਪੋਲਟਰੀ ਕਾਰੋਬਾਰ !    ਪਾਕਿਸਤਾਨ ’ਚ ਕਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 1526 ਹੋਈ !    ਨੈਤਿਕ ਕਦਰਾਂ ਹੀ ਕੰਨਿਆ ਪੂਜਾ !    ਬਹਾਵਲਪੁਰ: ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਅਤੀਤ, ਬਦਸੂਰਤ ਵਰਤਮਾਨ... !    ਅਖ਼ਬਾਰ ਆ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹਨੀਆਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ !    ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਦੁਕਾਨ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗੀ !    

ਖੇਤੀ/ ਖੇਡਾਂ › ›

Featured Posts
ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਗਿਆ ਮਹਾਨ ਫੁਟਬਾਲਰ ਪੀਕੇ ਬੈਨਰਜੀ

ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਗਿਆ ਮਹਾਨ ਫੁਟਬਾਲਰ ਪੀਕੇ ਬੈਨਰਜੀ

ਸੁਖਵਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਨੌਲੀ ਤਿੰਨ ਏਸ਼ਿਆਈ ਅਤੇ ਦੋ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ’ਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੌਮੀ ਫੁਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੀਕੇ ਬੈਨਰਜੀ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਫੁਟਬਾਲ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਦੇਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਉਹ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਫੁਟਬਾਲ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੇ ਕਾਲ ਦੇ ਸਦਾ ਗਵਾਹ ਬਣੇ ਰਹਿਣਗੇ। 50 ਸਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੀ ...

Read More

ਕਰੋਨਾਵਾਇਰਸ: ਮਹਿੰਗੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ ਖੇਤੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ

ਕਰੋਨਾਵਾਇਰਸ: ਮਹਿੰਗੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ ਖੇਤੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ

ਹਮੀਰ ਸਿੰਘ ਕਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਵਾਇਰਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਘਰਾਂ ਅੰਦਰ ਨਜ਼ਰਬੰਦ (ਲਾਕਡਾਊਨ) ਹੋਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਸ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਦਿਆਂ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਉਠਾਏ ਪਰ ਸਮੱਸਿਆ ਵਧਦੀ ਦੇਖ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਸਖ਼ਤੀ ਦਾ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਸਾਂਝੀ ...

Read More

ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਲਈ ਨਵਾਂ ਕਾਨੂੰਨ

ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਲਈ ਨਵਾਂ ਕਾਨੂੰਨ

ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰਸਾਇਣਾਂ ’ਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਤੱਕ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੱਲ 292 ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ...

Read More

ਤਰੱਕੀ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹੈ ਪਿੰਡ ਭਾਂਖਰਪੁਰ

ਤਰੱਕੀ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹੈ ਪਿੰਡ ਭਾਂਖਰਪੁਰ

ਲੇਖ ਲੜੀ - 11 ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਪੁਆਧੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪਛੜਿਆ ਹੋਇਆ ਪਿੰਡ ਭਾਂਖਰਪੁਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਗਏ ਢਾਈ ਦਰਜਨ ਪਾੜ੍ਹਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਿਸਾਲ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਭਾਂਖਰਪੁਰ ਦੀ ਨੁਹਾਰ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਵਿਦੇਸ਼ ...

Read More

ਹਾਫ ਬੈਕ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਓਲੰਪੀਅਨ ਕਰਨਲ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਕੁਲਾਰ

ਹਾਫ ਬੈਕ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਓਲੰਪੀਅਨ ਕਰਨਲ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਕੁਲਾਰ

ਸੁਖਵਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਨੌਲੀ ਕੌਮੀ ਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਾਕੀ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ’ਚ ਪਿੰਡ ਸੰਸਾਰਪੁਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬਲਬੀਰਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡਣ ਦਾ ਸੁਭਾਗ ਪ੍ਰਪਾਤ ਹੋਇਆ। ਦੋ ਬਲਬੀਰਾਂ, ਕਰਨਲ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸੈਨਾਵਾਲਾ ਅਤੇ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲੀਸ ਵਾਲਾ ’ਤੇ ਓਲੰਪੀਅਨ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਨ ਦੀ ਮੋਹਰ ਲੱਗੀ ਜਦੋਂਕਿ ਤੀਜੇ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਕੁਲਾਰ (ਜੂਨੀਅਰ) ਨੇ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ (ਸੀਨੀਅਰ) ...

Read More

ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹੈ ਹਾੜ੍ਹੀ ਜਿਣਸਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਸੈਸਿੰਗ

ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹੈ ਹਾੜ੍ਹੀ ਜਿਣਸਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਸੈਸਿੰਗ

ਸਾਇਸ਼ਾ ਖੰਨਾ ਅਤੇ ਬਿੰਦੂ ਮਰਵਾਹਾ ਕਿਸਾਨ ਬੜੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰ ਕੇ ਫ਼ਸਲਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਾਂ ਵਾਂਗ ਪਾਲਦੇ ਹਨ ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਪੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਜਿਣਸਾਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ...

Read More

ਪਹਿਲੇ ਏਸੀ ਬੱਸ ਅੱਡੇ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਭੁਟਾਲ ਕਲਾਂ

ਪਹਿਲੇ ਏਸੀ ਬੱਸ ਅੱਡੇ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਭੁਟਾਲ ਕਲਾਂ

ਲੇਖ ਲੜੀ - 10 ਰਮੇਸ਼ ਭਾਰਦਵਾਜ ਲੀਡਰਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਭੁਟਾਲ ਕਲਾਂ ਵਿਚ ਚਾਹੇ ਸਿੱਖ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਪਿੰਡ ਸਾਧਾਂ ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਹਰਿਦਵਾਰ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੀਡਰਾਂ ਵਿਚ ਹਰ ਮਸਲੇ ’ਚ ਖਹਿਬਾਜ਼ੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਦੇ ਲੜਾਈ ਝਗੜੇ ਅਤੇ ਕਤਲ ਵਰਗੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ...

Read More


65 ਸਾਲਾ ਚੰਦ ਸਿੰਘ ਅੱਜ ਵੀ ਬਲਦਾਂ ਨਾਲ ਹਲ ਵਾਹੁੰਦੈ

Posted On July - 23 - 2011 Comments Off on 65 ਸਾਲਾ ਚੰਦ ਸਿੰਘ ਅੱਜ ਵੀ ਬਲਦਾਂ ਨਾਲ ਹਲ ਵਾਹੁੰਦੈ
ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਪਿੰਡ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਕਿਸਾਨ ਬਲਦਾਂ ਨਾਲ ਹੱਲ ਵਾਹ ਕੇ ਖੇਤੀ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫਰੀਦਕੋਟ ਦਾ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਪਿੰਡ ਜੰਡ ਵਾਲਾ ਨੇੜੇ ਸਾਦਿਕ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਜੇ ਵੀ 65 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਨੂੰ ਢੁੱਕਿਆ ਚੰਦ ਸਿੰਘ ਪੁੱਤਰ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ 7 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਬੱਲਦਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਵਾਹ ਕੇ ਖੇਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਨਹੀਂ ਮਜ਼ਬੂਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮਜਬੂਰੀ ਹੈ ਗਰੀਬੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਹ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਪਿਛਲੇ 30-35 ਸਾਲ ਤੋਂ 

ਮਿਆਰੀ ਝਾੜ ਲਈ ਮੱਕੀ ਵਿੱਚ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ

Posted On July - 23 - 2011 Comments Off on ਮਿਆਰੀ ਝਾੜ ਲਈ ਮੱਕੀ ਵਿੱਚ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ
ਪ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਮੱਕੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਾਉਣੀ ਰੁੱਤ ਦੀ ਅਹਿਮ ਫ਼ਸਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 153 ਹਜ਼ਾਰ ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਕਬੇ ‘ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੱਕੀ ਰਸਾਇਣਕ ਖ਼ਾਦਾਂ ਦੀ  ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਮੱਕੀ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਲਈ ਰਸਾਇਣਕ ਖ਼ਾਦਾਂ ਦੀ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੇਂਜੂ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮੱਕੀ ਨੂੰ ਰਸਾਇਣਕ ਖ਼ਾਦਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਬਰਾਨੀ ਇਲਾਕੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਪਰ ਕਿਸਾਨ 

ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ

Posted On July - 16 - 2011 Comments Off on ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ
ਰਣਬੀਰ ਸਿੰਘ ਮਹਿਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੇ ਇਨਕਲਾਬ ਨੇ ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਮਿਥਿਆ ਟੀਚਾ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਪਰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਇਨਕਲਾਬ ਨੂੰ ਖੋਰਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਇਨਕਲਾਬ ਸਦਕਾ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ ਦੁੱਧ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਉਪਲੱਬਧਤਾ 923 ਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੌਮੀ ਔਸਤ ਤੋਂ 3.88 ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਰਾਜ ਅੰਦਰ ਵਪਾਰਕ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ 3000 ਤੋਂ ਵੱੱਧ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ 

ਹੁਣ ਬੀ.ਟੀ. ਨਰਮਾ ਕਰੂ ਜੱਟਾਂ ਨੂੰ ਸਾਧ

Posted On July - 16 - 2011 Comments Off on ਹੁਣ ਬੀ.ਟੀ. ਨਰਮਾ ਕਰੂ ਜੱਟਾਂ ਨੂੰ ਸਾਧ
ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੌਲਾ ਜੱਟ ਭਾਦੋਂ ਦੀ ਤਿੜਕੀ ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਸਾਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਹੁੰਮਸ ਭਰੀ ਗਰਮੀ ਤੇ ਫਸਲ ਦਾ ਤਾਅ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਧਾਂ ਦੇ ਡੇਰੇ ਜਾਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਲੱਗਦੈ, ਜਿਵੇਂ ਹੁਣ ਬੀ.ਟੀ. ਨਰਮਾ ਜੱਟ ਨੂੰ ਭਗਵੇਂ ਭੇਸ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਨਰਮੇ-ਕਪਾਹ ਦੇ ਆਮ ਬੀਜ ਸਨ। ਇਕ ਕਿੱਲੇ ‘ਚ ਦਸ ਕਿਲੋ ਬੀਜ ਬੀਜਣ ‘ਤੇ ਨਰਮਾ ਧਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਪੁੰਗਰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ‘ਚ ਵਿਰਲਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਅੱਸੀਵੇਂ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ 

ਖਰੀਦ ਦੌਰਾਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਧੋਖਿਆਂ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚੀਏ

Posted On July - 16 - 2011 Comments Off on ਖਰੀਦ ਦੌਰਾਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਧੋਖਿਆਂ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚੀਏ
ਡਾ. ਸੁਰਿੰਦਰਜੀਤ ਕੌਰ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਜੋ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਹੇਰਾ-ਫੇਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਨਜਾਣ ਅਤੇ ਅਨਪੜ੍ਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘਟੀਆ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੇਚ ਕੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਫ਼ਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਅਤੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰੀ ਵਰਤ ਕੇ ਖਰੀਦਦਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੇਰਾ-ਫੇਰੀਆਂ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਬਚਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ 

ਰਹੇ ਦਿਲ ਦੇ ਸੀਰ ਨਹੀਂ- ਟੱਪੇ

Posted On July - 16 - 2011 Comments Off on ਰਹੇ ਦਿਲ ਦੇ ਸੀਰ ਨਹੀਂ- ਟੱਪੇ
ਕੋਈ ਸੁੱਖਾਂ ਵਰ ਆਈਆਂ, ਬਾਬਲ ਤੇਰਾ ਪਿੰਡ ਲੰਘ ਕੇ, ਐਵੇਂ ਅੱਖੀਆਂ ਭਰ ਆਈਆਂ। ਕੁੱਲ ਹੋਈ ਵਧਾਈ ਏ, ਵੀਰ ਘਰ ਪੋਤਾ ਜੰਮਿਆਂ, ਸਾਨੂੰ ਭੇਲੀ ਨਾ ਆਈ ਏ। ਭੁੱਲੇ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਈਆਂ ਨੂੰ, ਖੂਨ ਦੇ ਸਾਕ ਭੁੱਲੇ, ਪੈਸੇ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਭਾਈਆਂ ਨੂੰ। ਸਾਰੇ ਸ਼ਗਨ ਮਨਾ ਆਈ ਆਂ, ਬਾਪੂ ਤੇਰੇ ਪੜਪੋਤੇ ਨੂੰ, ਮੈਂ ਚੇਨੀ ਪਾ ਆਈ ਆਂ। ਪੁੱਤ ਵੀਰ ਦਾ ਖਿਡਾਉਂਦੀ ਸਾਂ, ਖੜ੍ਹੀ ਲੱਤ ਫਿਰ-ਫਿਰ ਕੇ, ਰੋਂਦੇ ਨੂੰ ਵਰਾਉਂਦੀ ਸਾਂ। ਤੇਰੇ ਜੰਮਿਆਂ ਸ਼ੁਕੀਨਾਂ ‘ਤੇ, ਮਾਏ ਸਾਡਾ ਮਾਣ ਟੁੱਟਿਆ, ‘ਗੂਠੇ ਲਾ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ‘ਤੇ। ਸਾਕ 

ਜ਼ਹਿਰ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੋ

Posted On July - 16 - 2011 Comments Off on ਜ਼ਹਿਰ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੋ
ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਪੁਰਾਣਾ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਨਵਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆਂ ਡਰ ਤਾਂ ਹਰੇਕ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਹੜਾ  ਪੁਰਾਣਾ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਨਵਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆਂ ਨਾ  ਡਰਦਾ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਭਗਤ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਪਿੰਗਲਵਾੜਾ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨੇ ਪਿੰਡ  ਧੀਰੋਕੋਟ ‘ਚ 32 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ  ਲੈ ਕੇ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਡਰ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਡਰ ਲਾਹੁਣ ਵਾਲਾ ਗੁਰੂ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ 

ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਹੁਣ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ

Posted On July - 16 - 2011 Comments Off on ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਹੁਣ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ
ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਜੁਲਾਈ ਦਾ ਡਾ. ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘਦੂਜਾ ਪੰਦਰਵਾੜਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਹੀ ਮੌਸਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਥੇ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਬਾਰੇ ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਲਿਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਟੱਬਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਅ ਆਹਰੇ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਰੋਜ਼ ਆਮਦਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਘਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਤਾਜ਼ੀਆਂ ਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਰਹਿਤ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਖੜ੍ਹੀ ਫਸਲ ਖਰਾਬ ਹੋ 

ਬਾਬਿਆਂ ਦਾ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ

Posted On July - 9 - 2011 Comments Off on ਬਾਬਿਆਂ ਦਾ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ
ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਿਵੀਆ ਧੰਨ ਉਹ ਬਾਬੇ ਜਿਹੜੇ ਸਾਰੀ ਕਾਇਨਾਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਕੇ ਕਲਾਵੇ ਵਿਚ ਲੈਣ ਦੀ ਚੇਸ਼ਟਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਸੰਪਤੀ ਸਮਝ ਕੇ ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਵਸਤੂ ਤੇ ਹਰ ਇਕ ਜੀਵ ਜੰਤੂ, ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਲੱਗੀ ਰੱਬੀ ਮੋਹਰ ਤਸੱਵਰ ਕਰ ਕੇ ਸਬਰ, ਸੰਤੋਖ, ਸਹਿਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ ਵੰਡ ਕੇ ਛਕਣ ਦਾ ਨੈਤਿਕ ਫਰਜ਼ ਜਾਣ ਕੇ ਕੁਤਾਹੀ ਕਰਨੀ ਨਮੋਸ਼ੀ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਬੇਜ਼ਬਾਨਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ‘ਤੇ ਛਾਪਾ ਮਾਰਨਾ ਪਾਪ  ਗਿਣਦੇ। 

ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ ਖੁਦਕਸ਼ੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ

Posted On July - 9 - 2011 Comments Off on ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ ਖੁਦਕਸ਼ੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ
ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਅਮਰਜੀਤ ਢਿੱਲੋਂ ‘ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਤਾਈਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਗਸ਼ੀਆਂ। ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਕੈਂਸਰ ਤੇ ਖੁਦਕਸ਼ੀਆਂ।’ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਇਹ ਗੀਤ ਅੱਜ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਹਾਲਤ ‘ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਢੱੁਕਦਾ ਹੈ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਕਈ ਗੁਣਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰਸਾਇਣਕ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਅੰਧਾਧੁੰਦ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕੋ ਹੀ ਫਸਲ ਖਾਸ ਕਰ ਝੋਨਾ ਲਾਉਣ ਨਾਲ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਉਜਾੜਾ ਅਤੇ ਪਲੀਤ ਹੋ 

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਊਸ਼ਾਲਾ

Posted On July - 9 - 2011 Comments Off on ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਊਸ਼ਾਲਾ
ਰਣਜੀਤ ਕੁਮਾਰ ਬਾਵਾ ਮਾਛੀਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮੋਹਰੀ ਧਾਰਮਿਕ, ਵਿਦਿਅਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾ ਸੁਆਮੀ ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ ਸੰਪਰਦਾਇ ਲੋਪੋ (ਮੋਗਾ) ਵੱਲੋਂ ਸੰਤ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਲੋਪੋ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਊਸ਼ਾਲਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 9000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਊਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਗਊਆਂ ਦੀ  ਮਾਪਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਅਸੂਲਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਨਾ ਤਾਂ ਗਊਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਗਊਆਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਚੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਗਊ ਨੂੰ ਹੱਡਾਰੋੜੀ  

ਤਿੰਨ ਸਦੀਆਂ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਬਾਬਾ

Posted On July - 9 - 2011 Comments Off on ਤਿੰਨ ਸਦੀਆਂ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਬਾਬਾ
ਸ. ਚੰਨਣ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਫਰਵਰੀ, 1897 ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਸ. ਬੀਰਬਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਮਾਤਾ ਮੱਲਣ ਕੌਰ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਪਿੰਡ ਲੱਖਾ, ਤਹਿਸੀਲ ਜਗਰਾਉਂ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਪਰੋਕਤ ਸੰਨ ਮੁਤਾਬਕ ਸ. ਚੰਨਣ ਸਿੰਘ ਦੀ ਉਮਰ 112 ਸਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਪੁੱਛਣੀ ਚਾਹੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, ”ਪੁੱਤਰਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਤਾਂ ਅਜੇ ਕੱਲ੍ਹ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੋਰਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਬੜਾ ਸਖ਼ਤ ਤੇ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਭਰਿਆ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਮੇਰੀ ਉਮਰ ਅੱਧਖੜ ਸੀ (ਭਾਵ ਜਵਾਨੀ 

ਸਿੱਖਿਆ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਪਛੜਿਆ ਪਿੰਡ ਚੱਕ ਬਖਤੂ

Posted On July - 9 - 2011 Comments Off on ਸਿੱਖਿਆ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਪਛੜਿਆ ਪਿੰਡ ਚੱਕ ਬਖਤੂ
ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਸੰਦਲੀ ਪੈੜਾਂ ਪਵਨ ਗੋਇਲ ਭੁੱਚੋ ਮੰਡੀ: ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਕਲੇਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪੋਥੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਪਟਿਆਲਾ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਐਂਚਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪਿੰਡ ਚੱਕ ਬਖਤੂ ਅਜੋਕੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇਣ ਵਿਚ ਪਛੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਲੜਕੇ ਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਠਵੀਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ 

ਸਾਉਣੀ ਰੁੱਤ ਦੀਆਂ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ

Posted On July - 2 - 2011 Comments Off on ਸਾਉਣੀ ਰੁੱਤ ਦੀਆਂ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ
ਪਰਮਜੀਤ ਕੌਰ ਸਰਾਂ ਦਾਲਾਂ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੋਮਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਾਡੀ ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਅਹਿਮ ਅੰਗ ਹਨ। ਦਾਲਾਂ, ਮੀਟ ਅਤੇ ਅੰਡੇ ਨਾਲੋਂ ਸਸਤਾ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਕ ਆਮ ਆਦਮੀ ਨੂੰ 85 ਗ੍ਰਾਮ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਜਦਕਿ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਖਪਤ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਹੈ। ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਸਾਡੇ ਫਸਲੀ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਉੱਥੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਫਸਲ ਲਈ 

ਛੱਡ ਝੋਨੇ ਦਾ ਖਹਿੜਾ

Posted On July - 2 - 2011 Comments Off on ਛੱਡ ਝੋਨੇ ਦਾ ਖਹਿੜਾ
ਲੰਘ ਜੇ ਹਾੜ੍ਹੀ ਆਜੇ ਸਾਉਣੀ, ਜੱਟਾ ਤੈਨੂੰ ਮੱਤ ਨਾ ਆਉਣੀ। ਕਣਕ ਝੋਨੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਫਸਲ ਉਗਾਉਂਦਾ ਨੀਂ। ਨਰਮਾ, ਮੱਕੀ, ਮੂੰਗਫਲੀ ਕਿਉਂ ਇੱਖ ਬਿਜਾਉਂਦਾ ਨੀ…। ਕਣਕ ਵੱਢ ਕੇ ਬੀਜ ਲਵੇਂ ਜੇ ਮੂੰਗੀ ਸੱਠੀ ਵੇ। ਸੱਠ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਹੋ ਜੇ ਬਥੇਰੀ ਰਕਮ ਇਕੱਠੀ ਵੇ। ਖੇਤੀ ਵਿਊਂਤ ਨਾਲ ਹੁਣ ਹੁੰਦੀ ਤੂੰ ਤਾਂ ਦਿਮਾਗ ਲੜਾਉਂਦਾ ਨੀਂ। ਨਰਮਾ, ਮੱਕੀ, ਮੂੰਗਫਲੀ ਕਿਉਂ ਇੱਖ ਬਿਜਾਉਂਦਾ ਨੀ…। ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਦੀ ਹਾੜ੍ਹੀ ਮਗਰੋਂ ਕਰਲੈ ਖੇਤੀ ਵੇ। ਕੱਕੜੀ ਤੇ ਖਰਬੂਜ਼ੇ ਦਾ ਵੀ ਹੋ ਜਾ ਭੇਤੀ ਵੇ। ਸਬਜ਼ੀ 

ਕੱਟਰੂਆਂ-ਵੱਛਰੂਆਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ

Posted On July - 2 - 2011 Comments Off on ਕੱਟਰੂਆਂ-ਵੱਛਰੂਆਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ
ਡਾ. ਰਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ ਆਪਣੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਵੱਗ ਵਿਚ ਨਵੇਂ ਜਨਮੇ ਕੱਟਰੂਆਂ-ਵੱਛਰੂਆਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਜਿੰਨੀ ਕਿਸੇ ਵਪਾਰਕ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਓਨੀ ਹੀ ਘਰੇਲੂ ਵੱਗਾਂ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਜਨਮੇ ਬੱਚੇ ਕਈ ਵਾਰ ਪੂਰੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਨਾ ਹੋਣ ਖੁਣੋਂ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਵੱਗ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਘਟਣ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਸਾਡੇ 
Manav Mangal Smart School
Available on Android app iOS app
Powered by : Mediology Software Pvt Ltd.