ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ ਦਾ ਕਮਾਂਡਰ ਹਲਾਕ !    ਤੁਰਕੀ ਬੰਬ ਹਮਲੇ ’ਚ ਪੰਜ ਹਲਾਕ !    ਨੌਜਵਾਨ ਸੋਚ : ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਉਭਾਰ !    ਵਿਹਲੇ ਸਮੇਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹਨਾ ਉੱਤਮ ਰੁਝੇਵਾਂ !    ਪੁਣੇ ’ਚ ਅੱਠ ਦੀ ਮੌਤ, ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 16 ਹੋਈ !    ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ’ਚ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ !    ਕਰੋਨਾ ਬਨਾਮ ਸਾਡਾ ਨਿੱਘਰ ਰਿਹਾ ਸਮਾਜਿਕ ਢਾਂਚਾ !    ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਹਸਪਤਾਲ ’ਚੋਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ‘ਚੁੱਕੇ’ !    ਜਹਾਂਗੀਰ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ: ਆਪਣਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨਕਾਰਿਆਂ ਦੀ ਅਰਥੀ ਨੂੰ ਦੇਣਗੇ ਮੋਢਾ !    ਪਰਵਾਸੀ ਔਰਤ ਦੇ ਸਸਕਾਰ ਲਈ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਦੇ ਬੂਹੇ ਕੀਤੇ ਬੰਦ !    

ਖੇਤੀ/ ਖੇਡਾਂ › ›

Featured Posts
ਕਰੋਨਾਵਾਇਰਸ: ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰ ਦਾ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਬਦਲ

ਕਰੋਨਾਵਾਇਰਸ: ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰ ਦਾ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਬਦਲ

ਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਕਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਰ ਕੇ ਦੁਨੀਆਂ ਥੰਮ੍ਹ ਗਈ ਹੈ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਬੰਦ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲੀਹੋਂ ਲੱਥ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਾਹ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬਹੁਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪੇਂਡੂ ...

Read More

ਪੜ੍ਹਿਆਂ-ਲਿਖਿਆਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਭਾਈ ਕੀ ਪਸ਼ੌਰ

ਪੜ੍ਹਿਆਂ-ਲਿਖਿਆਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਭਾਈ ਕੀ ਪਸ਼ੌਰ

ਰਮੇਸ਼ ਭਾਰਦਵਾਜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ ਦੀ ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਲਹਿਰਾਗਾਗਾ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਪਿੰਡ ਭਾਈ ਕੀ ਪਸ਼ੌਰ ਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅੰਦਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ-ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖਿਆ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਹਾਸਲ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਨੌਜਵਾਨ ਡਾ. ਪੁਸ਼ਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੋਸ਼ੀ ਬੀਏਐਮਐਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ 650 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਅਕਤੀ ਚਪੜਾਸੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ...

Read More

ਫਾਰਵਰਡ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਬਲਬੀਰ ਗਰੇਵਾਲ

ਫਾਰਵਰਡ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ ਬਲਬੀਰ ਗਰੇਵਾਲ

ਸੁਖਵਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਨੌਲੀ ਹਾਕੀ ਜਗਤ ਦੇ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ (ਰੇਲਵੇ ਵਾਲਾ) ਦੇ ਤੁਆਰਫ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਕੌਮੀ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਦੇ ਤਬਕਿਆਂ ’ਚ ਅਸਮਾਨ ਦੀਆਂ ਬੁਲੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ ਹਾਕੀ ਖੇਡਿਆ ਉਸ ਕੋਲ ਖੇਡ ਦਾ ...

Read More

ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਗਿਆ ਮਹਾਨ ਫੁਟਬਾਲਰ ਪੀਕੇ ਬੈਨਰਜੀ

ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਗਿਆ ਮਹਾਨ ਫੁਟਬਾਲਰ ਪੀਕੇ ਬੈਨਰਜੀ

ਸੁਖਵਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਨੌਲੀ ਤਿੰਨ ਏਸ਼ਿਆਈ ਅਤੇ ਦੋ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ’ਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੌਮੀ ਫੁਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੀਕੇ ਬੈਨਰਜੀ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਫੁਟਬਾਲ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਦੇਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਉਹ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਫੁਟਬਾਲ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੇ ਕਾਲ ਦੇ ਸਦਾ ਗਵਾਹ ਬਣੇ ਰਹਿਣਗੇ। 50 ਸਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੀ ...

Read More

ਕਰੋਨਾਵਾਇਰਸ: ਮਹਿੰਗੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ ਖੇਤੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ

ਕਰੋਨਾਵਾਇਰਸ: ਮਹਿੰਗੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ ਖੇਤੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ

ਹਮੀਰ ਸਿੰਘ ਕਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਵਾਇਰਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਘਰਾਂ ਅੰਦਰ ਨਜ਼ਰਬੰਦ (ਲਾਕਡਾਊਨ) ਹੋਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਸ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਦਿਆਂ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਉਠਾਏ ਪਰ ਸਮੱਸਿਆ ਵਧਦੀ ਦੇਖ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਸਖ਼ਤੀ ਦਾ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਸਾਂਝੀ ...

Read More

ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਲਈ ਨਵਾਂ ਕਾਨੂੰਨ

ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਲਈ ਨਵਾਂ ਕਾਨੂੰਨ

ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ* ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰਸਾਇਣਾਂ ’ਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਤੱਕ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੱਲ 292 ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ...

Read More

ਤਰੱਕੀ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹੈ ਪਿੰਡ ਭਾਂਖਰਪੁਰ

ਤਰੱਕੀ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹੈ ਪਿੰਡ ਭਾਂਖਰਪੁਰ

ਲੇਖ ਲੜੀ - 11 ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਪੁਆਧੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪਛੜਿਆ ਹੋਇਆ ਪਿੰਡ ਭਾਂਖਰਪੁਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਗਏ ਢਾਈ ਦਰਜਨ ਪਾੜ੍ਹਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਿਸਾਲ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਭਾਂਖਰਪੁਰ ਦੀ ਨੁਹਾਰ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਵਿਦੇਸ਼ ...

Read More


ਮੈਂ ਇਕ ਰੁੱਖ ਹਾਂ…

Posted On August - 20 - 2011 Comments Off on ਮੈਂ ਇਕ ਰੁੱਖ ਹਾਂ…
ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗੁਰਦਿੱਤਪੁਰਾ ਮੈਂ ਇਕ ਰੁੱਖ ਹਾਂ, ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਸੁੱਖ ਹਾਂ। ਟੋਟੇ ਮੇਰੇ ਕਰਦੇ ਉਹੀਓ ਛਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰੱਜ ਮਾਣੀ। ਮੈਂ ਬੇ-ਜ਼ੁਬਾਨਾਂ ਕਿਵੇਂ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂ, ਮੇਰੀ ਦਰਦਾਂ ਭਰੀ ਕਹਾਣੀ… ਤਪਦਾ ਹੈ ਜਦ ਜੇਠ ਮਹੀਨਾ, ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਪਸੀਨਾ। ਛਾਂ ਮੇਰੀ ਵਿੱਚ ਬਹਿ ਕੇ ਸੁੱਖ ਦਾ ਸਾਹ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਪੀ ਕੇ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ, ਮੈਂ ਬੇ-ਜ਼ੁਬਾਨਾਂ ਕਿਵੇਂ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂ, ਮੇਰੀ ਦਰਦਾਂ ਭਰੀ ਕਹਾਣੀ… ਫਿਰ ਤਰਖਾਣਾਂ ਕੋਲੇ ਘੱਲ ਦਿੱਤਾ, ਮਾਰ-ਮਾਰ ਰੰਦੇ ਥੱਲ ਦਿੱਤਾ। ਡਰਾਇੰਗ 

ਤੀਆਂ ਦੇਖਣ ਜਾਣਾ…

Posted On August - 13 - 2011 Comments Off on ਤੀਆਂ ਦੇਖਣ ਜਾਣਾ…
ਸੁੱਖ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਿਆ ਸਾਉਣ ਮਹੀਨਾ। ਵੇ ਸੁਣ ਲੈ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸ਼ੁਕੀਨਾ। ਲੈਣਾ ਸੂਟ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਜਚਦਾ ਨਾਲ ਦੁਪੱਟਾ ਵੇ। ਤੀਆਂ ਦੇਖਣ ਜਾਣਾ ਨਾਰ ਤੇਰੀ ਨੇ ਜੱਟਾ ਵੇ…. ਤੀਆਂ ਦੇ ਪੱਜ ਕੁੜੀਆਂ ਚਿੜੀਆਂ ਮਿਲ-ਗਿਲ ਲੈਂਦੀਆਂ ਨੇ। ਸੱਤ ਰੰਗੀਆਂ ਲੱਜਾਂ ਪਿੱਪਲੀਂ ਪੀਂਘਾਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਨੇ। ਇਹ ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ, ਨਾ ਪਾਈ ਰੱਟਾ ਵੇ। ਤੀਆਂ ਦੇਖਣ ਜਾਣਾ ਨਾਰ ਤੇਰੀ ਨੇ ਜੱਟਾ ਵੇ…. ਸਾਉਣ ਮਹੀਨਾ ਭਾਈਆਂ ਵਰਗਾ, ਸੱਜ ਵਿਆਹੀਆਂ ਨੂੰ। ਕੋਠੇ ਚੜ੍ਹ-ਚੜ੍ਹ ਤੱਕਣ ਮਾਪੇ ਢਿੱਡੋਂ ਜਾਈਆਂ ਨੂੰ। ਚਾਰ 

ਕਿਵੀ ਖਾਓ ਸਿਹਤ ਬਣਾਓ

Posted On August - 13 - 2011 Comments Off on ਕਿਵੀ ਖਾਓ ਸਿਹਤ ਬਣਾਓ
ਬਲਜਿੰਦਰ ਮਾਨ ਕਿਵੀ (Kiwi) ਦਾ ਨਾਂ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਖਿਆਲ ਵਿੱਚ ਇਕ ਅਜਿਹੇ ਜੀਵ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਆਵੇਗਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਲਗਪਗ ਸਭਨਾਂ ਨੇ ਬੂਟ ਪਾਲਿਸ਼ ਅਤੇ ਪੈੱਨ ਇੰਕ ਦੀਆਂ ਡੱਬੀਆਂ ’ਤੇ ਸ਼ੀਸ਼ੀਆਂ ਉੱਤੇ ਬਣਿਆ ਵੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਲੰਬੀ ਚੁੰਜ, ਪੈਰਾਂ ਉੱਪਰ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਝੁੱਕ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਜਿਵੇਂ ਦਾਣਾ ਚੁਗਣਾ ਹੋਵੇ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਕ ਫਲ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਟਾਪੂ ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ’ਤੇ ਧੁਰ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਦੀਪ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਤੋਂ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਦੋ ਘੰਟੇ ਦੀ ਦੂਰੀ 

ਮਟਰਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਲ ਕਾਸ਼ਤ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੁਕਤੇ

Posted On August - 13 - 2011 Comments Off on ਮਟਰਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਲ ਕਾਸ਼ਤ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੁਕਤੇ
ਰਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਮਟਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਮਟਰ ਠੰਢੇ ਮੌਸਮ ਦੀ ਫਸਲ ਹੈ, ਪਰ ਗਰਮੀ ਸਹਿ ਸਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਅਗੇਤੀਆਂ ਪੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਫਸਲ ਅਗੇਤੀ ਬੀਜੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿਚ ਅੱਧ ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਮਟਰ ਆਉਣੇ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੋ ਮਟਰ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੰਡੀ ਵਿਚ ਭਾਅ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਫਾਇਦਾ ਉਡਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਅਗੇਤੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਬੀਜਣ ਤਾਂ ਕਿ 

ਫੁੱਲਗੋਭੀ ਦੇ ਬੀਜ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ

Posted On August - 13 - 2011 Comments Off on ਫੁੱਲਗੋਭੀ ਦੇ ਬੀਜ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ
ਅਮਨਦੀਪ ਕੌਰ ਫੁੱਲਗੋਭੀ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਲਗਪਗ 7.90 ਹਜ਼ਾਰ ਹੈਕਟਰ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫੁੱਲ ਗੋਭੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਬੀਜ ਨਾ ਮਿਲਣਾ ਇਕ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਬੀਜ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਰਾਜ ਦੀ ਲੋੜ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਆਮਦਨ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੀ ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਫਸਲ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਲਈ ਬੀਜ ਇਕ ਮੁੱਢਲੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਫਸਲ ਤੋਂ ਪੂਰਾ ਝਾੜ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਕੁਆਲਿਟੀ ਲੈਣ ਲਈ ਬੀਜ ਦਾ ਮਿਆਰੀ ਹੋਣਾ 

ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿਚ ਚਿੱਚੜਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?

Posted On August - 13 - 2011 Comments Off on ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿਚ ਚਿੱਚੜਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਡਾ. ਲਛਮਣ ਦਾਸ ਸਿੰਗਲਾ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਉੱਨਤੀ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਚੰਗੇ ਪਸ਼ੂ ਧਨ ਦਾ ਕਾਫੀ ਯੋਗਦਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਖੇਤੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ 30% ਤਕ ਡੇਅਰੀ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਉੱਪਰ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪੱਖੋਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਾਮ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ ’ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਸ਼ੂ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ ਉੱਪਰ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕੁੱਲ  ਆਬਾਦੀ ਦਾ 70% ਹਿੱਸਾ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਕਿੱਤਿਆਂ ਉੱਪਰ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪਸ਼ੂਆਂ 

ਝੋਨਾ, ਬਾਸਮਤੀ ਅਤੇ ਨਰਮੇ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਵਰਤੋਂ

Posted On August - 6 - 2011 Comments Off on ਝੋਨਾ, ਬਾਸਮਤੀ ਅਤੇ ਨਰਮੇ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਵਰਤੋਂ
ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ ਗਰਗ ਝੋਨਾ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਲਗਪਗ ਅੱਧੀ ਆਬਾਦੀ ਲਈ ਅਨਾਜ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸ੍ਰੋਤ ਹੈ। ਏਸ਼ੀਆ ਮਹਾਂਦੀਪ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦਾ 90 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੇ ਕਰੀਬ ਝੋਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਧਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦਿਆਂ ਝੋਨਾ ਅਤੇ ਬਾਸਮਤੀ ਦੀ ਖੇਤੀ ਬੰਜਰ ਅਤੇ ਘੱਟ ਉਪਜਾਊ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਵਿਚ ਸਾਲ 2009-10 ਦੌਰਾਨ, ਲਗਪਗ 28 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਕਬੇ ਵਿਚੋਂ 112 ਲੱਖ ਟਨ ਦੇ ਕਰੀਬ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਉਪਜ ਹੋਈ ਅਤੇ ਬਾਸਮਤੀ ਦੇ ਰਕਬੇ ਵਿਚ ਵੀ ਕਾਫੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ 

ਪੌਦੇ ਲਗਾਓ ਤੇ ਸੰਭਾਲੋ ਵੀ

Posted On August - 6 - 2011 Comments Off on ਪੌਦੇ ਲਗਾਓ ਤੇ ਸੰਭਾਲੋ ਵੀ
ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਸਮੁੱਚੀ ਕਾਇਨਾਤ ਲਈ ਖਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਵਜੋਂ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ (ਆਲਮੀ ਤਪਸ਼) ਦੇ ਬੱਦਲ ਮੰਡਰਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕਲਾਈਮੇਟ ਨਾਂ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਲਵਾਯੂ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਧਰਤੀ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ 0.6 ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਪਿਘਲ 

ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਖੇਤਾਂ ਵੱਲ ਮੋੜਨ ਦੀ ਲੋੜ

Posted On August - 6 - 2011 Comments Off on ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਖੇਤਾਂ ਵੱਲ ਮੋੜਨ ਦੀ ਲੋੜ
ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਅਗਸਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੰਦਰਵਾੜਾ ਡਾ. ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਗਸਤ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਕਰਕੇ ਵਿਹਲ ਦੇ ਦਿਨ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ, ਘਿਓ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੱਭਰੂ ਅਖਾੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰ-ਅਜ਼ਮਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸੇ ਮਹੀਨੇ ਬਹੁਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਛਿੰਜਾਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈਆਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਸੂਰਾਪੁਰ (ਨਵਾਂ ਸ਼ਹਿਰ) ਵਿੱਚ ਛਿੰਜ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਟਕੇ ਦੇ ਜੇਤੂ ਪਹਿਲਵਾਨ ਨੂੰ ਕਦੇ 

ਅਵਾਰਾ ਪਸ਼ੂ ਛੱਡਣ ਵਾਲਿਓ ਤੁਹਾਡਾ ਧੰਨਵਾਦ!

Posted On August - 6 - 2011 Comments Off on ਅਵਾਰਾ ਪਸ਼ੂ ਛੱਡਣ ਵਾਲਿਓ ਤੁਹਾਡਾ ਧੰਨਵਾਦ!
”ਨੱਕ ਨਾਲੋਂ ਪੂੰਝ ਕੇ, ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਲ ਲੈਣਾ”, ਇਹ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੇਪਣ ਦੇ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਦਾ ਦੀਵਾਲਾ ਕੱਢਣ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਹੈ ਤੇ ਸਫਾਈ ਦਾ ਜਨਾਜ਼ਾ ਕੱਢਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਏ ਕਿ ਨਹੀਂ? 26 ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਵਿਚ ”ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਖਬਰ” ਜਿਸ ਵਿਚ ਰਹੱਸ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਪੜ੍ਹਨ ਨੂੰ ਨਸੀਬ ਹੋਈ- ਅਵਾਰਾ ਪਸ਼ੂ ਫੜੇ: ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 25 ਜੁਲਾਈ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ‘ਚ ਅਵਾਰਾ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਅੱਜ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ। ਨਿਗਮ ਨੇ ਮਨੀਮਾਜਰਾ, ਧਨਾਸ, ਡੱਡੂਮਾਜਰਾ, ਇੰਦਰਾ ਕਲੋਨੀ, 

ਸਭ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿਓ – ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਲਾਵੇ ਇਕ ਰੁੱਖ

Posted On August - 6 - 2011 Comments Off on ਸਭ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿਓ – ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਲਾਵੇ ਇਕ ਰੁੱਖ
2011-ਜੰਗਲ ਬਚਾਓ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਵਰ੍ਹਾ ਪ੍ਰੋ. ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਕਰੋੜਾਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਧਰਤੀ ਇਕ ਅੱਗ ਦਾ ਗੋਲਾ ਸੀ। ਸਹਿਜੇ-ਸਹਿਜੇ ਇਹ ਗੋਲਾ ਠੰਢਾ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਹਰੇ ਪੌਦੇ ਉਪਜੇ ਜੋ ਫਿਰ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਧਾਰ ਗਏ। ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਤੇ ਫੁੱਲ ਬੂਟੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੰਗਲਾਂ ‘ਚ ਫਿਰ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲਾਂ ਨੇ ਮਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਣ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹਾਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਮਨੁੱਖ  ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾਵਾਂ 

ਗੀਤ (ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ)

Posted On July - 30 - 2011 Comments Off on ਗੀਤ (ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ)
ਬਣ ਗਈਆਂ ਨੇ ਕਲੋਨੀਆਂ ਤੇ ਰਹੇ ਨਈਉਂ ਖੇਤ। ਕਿਤੇ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਉਂਦੀ ਭੂਰੀ ਟਿੱਬਿਆਂ ਦੀ ਰੇਤ। ਖੋਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜ਼ਮੀਨ-ਪੈਸੇ ਵਾਲਾ ਜੋ ਪਰੇਤ। ਪੁੜੀਆਂ ਪਲਾਟਾਂ ਦੀਆਂ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬੰਨ-ਵੱਢ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿੰਦਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਢਾ ਗਿਆ। ਚਾਲੀ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਲੁਧਿਆਣਾ ਖਾ ਗਿਆ। ਪਹੁੰਚੇ ਚਿੜੀ ਦੇ ਜਿੰਨਾ ਸੀ- ਜਿਹੜਾ ਹੁੰਦਾ ਕਦੇ ਸ਼ਹਿਰ। ਇਹਨੇ ਕੱਸੀ ਹੈ ਬਣਾਤੀ- ਹੁਣ ਸਿਧਵਾਂ ਦੀ ਨਹਿਰ। ਮੈਨੂੰ ਬਚੇ-ਖੁਚੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਵੀ- ਦਿੱਸਦੀ ਨਾ ਖੈਰ। ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਉਜਾੜੇ ਬਾਬੇ ਦਾਦਿਆਂ ਦੇ ਘਰ-ਕੱਚੇ ਕੋਠਿਆਂ 

ਹਰੀ ਖਾਦ ਉਗਾਓ, ਭੂਮੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਣਾਓ

Posted On July - 30 - 2011 Comments Off on ਹਰੀ ਖਾਦ ਉਗਾਓ, ਭੂਮੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਣਾਓ
ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬ ਇਕ ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੂਬਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਰਤ ਦੇ 1.53% ਰਕਬੇ ਵਿੱਚੋਂ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ´ਮਵਾਰ 21,12 ਅਤੇ 10 ਫੀਸਦੀ ਕਣਕ, ਝੋਨਾ ਅਤੇ ਨਰਮਾ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਸ ਵੱਡੇ ਮਾਅਰਕੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਨਾਜ ਟੋਕਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰੀ ´ਾਂਤੀ ਦੀ ਆਮਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਨ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸੁਚਾਰੂ ਨੀਤੀਆਂ, ਮਿਆਰੀ ਖੇਤੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਵਰਗ ਦੀ ਸਖ਼ਤ 

ਝੋਨੇ ਨੂੰ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਕੀੜੇ- ਮਕੌੜਿਆਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ

Posted On July - 30 - 2011 Comments Off on ਝੋਨੇ ਨੂੰ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਕੀੜੇ- ਮਕੌੜਿਆਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ
ਰਣਬੀਰ ਸਿੰਘ ਮਹਿਮੀ ਝੋਨੇ ਦੀ ਫਸਲ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਾਉਣੀ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫਸਲ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਨੇ ਕਈ ਅਹਿਮ ਕੀਰਤੀਮਾਨ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਰਾਜ ਦਾ ਕਿਸਾਨ ਸੂਬੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਝੋਨੇ ਦੀ ਫਸਲ ਬੀਜ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਿਹਨਤੀ ਕਿਸਾਨ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਝੋਨੇ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦਾ 2 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਵਿਚ ਹੋਣਾ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਸਾਨੀ ਲਈ ਇਕ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਧਾਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡਤੋੜ ਯੋਗਦਾਨ ਜਿਸ ਵਿਚ 

ਸਿਆਸੀ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਤੇ ਕਾਮਰੇਡਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਸੁਲਤਾਨੀ

Posted On July - 30 - 2011 Comments Off on ਸਿਆਸੀ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਤੇ ਕਾਮਰੇਡਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਸੁਲਤਾਨੀ
ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਸੰਦਲੀ ਪੈੜਾਂ ਜਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੈਂਸ ਸਰਹੱਦੀ ਕਸਬਾ ਬਹਿਰਾਮਪੁਰ ਅਤੇ ਗਾਹਲੜੀ ਲਿੰਕ ਸੜਕ ’ਤੇ ਵੱਸਿਆ ਪਿੰਡ ਸੁਲਤਾਨੀ ਸਿਆਸੀ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੀ ਵਾਗਡੋਰ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਤੇ ਕਾਮਰੇਡਾਂ ਹੱਥ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪਿੰਡ ਅੰਦਰ ਲੋੜੀਂਦੇ ਵਿਕਾਸ ਕੰਮ ਪਿਛਲੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰੁਕੇ ਪਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਮੋਰਚਿਆਂ ’ਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਅਹਿਮ ਰੋਲ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ ਪਰ ਖੁਦ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਕੰਮਾਂ 

ਥੋੜ੍ਹੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਕਿਵੇਂ ਲਈਏ…

Posted On July - 30 - 2011 Comments Off on ਥੋੜ੍ਹੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਕਿਵੇਂ ਲਈਏ…
ਉੱਦਮ ਅੱਗੇ ਲੱਛਮੀ ਪੱਖੇ ਅੱਗੇ ਪੌਣ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪਿਤਾ ਪੁਰਖੀ ਧੰਦਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬਪਚਨ ਤੋਂ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਕਿੱਤੇ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ। ਪਿਤਾ ਸ. ਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਹੱਥ ਵਟਾਉਂਦਿਆਂ 1975 ਵਿਚ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ, ਮਲੋਆ (ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ) ਤੋਂ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਰਹਿ ਕੇ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1976 ਵਿਚ ਆਈ.ਟੀ.ਆਈ. ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਸਟੈਨੋਗਰਾਫੀ ਕਰਕੇ ਸਤੰਬਰ 1976 ਵਿਚ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਬਿਜਲੀ ਬੋਰਡ ਵਿਚ 
Manav Mangal Smart School
Available on Android app iOS app
Powered by : Mediology Software Pvt Ltd.