ਲੰਡਨ-ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਿੱਧੀ ਉਡਾਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਢੇਸੀ ਵੱਲੋਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਮੰਤਰੀ ਨਾਲ ਮੀਟਿੰਗ !    ਮਾਲੀ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀ-20 ਟੀਮ ਛੇ ਦੌੜਾਂ ’ਤੇ ਢੇਰ !    ਫੀਫਾ ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ: ਮਾਰਟਾ ਦਾ ਗੋਲ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਪ੍ਰੀ ਕੁਆਰਟਰਜ਼ ’ਚ !    ਵਿਕਸਤ ਭਾਰਤ ਹਾਲੇ ਬੜੀ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ !    ਅਜੋਕੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨਾਜ਼ੁਕ !    ਵਜ਼ੀਫ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ !    ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਹੁੱਕਾ ਬਾਰਾਂ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ !    ਨੌਜਵਾਨ ਸੋਚ : ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਮਹਿੰਗੀ ਵਿੱਦਿਆ !    ਸਾਬਕਾ ਐੱਸਪੀ ਨਾਲ 25 ਲੱਖ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ !    ‘ਹੈਲਪਿੰਗ ਹੈਪਲੈਸ’ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਵਤਨ ਪਰਤਿਆ ਨੌਜਵਾਨ !    

ਅਦਬੀ ਸੰਗਤ › ›

Featured Posts
ਗੋਰੀ ਦੀਆਂ ਝਾਂਜਰਾਂ ਵਾਲਾ ਨੰਦ ਲਾਲ ਨੂਰਪੁਰੀ

ਗੋਰੀ ਦੀਆਂ ਝਾਂਜਰਾਂ ਵਾਲਾ ਨੰਦ ਲਾਲ ਨੂਰਪੁਰੀ

ਨੰਦ ਲਾਲ ਨੂਰਪੁਰੀ ਜਲਸਿਆਂ-ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਰੈਲੀਆਂ ’ਚ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲੱਗਾ। ਫੇਰ ਤਾਂ ਚੱਲ ਸੋ ਚੱਲ ਰਹੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਮਕਾਨ ਬੀ-ਬਲਾਕ 56 ਤੋਂ ਸੌ ਕੁ ਫੁੱਟ ਦੂਰ, ਸੜਕ ’ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਪੁਰਾਣੀ ਪਕੌੜਿਆਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਹੈ, ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਮੰਜੀ ਡਾਹ ਕੇ ਬੈਠਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਆਉਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਤੇ ਗੀਤ, ...

Read More

ਯਹੂਦੀ ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਹਸਤਾਖਰ

ਯਹੂਦੀ ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਹਸਤਾਖਰ

ਮਨਮੋਹਨ ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਯਹੂਦੀ ਘੱਲੂਘਾਰਾ ਮੇਰੇ ਮਨਭਾਉਂਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੀਵਨ ’ਚ ਜਦੋਂ ਐਨ ਫਰੈਂਕ ਦੀ ਡਾਇਰੀ, ਮਾਈਕਲ ਐਲਕਿਨਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ‘ਫਰੋਜ਼ਡ ਇਨ ਫਿਊਰੀ’ ਅਤੇ ਲਿਊਨ ਯੂਰਿਸ ਦਾ ਨਾਵਲ ‘ਐਕਸੋਡਸ’ ਪੜ੍ਹੇ ਤਾਂ ਇਸ ’ਚ ਮੇਰੀ ਦਿਲਸਚਪੀ ਹੋਰ ਵਧੀ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਵਿਕਰਾਲਤਾ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਕੁਝ ਫਿਲਮਾਂ ਨੇ ...

Read More

ਮਿੱਟੀ ਹੁਣ ਕਿਉਂ ’ਵਾਜ਼ਾਂ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦੀ?

ਮਿੱਟੀ ਹੁਣ ਕਿਉਂ ’ਵਾਜ਼ਾਂ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦੀ?

ਜਸਵੀਰ ਰਾਣਾ ‘ਦਸਤਕ’ ਅੰਕ ਵਿਚ 26 ਮਈ ਨੂੰ ਛਪਿਆ ਕੇ.ਸੀ. ਮੋਹਨ ਦਾ ਲੇਖ ‘ਮਿੱਟੀ ਹੁਣ ਕਿਉਂ ’ਵਾਜ਼ਾਂ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦੀ?’ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਇਸ ਮਜ਼ਮੂਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸਵਾਲ ਉੱਤਰਾਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸਫ਼ਰ ਹੈ। ਅੱਖਰਾਂ, ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਸਾਥੋਂ ਜਵਾਬ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਜਵਾਬ ...

Read More

ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ’ਤੇ ਝਾਤ

ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ’ਤੇ ਝਾਤ

ਡਾ. ਨਰੇਸ਼ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੌਮ ਦਾ ਵਡਮੁੱਲਾ ਸਰਮਾਇਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੌਮ ਦੀ ਸੋਚ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਵੀਆਂ-ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਚਿੰਤਨ ਤੋਂ ਜਾਣੂੰ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਆਪਣੀ ਕੌਮ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਰਾਖੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਜਿੰਨੀਆਂ ਵੀ ਇਤਿਹਾਸ ਜਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਸਬੰਧੀ ...

Read More

ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ’ਚ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦਾ ਮੋਢੀ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ

ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ’ਚ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦਾ ਮੋਢੀ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ

ਡਾ. ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ* ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਪੁਨਰ ਸਿੱਖ ਵਿਦਿਅਕ ਅਤੇ ਸਭਿਅਕ ਜਾਗ੍ਰਤੀ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਨ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਸੰਤ ਕਵੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਸੀ ਕਿ ਸਾਹਿਤ ਰਚਨਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਵੇਕਲੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਨੂੰ ਤਲਾਸ਼ਣ ...

Read More

ਹਾਂਸ-ਕਥਨ: ਬੇਵਕੂਫ਼ੀ ਵਿਚ ਵੀ ਸਿਆਣਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ

ਹਾਂਸ-ਕਥਨ: ਬੇਵਕੂਫ਼ੀ ਵਿਚ ਵੀ ਸਿਆਣਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ

ਸਵਰਾਜਬੀਰ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸੁਰਜੀਤ ਹਾਂਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਹਰ ਵਾਰ ਵੱਖਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੂਸਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਚੋਪੜੀਆਂ-ਚੋਪੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਵੋਗੇ ...

Read More

ਮੁਨਸ਼ੀ ਅਲਾਹਾਬਾਦੀਆ

ਮੁਨਸ਼ੀ ਅਲਾਹਾਬਾਦੀਆ

ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਰਗੇ ਲੋਕ-6 ਪ੍ਰੇਮ ਗੋਰਖੀ ਮੁਨਸ਼ੀ ਬਹੁਤ ਕਾਹਲਾ ਬੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਹਰ ਕੰਮ ਹੀ ਕਾਹਲੀ ਕਾਹਲੀ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਤੁਰਦਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕਾਹਲੀ ਤੇ ਬੋਲਦਾ ਤਾਂ ਕਾਹਲੀ ਵਿਚ ਇਉਂ ਸੀ ਕਿ ਬਹੁਤੀ ਵਾਰ ਉਹਦੀ ਗੱਲ ਸਮਝ ਹੀ ਨਾ ਆਉਂਦੀ ਤੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਦੁਬਾਰਾ ਬੋਲਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ। ਉਹਦਾ ਕੱਦ-ਕਾਠ ਵੀ ਵਾਹਵਾ ਲੰਮਾ ਸੀ, ਪਰ ...

Read More


ਜਵਾਬੀ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ

Posted On July - 21 - 2018 Comments Off on ਜਵਾਬੀ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ
15 ਜੁਲਾਈ ਦੇ ‘ਅਦਬੀ’ ਪੰਨੇ ਉੱਪਰ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਜਾਚਕ ਦੀ ਲਿਖਤ ‘ਹੀਰ ਰਾਂਝੇ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ’ ਛਪੀ ਹੈ ਜੋ ਤਰਕਸੰਗਤ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਨਿਰਣਾ ਪਹਿਲੋਂ ਮਿੱਥ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਦਲੀਲਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਜ-ਕਾਰਜ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ। ....

ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰਸਾਨੀ

Posted On July - 21 - 2018 Comments Off on ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰਸਾਨੀ
ਆਧੁਨਿਕ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਮੁੱਢ ਕਦੋਂ ਬੱਝਿਆ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਆਧੁਨਿਕ ਕਵੀ ਕੌਣ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਤਕ ਵਿਦਵਾਨ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਕਹਾਣੀ ਬਾਰੇ ਯਕੀਨਨ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਢ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਸਾਰ ਬੱਝ ਗਿਆ ਸੀ। ....

ਅਲਵਿਦਾ ਤੇਜਿੰਦਰ ਗਗਨ…

Posted On July - 21 - 2018 Comments Off on ਅਲਵਿਦਾ ਤੇਜਿੰਦਰ ਗਗਨ…
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਬਰਾਂ ਤੇ ਅਫਵਾਹਾਂ, ਦੋਵੇਂ, ਏਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਹਰ ਕੋਈ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਜਾਂ ਦੂਰੋਂ ਲੈਂਡਲਾਈਨ ਫੋਨ ਉਪਰ ਕਈ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਕਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ....

ਅੰਤ੍ਰੀਵ ਤੇਹ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੇ ਸ਼ੌਕ ਅਣਮੁੱਲੇ

Posted On July - 21 - 2018 Comments Off on ਅੰਤ੍ਰੀਵ ਤੇਹ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੇ ਸ਼ੌਕ ਅਣਮੁੱਲੇ
ਮਨੁੱਖ ਫ਼ੁਰਸਤ ਦੇ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਰਨਾ ਲੋਚਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੌਕ ਜਾਂ ਸ਼ੁਗਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦਰਅਸਲ ਇਹ ਕੋਈ ਅੰਦਰਲੀ ਤਾਂਘ, ਤੜਪ ਜਾਂ ਉਨਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੂਹ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵੱਲ ਤੋਰਦੀ ਹੈ। ....

ਚਿੱਠੀਆਂ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ

Posted On July - 14 - 2018 Comments Off on ਚਿੱਠੀਆਂ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ
‘ਚਿੱਠੀ ਮੇਰੇ ਢੋਲ ਨੂੰ ਪੁਚਾਈਂ ਵੇ ਕਬੂਤਰਾ’ ਅਜਿਹੇ ਵਕਤਾਂ ’ਚ ਦਿਲਾਂ ਦੀ ਸੁਹਿਰਦ ਆਵਾਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਜਜ਼ਬੇ, ਹਸਰਤਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ....

ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਆਧਾਰ- ਸਾਧਾਰਨ ਸੂੁਝ

Posted On July - 14 - 2018 Comments Off on ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਆਧਾਰ- ਸਾਧਾਰਨ ਸੂੁਝ
ਹੁਣ ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਪੁਰਾਣੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਰਤੀ ਜਨ-ਸਾਧਾਰਨ ਨੂੰ ਅਜੇ ਭੁੱਲੀ ਨਹੀਂ। ਉਂਜ, ਭੁੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ; 1947 ਵੀ ਤਾਂ ਭੁੱਲ ਹੀ ਗਿਆ ਸੀ। ....

ਕੀ ਦਸਮ ਪਿਤਾ ਨੇ ‘ਹੀਰ ਰਾਂਝੇ’ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ?

Posted On July - 14 - 2018 Comments Off on ਕੀ ਦਸਮ ਪਿਤਾ ਨੇ ‘ਹੀਰ ਰਾਂਝੇ’ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ?
‘ਅਦਬੀ ਸੰਗਤ’ ਪੰਨੇ ’ਤੇ ਨਾਮਵਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ‘ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸੇਧ ਦਾ ਅਸਲ ਸਰੋਤ’ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਲੱਛੇਦਾਰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ: ‘‘ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਖੇੜਿਆਂ ਦੇ ਵੱਸਣ ਨੂੰ ‘ਭੱਠ’ ਆਖਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਹੀਰ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਹੀ ਤਾਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ....

ਹੀਰਵੰਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸੇਧ ਦਾ ਸਵਾਲ

Posted On July - 14 - 2018 Comments Off on ਹੀਰਵੰਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸੇਧ ਦਾ ਸਵਾਲ
ਸਤਾਰਾਂ ਜੂਨ ਨੂੰ ‘ਹੀਰਵੰਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਲਈ ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸੇਧ ਦਾ ਸਵਾਲ’ ਮਜ਼ਮੂਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਸ਼ਤ ਛਪਣ ਤੋਂ ਹੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਲਿੱਸੀ-ਪੱਕੀ ਬਹਿਸ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇਸੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਛਪੇ ਹਨ। ਮੇਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਉਠਾਏ ਮਸਲਿਆਂ ਦੇ ਵਾਜਬ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦਾ ਯਤਨ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਮੁਹੱਈਆ ਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਸ੍ਰੀ ਰਾਜਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਸਲੇ ਉਠਾਉਂਦਿਆਂ ‘ਹੀਰ’ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ....

ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਆਧਾਰ- ਸਾਧਾਰਣ ਸੂਝ

Posted On July - 7 - 2018 Comments Off on ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਆਧਾਰ- ਸਾਧਾਰਣ ਸੂਝ
ਜਿਸ ਸੂਝ, ਸਿਆਣਪ ਜਾਂ ਬੌਧਿਕ ਯੋਗਤਾ ਬਾਰੇ, ਮੈਂ ਇਸ ਨਿਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਉਸ ਸੂਝ ਨੂੰ ਆਮ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਧਾਰਨ ਸੂਝ ਵੀ। ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਸੂਝ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਤਰਕ-ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀਆਂ, ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਆਦਰਸ਼ਾਂ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਦਾਅ-ਪੇਚਾਂ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਸੂਖ਼ਮਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਨੀਵੇਂ ਦਰਜੇ ਦੀ ਕੋਈ ਯੋਗਤਾ ਹੈ। ....

ਹੀਰਵੰਨਾ ਪੰਜਾਬ ਜ਼ਰੂਰੀ ਜਾਂ ਬੇਗਮਪੁਰਾ?

Posted On July - 7 - 2018 Comments Off on ਹੀਰਵੰਨਾ ਪੰਜਾਬ ਜ਼ਰੂਰੀ ਜਾਂ ਬੇਗਮਪੁਰਾ?
ਦੋ ਅੰਕਾਂ (17 ਤੇ 24 ਜੂਨ) ਵਿੱਚ ਸੁਮੇਲ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਦਾ ਅਲੰਕਾਰਕ ਲੱਫਾਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੱਦਿਆ ਹੋਇਆ ਲੇਖ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਲੇਖਕ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ’ਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਨੇ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ ਦਾ ਰੰਗ ਗੂੜ੍ਹਾ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਵਾਂਗ ਹੀ ਉਹ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਹੀਰ ਵਾਰਸ ਵਿੱਚੋਂ ਟੂਕਾਂ ਦਿੰਦਾਂ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕੁਥਾਂਵੇ ਹੀ ਹੋਣ। ਪਰ ਉਹ ਕੰਵਲ ਵਾਂਗ ਕਿਤੇ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ....

ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸੇਧ ਦਾ ਅਸਲ ਸਰੋਤ

Posted On July - 7 - 2018 Comments Off on ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸੇਧ ਦਾ ਅਸਲ ਸਰੋਤ
ਬੜੀ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਨਾਮਵਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜੇ.ਐੱਨ.ਯੂ. ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਰਹੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਿਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੇ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਮੁੱਚ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਪਿੱਛੋਂ ਹੀ ਉਹ ‘ਸ਼ੁਭਚਿੰਤਨ-ਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ-ਸਰਬੱਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ’ ਦੇ ਆਪਣੇ ਏਜੰਡੇ ਦਾ ਐਲਾਨਨਾਮਾ ਜਾਰੀ ਕਰਨਗੇ, ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਦੋ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਆਪਣੀ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀ ਸਾਹਿਤਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪੱਖ ਇਹ ਰੌਸ਼ਨ ....

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਦੇ ਕਾਰਨ

Posted On July - 7 - 2018 Comments Off on ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਦੇ ਕਾਰਨ
ਦੋ ਐਤਵਾਰੀ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਮੇਲ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ ‘ਹੀਰਵੰਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਲਈ ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸੇਧ ਦਾ ਸਵਾਲ’ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਚਰਚਾ ਨੂੰ 1982 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਅਤੇ ਜੂਨ 1984 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਉੱਤੇ ਹੋਏ ਫ਼ੌਜੀ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਅਧਵਾਟੇ ਰੁਕ ਗਏ ‘ਧਰਮ ਯੁੱਧ’ ਮੋਰਚੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉੱਜੜ ਚੁੱਕੇ ਅਜੋਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮੁੜ ਸਿਰਜਣਾ ਵਾਸਤੇ ਇਹ ....

ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਵਿਰਸਾ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰੀ

Posted On June - 30 - 2018 Comments Off on ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਵਿਰਸਾ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰੀ
‘ਫਰੀਦਾ ਖਾਕ ਨ ਨਿੰਦੀਐ’ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿਰਸੇ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕਾਰੀ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚੋਂ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਈਸ਼ਵਰ ਦਿਆਲ ਗੌੜ ਦੀ ਖੋਜ ਭਰਪੂਰ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਪਰੰਪਰਾ ’ਚੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਧਾਰਾ ’ਚ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਹਿਤਕ ਧਾਰਾ ’ਚ ਪੰਜਾਬ, ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦੇ ਨਕਸ਼ਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ....

ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤਰਸੇਮ

Posted On June - 30 - 2018 Comments Off on ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤਰਸੇਮ
ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ‘ਤਰਸੇਮ’ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਪਛਾਣਿਆ ਨਾਂ ਹੈ। ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਧਿਆਪਕ ਹਿੰਦੀ ਦਾ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਦੋ ਅਹਿਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਉਸ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪਏ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਅਨੁਵਾਦ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤੇ ਹੁਣ 2018 ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ। ....

ਚੰਗੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਸੰਕਲਪ

Posted On June - 30 - 2018 Comments Off on ਚੰਗੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਸੰਕਲਪ
ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਬਹੁਪੱਖੀ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਲਈ ਡੂੰਘੇ ਚਿੰਤਨ ਮੰਥਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਚਿੰਤਨ ਮੰਥਨ ਦਾ ਇਹ ਅਮਲ ਟੁੱਟਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਤਾਂ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੀਕ ਰਵਾਇਤੀ ਸੋਚ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਸੁਮੇਲ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਦਾ ਦੋ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਲੇਖ ‘ਹੀਰਵੰਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਲਈ ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸੇਧ ਦਾ ਸਵਾਲ’ ....

ਪਿੰਡ ਹੋਇਆ ਪਰਾਇਆ

Posted On June - 23 - 2018 Comments Off on ਪਿੰਡ ਹੋਇਆ ਪਰਾਇਆ
ਦੋ ਦਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਅਨੇਕਾਂ ਮੋੜਾਂ ਨੂੰ ਸਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਪਹੁੰਚਿਆ। ....
Available on Android app iOS app
Powered by : Mediology Software Pvt Ltd.