ਹੜ੍ਹ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਪੰਜ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਲਾਈ !    ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹਰਸਾ ਬੇਲਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ !    ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ: ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ ਸੰਗਤ ਦੀ ਗਿਣਤੀ !    ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਮੰਦਰ ਢਾਹੁਣ ’ਤੇ ਸਿਆਸਤ ਗਰਮਾਈ !    ਮਹਾਨ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ੀ ਯੋਧਾ ਜਗੀਰ ਸਿੰਘ ਜੋਗਾ !    ਸਾਉਣੀ ਰੁੱਤ ਦੇ ਪਿਆਜ਼ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਦੇ ਨੁਕਤੇ !    ਝੋਨੇ ਦੀ ਸ਼ੀਥ ਬਲਾਈਟ ਤੇ ਝੂਠੀ ਕਾਂਗਿਆਰੀ !    ਗੋਲਚੀ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸੰਧੂ ਤੇ ਥਰੋਅਰ ਤੇਜਿੰਦਰਪਾਲ ਤੂਰ ਦੀ ਅਰਜੁਨਾ ਐਵਾਰਡ ਲਈ ਚੋਣ !    ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਮਿਠਾਸ ਦਾ ਨੱਕਾਸ਼ !    ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਨਗ਼ਮਿਆਂ ਦੀ ਗਾਇਕਾ ਮੁਨੱਵਰ ਸੁਲਤਾਨਾ !    

ਅਦਬੀ ਸੰਗਤ › ›

Featured Posts
ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ: ਮਨ ਭਾਸ਼ਾ ਕਿਵੇਂ ਸਿਰਜਦਾ ਹੈ?

ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ: ਮਨ ਭਾਸ਼ਾ ਕਿਵੇਂ ਸਿਰਜਦਾ ਹੈ?

ਮਨਮੋਹਨ ਮਨੋਭਾਸ਼ਾਵਿਗਿਆਨੀ, ਵਿਕਾਸਵਾਦੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਤੇ ਸੰਗਿਆਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਟੀਵਨ ਪਿੰਕਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ‘ਦਿ ਲੈਂਗੂਏਜ ਇੰਸਟਿੰਕਟ’ (2015) ’ਚ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਹੁਣ ਤਕ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ, ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਸਮਝ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਤੇ ਨਿਵੇਕਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਰਾਹੀਂ ਭਾਸ਼ਾ ...

Read More

ਹਰਿਆਣਾ ’ਚ ਹੋਂਦ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੀ ਪੰਜਾਬੀ

ਹਰਿਆਣਾ ’ਚ ਹੋਂਦ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੀ ਪੰਜਾਬੀ

ਡਾ. ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਗਾਸੋ ਭਾਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਾਜ ਦਾ ਦਿਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਕਰਨੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਸਮਾਜ ਇਸ ਦੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਹਸ਼ਰ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਸਭ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਖਾਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਦੀ ਚਾਬੀ ਨਾਲ ਅਣਗਿਣਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ...

Read More

ਹੋਮਰ, ਇਲੀਅਡ ਅਤੇ ਹਰਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ

ਹੋਮਰ, ਇਲੀਅਡ ਅਤੇ ਹਰਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ

ਰਾਜੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ* ਕਲਾਸਕੀ ਯੂਨਾਨੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਇਲੀਅਡ ਨੂੰ ਆਮ ਰਾਇ ਵਿਚ ਅੱਜ ਹੋਮਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿਲਮਨ ਪੈਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਮੌਖਿਕ ਕਾਵਿ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ, ਫੇਰ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਕਿਰਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਮੁਨਕਰ ਹੋਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਤਾਂਬਾ ਯੁੱਗ ਦੀ ...

Read More

ਕਲਮ ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ

ਕਲਮ ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ

ਪ੍ਰੋ. (ਡਾ.) ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰ ਰੱਤੂ ਟੋਨੀ ਮੌਰੀਸਨ ਦੀ ਮੌਤ ’ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਸੀ: ‘‘ਟੋਨੀ ਮੌਰੀਸਨ ਦਾ ਚਲਾਣਾ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਿਆਹਫਾਮ ਤਾਕਤ ਦਾ ਘਾਟਾ ਹੈ।’’ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਨੋਬੇਲ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਸਿਆਹਫਾਮ ਮਹਿਲਾ ਲੇਖਕ ਟੋਨੀ ਮੌਰੀਸਨ 88 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਈ। ਮੌਰੀਸਨ ਵਿਸ਼ਵ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ...

Read More

ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ‘ਦਹਿਸ਼ਤ 1947’

ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ‘ਦਹਿਸ਼ਤ 1947’

ਸ.ਪ. ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਇਕ ਨਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਨੂੰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਸਾਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀ ਦੇ ਵਿਪਰੀਤ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ...

Read More

ਰੱਬ ਦਾ ਗੁਆਂਢੀ

ਰੱਬ ਦਾ ਗੁਆਂਢੀ

ਜਗਵਿੰਦਰ ਜੋਧਾ ਮਿਰਜ਼ਾ ਅਸਦ-ਉੱਲਾ ਖ਼ਾਨ ਗ਼ਾਲਿਬ ਦੀ ਤੰਗਦਸਤੀ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਜਿੰਨੇ ਹੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਹੇ। ਆਗਰੇ ਦੇ ਨਵਾਬੀ ਖਾਨਦਾਨ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਦਿੱਲੀ ਆਉਣ, ਆਪਣੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਬਹਾਲੀ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੰਮੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਲੜਨ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਸ਼ੌਕ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚਾਵੜੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਤਵਾਇਫ਼ਾ ਨਾਲ ਮੁਆਸ਼ਕਿਆਂ ...

Read More

ਬੇਬੇ ਚਿੰਤੀ ਨੇ ਕੰਮ ਸਿੱਖਿਆ

ਬੇਬੇ ਚਿੰਤੀ ਨੇ ਕੰਮ ਸਿੱਖਿਆ

ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਰਗੇ ਲੋਕ-8 ਪ੍ਰੇਮ ਗੋਰਖੀ ਖੁਸ਼ੀਏ ਤੇ ਚਿੰਤੀ ਦੀ ਜੋੜੀ ਸੀ ਵੀ ਬੜੀ ਕਮਾਲ ਦੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਤਾਂ ਲੋਕ ਮੁੜ-ਘਿੜ ਦੇਖਣ ਆਉਂਦੇ ਸੀ। ਜਿਹਨੇ ਵੀ ਇਹ ਸਾਕ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਉਹਨੂੰ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢਦਾ। ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਉਹ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਚੰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖੀਦਾ, ...

Read More


ਅੰਗਾਰੇ ਦੀ ਦੁਲਾਰੀ

Posted On October - 20 - 2018 Comments Off on ਅੰਗਾਰੇ ਦੀ ਦੁਲਾਰੀ
ਮੈਨੂੰ ਸਜਾਦ ਜ਼ਹੀਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ‘ਦੁਲਾਰੀ’ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਦੂਜਾ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਮੈਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਯਾਦ ਆਇਆ, ਉਹ ਸੀ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਰਨੈਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ। ....

ਰੱਬ ਦਾ ਸ਼ਰੀਕ: ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ

Posted On October - 20 - 2018 Comments Off on ਰੱਬ ਦਾ ਸ਼ਰੀਕ: ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ
1947 ’ਚ ਮੁਲਕ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ, ‘ਕੌਮਾਂ’ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਕੌਮਪ੍ਰਸਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ‘ਵਤਨ’ ਮਿਲ ਗਏ, ਪਰ ਪ੍ਰੋ. ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ‘ਵਤਨ’ ਵਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਲਾਹੌਰ ਖੁੱਸ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲਈ ਗੁਰੂ ਕੀ ਨਗਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ’ਚ ਆ ਪਨਾਹ ਲਈ ਜਿੱਥੋਂ ਉਸ ਨੂੰ 1939 ’ਚ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਨੌਕਰੀ ’ਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ....

ਗੁਰਚਰਨ ਰਾਮਪੁਰੀ: ਪੁਰਖ਼ਲੂਸ ਦੋਸਤ, ਵਧੀਆ ਕਵੀ

Posted On October - 13 - 2018 Comments Off on ਗੁਰਚਰਨ ਰਾਮਪੁਰੀ: ਪੁਰਖ਼ਲੂਸ ਦੋਸਤ, ਵਧੀਆ ਕਵੀ
ਵਧੀਆ ਕਵੀ, ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਯਾਰਾਂ ਦੇ ਯਾਰ ਗੁਰਚਰਨ ਰਾਮਪੁਰੀ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਵਿਚ, ਉਹਦੀ ਪੱਕੀ ਆਯੂ ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਬਿਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਸਚੇਤ ਹੋਣ ਸਦਕਾ, ਭਾਵੇਂ ਓਨੀ ਅਚਾਨਕਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਫੇਰ ਵੀ ਇਹ ਤਕੜੇ ਧੱਕੇ ਵਾਂਗ ਲੱਗੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਦੇਸੋਂ ਪਰਦੇਸ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਸੀ ਕਿ ਅਗਲੀ, ਕਲਪਿਤ ਪਰਲੋਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਉੱਤੇ ਉੱਥੋਂ ਹੀ ਤੁਰਦਾ। ....

ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਔਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਸਵਾਲ

Posted On October - 13 - 2018 Comments Off on ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਔਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਸਵਾਲ
ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਔਰਤ ਦਾ ਕੀ ਸਥਾਨ ਹੈ? ਇਹ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਬਹੁਤ ਚਿਰਾਂ ਤੋਂ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਮਾਜ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਮਰਦ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਗੌਣ, ਨਿਮਨ ਜਾਂ ਹੇਠਲੇ ਦਰਜੇ ਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ-ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਸਮਾਜ ਦੀ ਬਣਤਰ ਮਾਤ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਸਥਾਨ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਵਾਲਾ ਸੀ। ....

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸ਼ਾਹ ਅਸਵਾਰ

Posted On October - 13 - 2018 Comments Off on ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸ਼ਾਹ ਅਸਵਾਰ
ਪ੍ਰਾਣ ਨੈਵਿਲ ਕੌਣ ਸੀ? ਕੋਈ ਕੂਟਨੀਤੀਵਾਨ, ਯੂ.ਐੱਨ. ਅਧਿਕਾਰੀ, ਲੇਖਕ ਜਾਂ ਚਿੱਤਰਕਾਰ? ਦਰਅਸਲ, ਉਹ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਕਦਰਦਾਨ ਸੀ। ਚਾਹੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਰਧ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਚਾਹੇ ਠੁਮਰੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦਾਦਰਾ। ਨੈਣਾਂ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਬੇਗ਼ਮ ਅਖ਼ਤਰ ਜਿਹੀਆਂ ਉੱਘੀਆਂ ਗਾਇਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਉੱਠਣਾ ਬੈਠਣਾ ਸੀ। ....

ਕਾਮਿਲ ਸ਼ਾਇਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ

Posted On October - 6 - 2018 Comments Off on ਕਾਮਿਲ ਸ਼ਾਇਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ
‘ਦੂਖ ਹਰੋ ਗਿਰਧਾਰੀ!’ ਵਾਲਾ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ। ਕਦੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ‘ਕਾਮਿਲ’ ਲਿਖਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਤਖੱਲਸ ਉਡਾ ਦਿੱਤਾ। ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚਿੰਤਕ, ਪਾਠਕ, ਆਲੋਚਕ, ਲੇਖਕ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਦਾਅਵੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਵੱਧ ਨੇੜਲਾ ਮਿੱਤਰ ਸੀ, ਪਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਖ਼ੂਬੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਘੁਲ-ਮਿਲ ਕੇ ਝੱਟ ’ਚ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ....

ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਨੋਬੇਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਗ਼ੈਰਹਾਜ਼ਰੀ

Posted On October - 6 - 2018 Comments Off on ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਨੋਬੇਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਗ਼ੈਰਹਾਜ਼ਰੀ
ਨੋਬੇਲ ਜੇਤੂ ਨਾਇਪਾਲ ਦਾ ਕਥਨ ਹੈ: ਨੋਬੇਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਾਹਿਤ ਜਗਤ ਵਿਚ ਖੜੋਤ ਨੂੰ ਰਵਾਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਚਰਚਾ ’ਚ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਾਹਿਤ ਨੋਬੇਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਇਸ ਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ....

ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਤੇ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ

Posted On October - 6 - 2018 Comments Off on ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਤੇ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ
ਸਿਰਜਣਾ ਤੇ ਸਮੀਖਿਆ ਦੇ ਲੰਮੇ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ‘ਹੀਰ’ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਰਿਹਾ। ਸੇਖੋਂ ਨੇ ਇਸ ਕਿੱਸੇ ਬਾਰੇ ਬੜੇ ਗੰਭੀਰ ਲੇਖ ਲਿਖੇ। ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਭਾਵ-ਜਗਤ ਨੂੰ ਜਾਨਣ ਲਈ ‘ਵਾਰਿਸ’ ਨਾਂ ਦਾ ਨਾਟਕ ਰਚਿਆ। ਇਸ ਦੀ ਕਥਾ ਦਾ ਕੱਚ-ਸੱਚ ਉਘਾੜਣ ਲਈ ‘ਸਿਆਲਾਂ ਦੀ ਨੱਢੀ’ ਨਾਂ ਦਾ ਉਪ-ਨਾਟ ਝਾਂਗੀ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ। ....

ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ 1984: ਇਕ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ

Posted On September - 29 - 2018 Comments Off on ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ 1984: ਇਕ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ
ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ ਨੇ ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਅਠਤਾਲੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਲੇਖ ਜੋੜ ਕੇ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਸਾਹਿਤਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਂਘ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੀ, ਪਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿੱਥੋਂ, ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਆਵੇਗਾ। ਇਹ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ 1984 ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਉੱਪਰ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਵੀ ‘ਉੱਨੀ ਸੌ ਚੁਰਾਸੀ’ ਹੈ। ....

ਹਾਸ਼ੀਏ ਵੱਲ ਸਰਕਦਾ ਪੁਆਧੀ ‘ਜਲਸਾ’

Posted On September - 29 - 2018 Comments Off on ਹਾਸ਼ੀਏ ਵੱਲ ਸਰਕਦਾ ਪੁਆਧੀ ‘ਜਲਸਾ’
ਨਦੀ ਦਾ ਮੂਲ ਲੱਭਦੇ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੂੰਦ ਤੋਂ ਤੁਰਦੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਵੀ ਜਾ ਪਹੁੰਚੀਏ ਤਾਂ ਵੀ ਨਦੀ ਦਾ ਮੂਲ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦਾ। ਨਦੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਅਭੇਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਏ। ਏਸੇ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਸੇਕ ਨਾਲ ਮੁੜ ਵਾਸ਼ਪ ਬਣ ਕੇ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਉਚਾਈ, ਖ਼ਾਸ ਗਰਮਾਹਟ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਉੱਤੇ, ਕਣੀ ਕਣੀ ਹੋ ਕੇ ਮੁੜ ਓਸੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਜਾਂਦੀ ਏ। ....

ਜਦੋਂ ਪਾਠਕ ਕੋਈ ਰਚਨਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ

Posted On September - 29 - 2018 Comments Off on ਜਦੋਂ ਪਾਠਕ ਕੋਈ ਰਚਨਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ
ਲੇਖਕ ਦਾ ਕੋਈ ਰਚਨਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪਾਠਕ ਦਾ ਉਸ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਦੋ ਦਿਲਚਸਪ ਵਰਤਾਰੇ ਹਨ। ਇਹ ਅੰਤਰ-ਸਬੰਧਿਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸੁਆਧੀਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਲੇਖਕ ਲਈ ਕੋਈ ਛਿਣ-ਪਲ, ਕੋਈ ਘਟਨਾ, ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਾਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਉਹਦੇ ਰਚਨਾ-ਕਾਰਜ ਵਾਸਤੇ ਪ੍ਰੇਰਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ....

ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਫ਼ੀ ਹਾਊਸ ਤੇ ਸੰਵਾਦ

Posted On September - 22 - 2018 Comments Off on ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਫ਼ੀ ਹਾਊਸ ਤੇ ਸੰਵਾਦ
ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਫ਼ੀ ਹਾਊਸ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਜੋਕੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ-ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਨਮਾਨਿਤ ਨਾਂ ਹੈ। ....

ਅੰਬਰੀਸ਼ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ‘ਸਦਾ ਇੰਜ ਹੀ’ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ

Posted On September - 22 - 2018 Comments Off on ਅੰਬਰੀਸ਼ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ‘ਸਦਾ ਇੰਜ ਹੀ’ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ
ਅੰਬਸਰੀਏ ਅੰਦਰ ਸੜੀਏ। ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ’ਚ ਵੀ ਇਸ ਸਰਾਪ ਦਾ ਅਸਰ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਅੰਬਸਰੀਏ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਸਾਹਿਤ ’ਚ ਓਨੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਜਿਸ ਦੇ ਉਹ ਹੱਕਦਾਰ ਸਨ। ....

ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ

Posted On September - 22 - 2018 Comments Off on ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ
ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ ਦੇ ਆਗਮਨ ਪੁਰਬ ਮੌਕੇ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਵਿਖੇ ਹਰ ਸਾਲ ਪੰਜ ਰੋਜ਼ਾ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ....

ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਛਾਣ: ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ

Posted On September - 15 - 2018 Comments Off on ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਛਾਣ: ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ
‘ਸਮਕਾਲੀ ਦ੍ਰਿਸ਼-ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਛਾਣ’ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਆਈ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਤੇ ਪਛਾਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ’ਚ ਸਿਧਾਂਤਕ ਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਗਿਆਨ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਚਿੰਤਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ....

ਬੇਰੁਖ਼ੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਙ ਅਤੇ ਞ

Posted On September - 15 - 2018 Comments Off on ਬੇਰੁਖ਼ੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਙ ਅਤੇ ਞ
ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਲਈ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਭਾਵ ਸਾਡੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਬਾਰੇ ਕਈ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਮੁਖ ਤੋਂ ਉਚਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਪੈ ਗਿਆ। ....
Available on Android app iOS app
Powered by : Mediology Software Pvt Ltd.