ਅਯੁੱਧਿਆ ਕੇਸ: ਸਾਰੇ ਸਵਾਲ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਹੀ ਕਿਉਂ? !    ਜਾਪਾਨ ’ਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੂਫ਼ਾਨ ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 56 ਹੋਈ !    ਆਵਲਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ !    ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਰਾਜਸੀ ਵਿੰਗ ਹੈ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ: ਰੰਧਾਵਾ !    ਗੁਰਬੱਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕੀ ਬੂਟ ਪਾਲਿਸ਼ ਵਾਲੇ ਸਨੀ ਦਾ ਰਾਹ !    ਪੁਲੀਸ ਵੱਲੋਂ ਪਿੰਡਾਂ ’ਚ ਤਲਾਸ਼ੀ ਮੁਹਿੰਮ ਜਾਰੀ !    ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਸਮਾਗਮਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰਪੀਡੋ ਕਰ ਰਿਹੈ ਬਾਦਲ ਦਲ: ਸਰਨਾ !    ਪਾਦਰੀ ਕੇਸ: ਮੁਹਾਲੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਸੁਰਿੰਦਰਪਾਲ ਭਗੌੜੇ ਐਲਾਨੇ !    ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਚਾਰ ਸਟੇਡੀਅਮ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ !    ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਕੌਮੀ ਸੀਨੀਅਰ ਤੇ ਜੂਨੀਅਰ ਗਤਕਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ !    

ਅਦਬੀ ਸੰਗਤ › ›

Featured Posts
‘ਤੇਰੇ ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਗਿੱਧਾ ਪੈਂਦਾ...’: ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ!

‘ਤੇਰੇ ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਗਿੱਧਾ ਪੈਂਦਾ...’: ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ!

ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿਆਹਫਾਮ ਚਿੰਤਕ ਸਟੂਅਰਟ ਹਾਲ ਮੁਤਾਬਿਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ (popular culture) ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਅਸਥਾਨ/ਸਪੇਸ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਜ਼ੋਰਾਵਰਾਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਲੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਵਾਰ ਭਾਰੂ ਸਮਾਜਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਹਾਮੀ ਭਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ...

Read More

ਚਾਚੀ ਛਟੈਲੋ

ਚਾਚੀ ਛਟੈਲੋ

ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਰਗੇ ਲੋਕ-10 ਪ੍ਰੇਮ ਗੋਰਖੀ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛਟੈਲ ਤੀਵੀਂ ਸੀ। ਉਹਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਡਰ-ਭੈਅ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਿਹਾ। ਸਾਰੇ ਵਿਹੜੇ ਦੀਆਂ ਤੀਵੀਆਂ ਤੋਂ ਤਕੜੀ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਸਾਢੇ ਪੰਜ ਫੁੱਟ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਕੱਦ ਪਰ ਬਹੁਤੀ ਸੋਹਣੀ ਨਹੀਂ, ਉਂਜ ਉਹਦੇ ਨੈਣ-ਨਕਸ਼ ਖਿੱਚ ਪਾਉਂਦੇ। ਉਹਦਾ ਨਾਂ ਇੱਥੇ ਨਾ ਹੀ ਲਿਖਾਂ ਤਾਂ ਠੀਕ ਰਹੂ। ਸਾਡੇ ਅੰਦਰਲੇ ...

Read More

ਸੰਕਟ ਦੀ ਘੜੀ

ਸੰਕਟ ਦੀ ਘੜੀ

ਓਮਕਾਰ ਸੂਦ ਫ਼ਰੀਦਾਬਾਦ ਗੱਲ ਮੇਰੇ ਬਚਪਨ ਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਦੋਂ ਤੀਜੀ ਜਮਾਤ ’ਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸਾਂ। ਮੇਰਾ ਇਕ ਜਮਾਤੀ ਸੀ- ਕੱਬੂ। ਉਹ ਨਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਂਜ ਵੀ ‘ਕੱਬਾ’ ਸੀ। ਸ਼ਰਾਰਤਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ। ਪੜ੍ਹਾਈ ’ਚ ਏਨਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਕਿ ਸੱਤਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤਕ ਅੱਪੜਦਿਆਂ ਉਹ ਗੱਭਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਮਤਲਬ ਇਕ ਜਮਾਤ ਵਿਚ ਦੋ-ਦੋ, ...

Read More

ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਰਤੀ ਦਾ ਰਚੇਤਾ ਪੰਡਿਤ ਸ਼ਰਧਾ ਰਾਮ ਫਿਲੌਰੀ

ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਰਤੀ ਦਾ ਰਚੇਤਾ ਪੰਡਿਤ ਸ਼ਰਧਾ ਰਾਮ ਫਿਲੌਰੀ

ਡਾ. ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਭਦੌੜ ਭਲਕੇ 30 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਪੰਡਿਤ ਸ਼ਰਧਾ ਰਾਮ ਫਿਲੌਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਂ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਮਾਂ ਜਾਂ ਮਾਸੀ ਮੰਨਣ ਦੇ ਰੌਲੇ-ਗੌਲੇ ਵਿਚ 30 ਸਤੰਬਰ 1837 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਫਿਲੌਰ ਵਿਚ ਜਨਮੇ ਪੰਡਿਤ ਸ਼ਰਧਾ ਰਾਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ...

Read More

ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿਚ ਪਿਆਰ

ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿਚ ਪਿਆਰ

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਛਾਂਗਾ ਰਾਏ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਜਵਾਨ ਮਨ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਬਾਰੇ ਪੜ੍ਹਦਾ, ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦੇ ਹੋਣਗੇ ਕਿ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ? ਕੀ ਉਹਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਹੋਈ ਹੋਵੇਗੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ? ਕੀ ਉਹ ਮੁਹੱਬਤ ਜਾਂ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ...

Read More

ਧਰਤ ਪੁਆਧ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ

ਧਰਤ ਪੁਆਧ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ

ਅਤੈ ਸਿੰਘ ਪੁਆਧੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਕੁਝ ਪੁਸਤਕਾਂ ਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਪੁਆਧੀ ਖੇਤਰ ਬਾਰੇ ਹੋਏ ਖੋਜ-ਕਾਰਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਮੌਲਿਕ, ਮਿਥਿਹਾਸਕ; ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਨੇ। ਇਹ ਪੁਆਧ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਲਾਤਮਕ ਗੌਰਵ ਨੂੰ ਸਾਂਭੀ ਬੈਠੀਆਂ ਨੇ। ਪੁਆਧ ਦੇ ਉੱਤਮ ਕਵੀਸ਼ਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਆਸਾ ਰਾਮ ਬੈਦਵਾਨ ਦਾ ਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉਪਰ ...

Read More

ਇਸ ਰਾਹ ਦੇ ਨਾਮ ਲਿਖੋ ਇਕ ਸ਼ਾਮ ਹੋਰ

ਇਸ ਰਾਹ ਦੇ ਨਾਮ ਲਿਖੋ ਇਕ ਸ਼ਾਮ ਹੋਰ

ਜਨਮ ਦਿਹਾੜੇ ਮੌਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਗਵਿੰਦਰ ਜੋਧਾ ਹਿੰਦੀ ਦਾ ਉੱਘਾ ਸ਼ਾਇਰ ਦੁਸ਼ਿਅੰਤ ਕੁਮਾਰ 42 ਸਾਲ ਜੀਵਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਵਿਦਾ ਹੋਇਆਂ 44 ਸਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਮਕਬੂਲੀਅਤ ਇਨ੍ਹਾਂ 44 ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਏਨੀ ਵਧੀ ਕਿ ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਹਰ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸਮਕਾਲੀ ਹੈ। ਉਸ ...

Read More


  • ‘ਤੇਰੇ ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਗਿੱਧਾ ਪੈਂਦਾ…’: ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ!
     Posted On October - 13 - 2019
    ਜਲੰਧਰ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ’ਤੇ 1980 ਵਿਚ ‘ਦਿਲ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ’ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਤੱਕ, ਲਗਭਗ 40 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ,....
  • ਚਾਚੀ ਛਟੈਲੋ
     Posted On October - 6 - 2019
    ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛਟੈਲ ਤੀਵੀਂ ਸੀ। ਉਹਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਡਰ-ਭੈਅ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਿਹਾ। ਸਾਰੇ ਵਿਹੜੇ ਦੀਆਂ ਤੀਵੀਆਂ ਤੋਂ ਤਕੜੀ ਤੇ....
  • ਹਰਿਆਣੇ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ
     Posted On October - 6 - 2019
    ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਇਰੀ ਨੂੰ ਜਿਊਣਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੀ ਰੱਬੀ ਰਹਿਮਤ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਕੋਮਲ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦੀ....
  •  Posted On October - 6 - 2019
    ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਤੁਕ ‘ਮਨ ਪਰਦੇਸੀ ਜੇ ਥੀਐ ਸਭੁ ਦੇਸੁ ਪਰਾਇਆ’ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਅਰਥ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਬੰਦੇ ਦਾ ਮਨ ਪ੍ਰਭੂ-ਚਰਨਾਂ....

ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਾਂ ’ਚ ਭਗਤ ਸਿੰਘ

Posted On March - 31 - 2019 Comments Off on ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਾਂ ’ਚ ਭਗਤ ਸਿੰਘ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸਮੀਖਿਆਕਾਰ ਕਿਸੇ ਰਚਨਾ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਰਚਨਾ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਪੜ੍ਹੇ-ਜਾਣੇ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਰਚਨਾ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਅਨਿਆਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ....

ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੁਝ ਪਾਤਰ

Posted On March - 31 - 2019 Comments Off on ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੁਝ ਪਾਤਰ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ ਦਾਊਂ ਹੀ ਜੰਮਿਆ ਪਲਿਆ। ਇਸ ਜਨਮ-ਭੋਇੰ ’ਤੇ 58 ਸਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਤੇ 1998 ’ਚ ਮੁਹਾਲੀ ਆ ਵੱਸਿਆ। ਮੇਰੀ ਸਿਮਰਤੀ ’ਚ ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਦੋਂ ਮੇਰੇ ਵਸੇਬੇ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਇਕ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸੀ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ’ਚ ਲੰਘਦਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ....

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸੋਬਤੀ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰਚਨਾ ਸੰਸਾਰ

Posted On March - 31 - 2019 Comments Off on ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸੋਬਤੀ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰਚਨਾ ਸੰਸਾਰ
ਉੱਘੀ ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸੋਬਤੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਜਨਜੀਵਨ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ 94 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਈ, ਪਰ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਜਿਉਂਦੀ ਰਹੇਗੀ। ....

ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਾਂ ’ਚ ਭਗਤ ਸਿੰਘ

Posted On March - 24 - 2019 Comments Off on ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਾਂ ’ਚ ਭਗਤ ਸਿੰਘ
ਇਹ ਵਿਚਾਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਬਾਬਤ ਲਿਖੇ ਗਏ ਨਾਟਕ ਕਿੱਥੋਂ ਤਕ ਸਫਲ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਸ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾ ਨਾਟਕ ਸੀ ਡਾ. ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਦਾ 1980 ਵਿਚ ਛਪਿਆ ਨਾਟਕ ‘ਮਸੀਹਾ ਸੂਲੀ ’ਤੇ ਮੁਸਕਾਇਆ’। ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਸ਼ਹੀਦ ਦੇ ਫਾਂਸੀ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਅੱਧਾ ਕੁ ਘੰਟਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਹੈ। ....

ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਖ਼ਤ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ

Posted On March - 24 - 2019 Comments Off on ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਖ਼ਤ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ
ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਉਪਲੱਬਧ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲੀਆਂ 1918 ਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ 11 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਤੇ ਚਾਚੀ ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ ਨੂੰ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਪੋਸਟਕਾਰਡ ਹਨ। ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤਾਜ਼ਾਤਰੀਨ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ। ....

ਮਰਦਾਨਗੀ, ਨਾਰੀਵਾਦ ਤੇ ਮਰਦ

Posted On March - 17 - 2019 Comments Off on ਮਰਦਾਨਗੀ, ਨਾਰੀਵਾਦ ਤੇ ਮਰਦ
1990 ਵਿਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਚਿੰਤਕ ਜੁਡਿਥ ਬਟਲਰ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਮਾਜਿਕ ਲਿੰਗ (ਜੈਂਡਰ) ਇਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਔਰਤ ਜਾਂ ਮਰਦ ਵਜੋਂ ਜਿਉਂਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਸ ਵਿਚ ਮਰਦ ਜਾਂ ਔਰਤ ਹੋਣ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਵੀ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਹਰ ਛੋਟੇ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫ਼ੈਸਲਾ- ਚਾਹ ਬਣਾਉਣਾ, ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਣਾ, ਸਕੂਲ ਜਾਣਾ, ਖੇਤੀ ਕਰਨਾ, ਮਾਂ ਬਣਨਾ- ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣੇ ਜੈਂਡਰ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਨੂੰ ਜਿਊਣਾ ਅਤੇ ਉਸ ....

ਅਪਨੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤਾਮੀਰ ਕਰਨ ਦਾ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ਮੰਦ ਕੈਫ਼ੀ ਆਜ਼ਮੀ

Posted On March - 17 - 2019 Comments Off on ਅਪਨੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤਾਮੀਰ ਕਰਨ ਦਾ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ਮੰਦ ਕੈਫ਼ੀ ਆਜ਼ਮੀ
ਸ਼ਾਇਰ ਵਜੋਂ ਕੈਫ਼ੀ ਆਜ਼ਮੀ ਨੂੰ ਜੋ ਮਕਬੂਲੀਅਤ ਹਾਸਲ ਹੋਈ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਘੱਟ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਕੈਫ਼ੀ ਆਜਮੀ ਨੇ ਮੁਸ਼ਾਇਰੇ ਬਹੁਤ ਪੜ੍ਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਜਨ-ਸਭਾਵਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀਆਂ ਨਜ਼ਮਾਂ ਸੁਣਾਈਆਂ ਸਨ। ਦੂਜਾ ਕਾਰਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੀਤਕਾਰੀ ਸੀ। ....

ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਹੋਂਦ ਦਾ ਦਾਅਵਾ

Posted On March - 17 - 2019 Comments Off on ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਹੋਂਦ ਦਾ ਦਾਅਵਾ
ਮੈਂ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ ਦੇ ਇਸ ਸ਼ਿਅਰ ਨੂੰ ਇਕ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਦੀ ਉਦਾਸੀਨਤਾ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੀ ਆਈ ਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੇ ਦਰਦ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਵਿਚੋਂ ਸੁਹਜਮਈ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਰ ਪਾਸ਼ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਅਨਿਆਂਪੂਰਨ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਦਰੋਹ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਗ਼ਰੀਬੀ, ਨਾਬਰਾਬਰੀ, ਅਤੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਮੁਕਤ ਸਮਾਜ ਦੇ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਉਪਰ ਵੈਣ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ....

ਵੱਖਰੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਮਿਜਾਜ਼ ਵਾਲਾ ਆਤਮਜੀਤ

Posted On March - 10 - 2019 Comments Off on ਵੱਖਰੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਮਿਜਾਜ਼ ਵਾਲਾ ਆਤਮਜੀਤ
ਆਤਮਜੀਤ ਦੀ ਨਾਟਕਕਾਰੀ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਮਿਜਾਜ਼ ਵੀ। ਉਹ ਰਿੜਕੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਰਿੜਕਣਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਮਧਾਣੀ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਤੀਜਨ ਮੱਖਣ ਵੀ ਨਿਵੇਕਲਾ ਉਪਜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੌੜਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਦਾ। ਉਹ ਕਾਦਰਯਾਰ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ’ਚ ਅੱਖਾਂ ਪਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪੂਰਨ ਨੂੰ ਤਾਣ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ। ....

ਵਿਸ਼ਵ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਦਾ ਕੱਚ ਸੱਚ

Posted On March - 10 - 2019 Comments Off on ਵਿਸ਼ਵ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਦਾ ਕੱਚ ਸੱਚ
ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਦਾ ਚਰਚਾ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਨਫਰੰਸ, ਆਲਮੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਨਫਰੰਸ, ਜਗਤ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਆਦਿ ਅਨੇਕਾਂ ਨਾਵਾਂ ਹੇਠ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਧੜੇ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਵੰਝਲੀ ਵਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਸਲਾ ਚੌਧਰ ਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਸਾਹਿਤ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਜਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਸੰਕਟ ਦਾ; ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ....

ਨੋਰਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤੁਰਦਿਆਂ

Posted On March - 3 - 2019 Comments Off on ਨੋਰਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤੁਰਦਿਆਂ
ਉਹ ਜੋ ਹਰ ਸਾਹ ਨਾਲ ਰੰਗਮੰਚ ਲਈ ਨਵਾਂ ਸੁਪਨਾ ਬੁਣਦੀ ਸੀ। ਜਿਸਦੀ ਹਰ ਧੜਕਣ ਕਹਿੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਸੰਵਾਰਨਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰੰਗਮੰਚ ਕਰੋ ਕਿਉਂਕਿ ਰੰਗਮੰਚ ਵਿਚ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਸੀ। ....

ਔਖੇ ਵੇਲੇ

Posted On March - 3 - 2019 Comments Off on ਔਖੇ ਵੇਲੇ
ਗਿਆਨ ਚੰਦ ਤੇ ਯੋਗ ਰਾਜ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਬੱਸਾਂ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪੂਰੀ ਬੱਸ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਉਹ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਸਿਰੇ ਲਾ ਦਿੰਦੇ। ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਦੇਖਦੇ ਤਾਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਸਗੋਂ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਵੀ ਹੁੰਦੇ। ਉਂਜ ਕਿਹਾ ਇਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਰਾਬੀ ਬੰਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿਚ ਛੋਹਲੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਪਰ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਤਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਨੂੰ ਝੂਠਾ ਸਿੱਧ ਕਰ ਦਿੰਦੇ। ....

ਐਸ. ਤਰਸੇਮ: ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਸੂਰਮਾ ਸੀ ਉਹ !

Posted On March - 3 - 2019 Comments Off on ਐਸ. ਤਰਸੇਮ: ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਸੂਰਮਾ ਸੀ ਉਹ !
ਨਿਹੰਗ-ਬੋਲੇ ਵਿਚ ਨੇਤਰਹੀਣ ਨੂੰ ਸੂਰਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਮਾਗ਼ ਜਿੰਨੀ ਸਮਝ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ 80 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅੱਖਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਾਸਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ 80 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਗੁਆ ਕੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਡਗਰ ਉੱਤੇ ਚਲਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹਰ ਨੇਤਰਹੀਣ, ਠੀਕ ਹੀ, ਸੂਰਮਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਪਰ ਜਿੰਨਾ ਐਸ. ਤਰਸੇਮ ਦੇ ਮੇਚ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਵਿਰਲੇ-ਟਾਵੇਂ ਨੇਤਰਹੀਣਾਂ ਦੇ ਹੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ....

ਸ਼ਾਹਕਾਰ ‘ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ’ ਦਾ ਰਚੇਤਾ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ

Posted On February - 24 - 2019 Comments Off on ਸ਼ਾਹਕਾਰ ‘ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ’ ਦਾ ਰਚੇਤਾ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ
ਸਾਹਿਤ ਜਗਤ ਵਿਚ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਕਿਸੇ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਦੇ ਮੁਥਾਜ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਬਹੁਪੱਖੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ। ਉਹ ਨਾਮਵਰ ਵਿਦਵਾਨ, ਸਫਲ ਵਾਰਤਾਕਾਰ, ਜੀਵਨੀਕਾਰ, ਗੁਰਮਤਿ ਗਿਆਤਾ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ, ਸਿਰੜੀ ਖੋਜੀ, ਚੋਟੀ ਦਾ ਵਕਤਾ, ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਰਸੀਆ, ਸਫਲ ਸੰਪਾਦਕ ਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਦਾ ਲਾਡਲਾ ਸਪੂਤ ਤੇ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਡੋਲ ਪਹਿਰੇਦਾਰ। ....

ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦਾ ਮੁੱਦਈ ਪ੍ਰੋ. ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ

Posted On February - 24 - 2019 Comments Off on ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦਾ ਮੁੱਦਈ ਪ੍ਰੋ. ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ
ਕ‍ਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੋ. ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਨੇ ਬੋਲੀ ਮਾਰੀ ਸੀ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਪੰਜਾਬ ਬਾਰੇ ਇਕ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਕਵਿਤਾ ਨਹੀਂ। ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤੌਹੀਨ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ। ਉਹ ਇਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਸ਼ਾਂਤ। ਲੀਨ। ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਆਮਦ ਹੋਈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇੱਕੋ ਬੈਠਕ ’ਚ ‘ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨ’ ਕਾਵਿ-ਪੋਥੀ ਦਾ ਉਤਾਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ....

ਇਕ ਨਾਟਕ ਦੀ ਬਾਤ

Posted On February - 24 - 2019 Comments Off on ਇਕ ਨਾਟਕ ਦੀ ਬਾਤ
ਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਮੂਲ ਦੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਇਸਾਈਆਂ ਦੀ ਧੀ ਬੈਟੀ ਸ਼ੈਮੀਆ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿਚ ਜੰਮੀ-ਪਲੀ ਤੇ ਹਾਰਵਰਡ ਤੇ ਯੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ’ਚ ਪੜ੍ਹੀ। ਉਸ ਨੇ ‘ਰੋਅਰ’, ‘ਫਿਟ ਫਾਰ ਏ ਕੁਈਨ’, ‘ਦਿ ਬਲੱਡ ਆਈਡ’, ‘ਅਗੇਨ ਐਂਡ ਅਗੇਨਸਟ’, ‘ਦਿ ਮਸ਼ੀਨ’, ‘ਟੈਰੀਟਰੀਜ਼’ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਨਾਟਕ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀਆਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਜੋ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਛੱਡ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਆ ਗਏ ਤੇ ਓਥੋਂ ਦੇ ਵਾਸੀ ਬਣ ....
Available on Android app iOS app
Powered by : Mediology Software Pvt Ltd.