ਹੜ੍ਹ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਪੰਜ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਲਾਈ !    ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹਰਸਾ ਬੇਲਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ !    ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ: ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ ਸੰਗਤ ਦੀ ਗਿਣਤੀ !    ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਮੰਦਰ ਢਾਹੁਣ ’ਤੇ ਸਿਆਸਤ ਗਰਮਾਈ !    ਮਹਾਨ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ੀ ਯੋਧਾ ਜਗੀਰ ਸਿੰਘ ਜੋਗਾ !    ਸਾਉਣੀ ਰੁੱਤ ਦੇ ਪਿਆਜ਼ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਦੇ ਨੁਕਤੇ !    ਝੋਨੇ ਦੀ ਸ਼ੀਥ ਬਲਾਈਟ ਤੇ ਝੂਠੀ ਕਾਂਗਿਆਰੀ !    ਗੋਲਚੀ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸੰਧੂ ਤੇ ਥਰੋਅਰ ਤੇਜਿੰਦਰਪਾਲ ਤੂਰ ਦੀ ਅਰਜੁਨਾ ਐਵਾਰਡ ਲਈ ਚੋਣ !    ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਮਿਠਾਸ ਦਾ ਨੱਕਾਸ਼ !    ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਨਗ਼ਮਿਆਂ ਦੀ ਗਾਇਕਾ ਮੁਨੱਵਰ ਸੁਲਤਾਨਾ !    

ਅਦਬੀ ਸੰਗਤ › ›

Featured Posts
ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ: ਮਨ ਭਾਸ਼ਾ ਕਿਵੇਂ ਸਿਰਜਦਾ ਹੈ?

ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ: ਮਨ ਭਾਸ਼ਾ ਕਿਵੇਂ ਸਿਰਜਦਾ ਹੈ?

ਮਨਮੋਹਨ ਮਨੋਭਾਸ਼ਾਵਿਗਿਆਨੀ, ਵਿਕਾਸਵਾਦੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਤੇ ਸੰਗਿਆਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਟੀਵਨ ਪਿੰਕਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ‘ਦਿ ਲੈਂਗੂਏਜ ਇੰਸਟਿੰਕਟ’ (2015) ’ਚ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਹੁਣ ਤਕ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ, ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਸਮਝ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਤੇ ਨਿਵੇਕਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਰਾਹੀਂ ਭਾਸ਼ਾ ...

Read More

ਹਰਿਆਣਾ ’ਚ ਹੋਂਦ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੀ ਪੰਜਾਬੀ

ਹਰਿਆਣਾ ’ਚ ਹੋਂਦ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੀ ਪੰਜਾਬੀ

ਡਾ. ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਗਾਸੋ ਭਾਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਾਜ ਦਾ ਦਿਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਕਰਨੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਸਮਾਜ ਇਸ ਦੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਹਸ਼ਰ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਸਭ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਖਾਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਦੀ ਚਾਬੀ ਨਾਲ ਅਣਗਿਣਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ...

Read More

ਹੋਮਰ, ਇਲੀਅਡ ਅਤੇ ਹਰਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ

ਹੋਮਰ, ਇਲੀਅਡ ਅਤੇ ਹਰਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ

ਰਾਜੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ* ਕਲਾਸਕੀ ਯੂਨਾਨੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਇਲੀਅਡ ਨੂੰ ਆਮ ਰਾਇ ਵਿਚ ਅੱਜ ਹੋਮਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿਲਮਨ ਪੈਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਮੌਖਿਕ ਕਾਵਿ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ, ਫੇਰ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਕਿਰਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਮੁਨਕਰ ਹੋਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਤਾਂਬਾ ਯੁੱਗ ਦੀ ...

Read More

ਕਲਮ ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ

ਕਲਮ ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ

ਪ੍ਰੋ. (ਡਾ.) ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰ ਰੱਤੂ ਟੋਨੀ ਮੌਰੀਸਨ ਦੀ ਮੌਤ ’ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਸੀ: ‘‘ਟੋਨੀ ਮੌਰੀਸਨ ਦਾ ਚਲਾਣਾ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਿਆਹਫਾਮ ਤਾਕਤ ਦਾ ਘਾਟਾ ਹੈ।’’ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਨੋਬੇਲ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਸਿਆਹਫਾਮ ਮਹਿਲਾ ਲੇਖਕ ਟੋਨੀ ਮੌਰੀਸਨ 88 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਈ। ਮੌਰੀਸਨ ਵਿਸ਼ਵ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ...

Read More

ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ‘ਦਹਿਸ਼ਤ 1947’

ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ‘ਦਹਿਸ਼ਤ 1947’

ਸ.ਪ. ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਇਕ ਨਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਨੂੰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਸਾਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀ ਦੇ ਵਿਪਰੀਤ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ...

Read More

ਰੱਬ ਦਾ ਗੁਆਂਢੀ

ਰੱਬ ਦਾ ਗੁਆਂਢੀ

ਜਗਵਿੰਦਰ ਜੋਧਾ ਮਿਰਜ਼ਾ ਅਸਦ-ਉੱਲਾ ਖ਼ਾਨ ਗ਼ਾਲਿਬ ਦੀ ਤੰਗਦਸਤੀ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਜਿੰਨੇ ਹੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਹੇ। ਆਗਰੇ ਦੇ ਨਵਾਬੀ ਖਾਨਦਾਨ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਦਿੱਲੀ ਆਉਣ, ਆਪਣੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਬਹਾਲੀ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੰਮੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਲੜਨ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਸ਼ੌਕ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚਾਵੜੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਤਵਾਇਫ਼ਾ ਨਾਲ ਮੁਆਸ਼ਕਿਆਂ ...

Read More

ਬੇਬੇ ਚਿੰਤੀ ਨੇ ਕੰਮ ਸਿੱਖਿਆ

ਬੇਬੇ ਚਿੰਤੀ ਨੇ ਕੰਮ ਸਿੱਖਿਆ

ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਰਗੇ ਲੋਕ-8 ਪ੍ਰੇਮ ਗੋਰਖੀ ਖੁਸ਼ੀਏ ਤੇ ਚਿੰਤੀ ਦੀ ਜੋੜੀ ਸੀ ਵੀ ਬੜੀ ਕਮਾਲ ਦੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਤਾਂ ਲੋਕ ਮੁੜ-ਘਿੜ ਦੇਖਣ ਆਉਂਦੇ ਸੀ। ਜਿਹਨੇ ਵੀ ਇਹ ਸਾਕ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਉਹਨੂੰ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢਦਾ। ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਉਹ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਚੰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖੀਦਾ, ...

Read More


ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਖ਼ਤ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ

Posted On March - 24 - 2019 Comments Off on ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਖ਼ਤ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ
ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਉਪਲੱਬਧ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲੀਆਂ 1918 ਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ 11 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਤੇ ਚਾਚੀ ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ ਨੂੰ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਪੋਸਟਕਾਰਡ ਹਨ। ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤਾਜ਼ਾਤਰੀਨ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ। ....

ਮਰਦਾਨਗੀ, ਨਾਰੀਵਾਦ ਤੇ ਮਰਦ

Posted On March - 17 - 2019 Comments Off on ਮਰਦਾਨਗੀ, ਨਾਰੀਵਾਦ ਤੇ ਮਰਦ
1990 ਵਿਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਚਿੰਤਕ ਜੁਡਿਥ ਬਟਲਰ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਮਾਜਿਕ ਲਿੰਗ (ਜੈਂਡਰ) ਇਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਔਰਤ ਜਾਂ ਮਰਦ ਵਜੋਂ ਜਿਉਂਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਸ ਵਿਚ ਮਰਦ ਜਾਂ ਔਰਤ ਹੋਣ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਵੀ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਹਰ ਛੋਟੇ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫ਼ੈਸਲਾ- ਚਾਹ ਬਣਾਉਣਾ, ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਣਾ, ਸਕੂਲ ਜਾਣਾ, ਖੇਤੀ ਕਰਨਾ, ਮਾਂ ਬਣਨਾ- ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣੇ ਜੈਂਡਰ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਨੂੰ ਜਿਊਣਾ ਅਤੇ ਉਸ ....

ਅਪਨੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤਾਮੀਰ ਕਰਨ ਦਾ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ਮੰਦ ਕੈਫ਼ੀ ਆਜ਼ਮੀ

Posted On March - 17 - 2019 Comments Off on ਅਪਨੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤਾਮੀਰ ਕਰਨ ਦਾ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ਮੰਦ ਕੈਫ਼ੀ ਆਜ਼ਮੀ
ਸ਼ਾਇਰ ਵਜੋਂ ਕੈਫ਼ੀ ਆਜ਼ਮੀ ਨੂੰ ਜੋ ਮਕਬੂਲੀਅਤ ਹਾਸਲ ਹੋਈ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਘੱਟ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਕੈਫ਼ੀ ਆਜਮੀ ਨੇ ਮੁਸ਼ਾਇਰੇ ਬਹੁਤ ਪੜ੍ਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਜਨ-ਸਭਾਵਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀਆਂ ਨਜ਼ਮਾਂ ਸੁਣਾਈਆਂ ਸਨ। ਦੂਜਾ ਕਾਰਨ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੀਤਕਾਰੀ ਸੀ। ....

ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਹੋਂਦ ਦਾ ਦਾਅਵਾ

Posted On March - 17 - 2019 Comments Off on ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਹੋਂਦ ਦਾ ਦਾਅਵਾ
ਮੈਂ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ ਦੇ ਇਸ ਸ਼ਿਅਰ ਨੂੰ ਇਕ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਦੀ ਉਦਾਸੀਨਤਾ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੀ ਆਈ ਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੇ ਦਰਦ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਵਿਚੋਂ ਸੁਹਜਮਈ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਰ ਪਾਸ਼ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਅਨਿਆਂਪੂਰਨ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਦਰੋਹ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਗ਼ਰੀਬੀ, ਨਾਬਰਾਬਰੀ, ਅਤੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਮੁਕਤ ਸਮਾਜ ਦੇ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਉਪਰ ਵੈਣ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ....

ਵੱਖਰੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਮਿਜਾਜ਼ ਵਾਲਾ ਆਤਮਜੀਤ

Posted On March - 10 - 2019 Comments Off on ਵੱਖਰੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਮਿਜਾਜ਼ ਵਾਲਾ ਆਤਮਜੀਤ
ਆਤਮਜੀਤ ਦੀ ਨਾਟਕਕਾਰੀ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਮਿਜਾਜ਼ ਵੀ। ਉਹ ਰਿੜਕੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਰਿੜਕਣਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਮਧਾਣੀ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਤੀਜਨ ਮੱਖਣ ਵੀ ਨਿਵੇਕਲਾ ਉਪਜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੌੜਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਦਾ। ਉਹ ਕਾਦਰਯਾਰ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ’ਚ ਅੱਖਾਂ ਪਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪੂਰਨ ਨੂੰ ਤਾਣ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ। ....

ਵਿਸ਼ਵ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਦਾ ਕੱਚ ਸੱਚ

Posted On March - 10 - 2019 Comments Off on ਵਿਸ਼ਵ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਦਾ ਕੱਚ ਸੱਚ
ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਦਾ ਚਰਚਾ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਨਫਰੰਸ, ਆਲਮੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਨਫਰੰਸ, ਜਗਤ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਆਦਿ ਅਨੇਕਾਂ ਨਾਵਾਂ ਹੇਠ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਧੜੇ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਵੰਝਲੀ ਵਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਸਲਾ ਚੌਧਰ ਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਸਾਹਿਤ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਜਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਸੰਕਟ ਦਾ; ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ....

ਨੋਰਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤੁਰਦਿਆਂ

Posted On March - 3 - 2019 Comments Off on ਨੋਰਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤੁਰਦਿਆਂ
ਉਹ ਜੋ ਹਰ ਸਾਹ ਨਾਲ ਰੰਗਮੰਚ ਲਈ ਨਵਾਂ ਸੁਪਨਾ ਬੁਣਦੀ ਸੀ। ਜਿਸਦੀ ਹਰ ਧੜਕਣ ਕਹਿੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਸੰਵਾਰਨਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰੰਗਮੰਚ ਕਰੋ ਕਿਉਂਕਿ ਰੰਗਮੰਚ ਵਿਚ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਸੀ। ....

ਔਖੇ ਵੇਲੇ

Posted On March - 3 - 2019 Comments Off on ਔਖੇ ਵੇਲੇ
ਗਿਆਨ ਚੰਦ ਤੇ ਯੋਗ ਰਾਜ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਬੱਸਾਂ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪੂਰੀ ਬੱਸ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਉਹ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਸਿਰੇ ਲਾ ਦਿੰਦੇ। ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਦੇਖਦੇ ਤਾਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਸਗੋਂ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਵੀ ਹੁੰਦੇ। ਉਂਜ ਕਿਹਾ ਇਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਰਾਬੀ ਬੰਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿਚ ਛੋਹਲੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਪਰ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਤਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਨੂੰ ਝੂਠਾ ਸਿੱਧ ਕਰ ਦਿੰਦੇ। ....

ਐਸ. ਤਰਸੇਮ: ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਸੂਰਮਾ ਸੀ ਉਹ !

Posted On March - 3 - 2019 Comments Off on ਐਸ. ਤਰਸੇਮ: ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਸੂਰਮਾ ਸੀ ਉਹ !
ਨਿਹੰਗ-ਬੋਲੇ ਵਿਚ ਨੇਤਰਹੀਣ ਨੂੰ ਸੂਰਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਮਾਗ਼ ਜਿੰਨੀ ਸਮਝ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ 80 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅੱਖਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਾਸਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ 80 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਗੁਆ ਕੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਡਗਰ ਉੱਤੇ ਚਲਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹਰ ਨੇਤਰਹੀਣ, ਠੀਕ ਹੀ, ਸੂਰਮਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਪਰ ਜਿੰਨਾ ਐਸ. ਤਰਸੇਮ ਦੇ ਮੇਚ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਵਿਰਲੇ-ਟਾਵੇਂ ਨੇਤਰਹੀਣਾਂ ਦੇ ਹੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ....

ਸ਼ਾਹਕਾਰ ‘ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ’ ਦਾ ਰਚੇਤਾ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ

Posted On February - 24 - 2019 Comments Off on ਸ਼ਾਹਕਾਰ ‘ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ’ ਦਾ ਰਚੇਤਾ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ
ਸਾਹਿਤ ਜਗਤ ਵਿਚ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਕਿਸੇ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਦੇ ਮੁਥਾਜ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਬਹੁਪੱਖੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਨ। ਉਹ ਨਾਮਵਰ ਵਿਦਵਾਨ, ਸਫਲ ਵਾਰਤਾਕਾਰ, ਜੀਵਨੀਕਾਰ, ਗੁਰਮਤਿ ਗਿਆਤਾ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ, ਸਿਰੜੀ ਖੋਜੀ, ਚੋਟੀ ਦਾ ਵਕਤਾ, ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਰਸੀਆ, ਸਫਲ ਸੰਪਾਦਕ ਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਦਾ ਲਾਡਲਾ ਸਪੂਤ ਤੇ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਡੋਲ ਪਹਿਰੇਦਾਰ। ....

ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦਾ ਮੁੱਦਈ ਪ੍ਰੋ. ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ

Posted On February - 24 - 2019 Comments Off on ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦਾ ਮੁੱਦਈ ਪ੍ਰੋ. ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ
ਕ‍ਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੋ. ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਨੇ ਬੋਲੀ ਮਾਰੀ ਸੀ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਪੰਜਾਬ ਬਾਰੇ ਇਕ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਕਵਿਤਾ ਨਹੀਂ। ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤੌਹੀਨ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ। ਉਹ ਇਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਸ਼ਾਂਤ। ਲੀਨ। ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਆਮਦ ਹੋਈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇੱਕੋ ਬੈਠਕ ’ਚ ‘ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨ’ ਕਾਵਿ-ਪੋਥੀ ਦਾ ਉਤਾਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ....

ਇਕ ਨਾਟਕ ਦੀ ਬਾਤ

Posted On February - 24 - 2019 Comments Off on ਇਕ ਨਾਟਕ ਦੀ ਬਾਤ
ਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਮੂਲ ਦੇ ਕੈਥੋਲਿਕ ਇਸਾਈਆਂ ਦੀ ਧੀ ਬੈਟੀ ਸ਼ੈਮੀਆ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿਚ ਜੰਮੀ-ਪਲੀ ਤੇ ਹਾਰਵਰਡ ਤੇ ਯੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ’ਚ ਪੜ੍ਹੀ। ਉਸ ਨੇ ‘ਰੋਅਰ’, ‘ਫਿਟ ਫਾਰ ਏ ਕੁਈਨ’, ‘ਦਿ ਬਲੱਡ ਆਈਡ’, ‘ਅਗੇਨ ਐਂਡ ਅਗੇਨਸਟ’, ‘ਦਿ ਮਸ਼ੀਨ’, ‘ਟੈਰੀਟਰੀਜ਼’ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਨਾਟਕ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀਆਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਜੋ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਛੱਡ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਆ ਗਏ ਤੇ ਓਥੋਂ ਦੇ ਵਾਸੀ ਬਣ ....

ਦੇਵ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ

Posted On February - 17 - 2019 Comments Off on ਦੇਵ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ
ਦੇਵ ਭਾਰਦਵਾਜ ਦੋ ਕੁ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਕੀਤੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਹੀ ਦਸ ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਭਰ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਦੋਸਤ ਸੀ, ਕੋਈ ਸੱਤਰਵਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨਿਰੀ ਕਰਿਸ਼ਮਾ ਲਗਦੀ ਸੀ। ਦੇਵ ਭਾਰਦਵਾਜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੱਟੇ ਮਿੱਠੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਭੂਸ਼ਨ ਧਿਆਨਪੁਰੀ ਰਾਹੀਂ ....

ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ ਤੇ ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਦੀ ਸਾਂਝ

Posted On February - 17 - 2019 Comments Off on ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ ਤੇ ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਦੀ ਸਾਂਝ
ਸੂਫ਼ੀ ਸ਼ਾਇਰ ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ‘ਹਕ਼ੀਕ਼ਤੁਲ ਫ਼ੁਕਰਾ’ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਫ਼ਾਰਸੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਵਿਚ ਸ਼ੇਖ਼ ਮੁਹੰਮਦ ਪੀਰ ਨੇ 1071 ਹਿਜਰੀ ਸੰਨ ਵਿਚ ਲਿਖੀ ਸੀ, ਭਾਵ ਹੁਸੈਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਮਹਿਜ਼ 63 ਵਰ੍ਹੇ ਬਾਅਦ। ਇਸ ਤੋਂ ਨੌਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ‘ਹਸਨਾਤੁਲ ਆਰਿਫ਼ੀਨ’ ਵਿਚ ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ ਨੂੰ ਇਕ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਿਅਕਤੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਰੀਅਤ ਤੋਂ ਲਾਂਭੇ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕਿਆ। ....

ਪੰਜਾਬੀ ਪਛਾਣ: ਕੌਮੀ ਤੇ ਆਲਮੀ ਵੰਗਾਰਾਂ

Posted On February - 17 - 2019 Comments Off on ਪੰਜਾਬੀ ਪਛਾਣ: ਕੌਮੀ ਤੇ ਆਲਮੀ ਵੰਗਾਰਾਂ
ਅੱਜ ਆਲਮੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਬਹੁ-ਤਰਫ਼ੇ ਸੰਕਟ ਤੇ ਵੰਗਾਰਾਂ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਕਟ ਗੰਭੀਰ ਵੀ ਹੈ, ਘਾਤਕ ਵੀ ਅਤੇ ਏਨਾ ਤਿਲ੍ਹਕਵਾਂ ਕਿ ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਇਸਦੇ ਪਾਸਾਰਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ। ਜਿਸ ਘੜੀ ਇਹ ਆਲਮੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਜ਼ੁਕ ਦੌਰ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਪ੍ਰੋ. ਇਰਫਾਨ ਹਬੀਬ ਨੇ ‘ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਇਕ ਬੇਹੱਦ ਬੁਰਾ ਪਲ’ ਕਹਿ ਕੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਕਰਮੰਦੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ....

ਹੀਰ ਦੇ ਨਿਆਣੇ

Posted On February - 10 - 2019 Comments Off on ਹੀਰ ਦੇ ਨਿਆਣੇ
ਕਈ ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਖ਼ਤਰ ਅਹਸਨ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਪੁਰਾਣ (1999) ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ ਅਣਹੋਇਆ-ਹੋਇਆ ਬਿੰਬ ਮੈਨੂੰ ਭੁੱਲਦਾ ਨਹੀਂ। ਐਸੇ ਬਿੰਬ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਦੁਰਲੱਭ ਹਨ। ....
Available on Android app iOS app
Powered by : Mediology Software Pvt Ltd.