ਅਯੁੱਧਿਆ ਕੇਸ: ਸਾਰੇ ਸਵਾਲ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਹੀ ਕਿਉਂ? !    ਜਾਪਾਨ ’ਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੂਫ਼ਾਨ ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 56 ਹੋਈ !    ਆਵਲਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ !    ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਰਾਜਸੀ ਵਿੰਗ ਹੈ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ: ਰੰਧਾਵਾ !    ਗੁਰਬੱਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕੀ ਬੂਟ ਪਾਲਿਸ਼ ਵਾਲੇ ਸਨੀ ਦਾ ਰਾਹ !    ਪੁਲੀਸ ਵੱਲੋਂ ਪਿੰਡਾਂ ’ਚ ਤਲਾਸ਼ੀ ਮੁਹਿੰਮ ਜਾਰੀ !    ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਸਮਾਗਮਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰਪੀਡੋ ਕਰ ਰਿਹੈ ਬਾਦਲ ਦਲ: ਸਰਨਾ !    ਪਾਦਰੀ ਕੇਸ: ਮੁਹਾਲੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਸੁਰਿੰਦਰਪਾਲ ਭਗੌੜੇ ਐਲਾਨੇ !    ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਚਾਰ ਸਟੇਡੀਅਮ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ !    ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਕੌਮੀ ਸੀਨੀਅਰ ਤੇ ਜੂਨੀਅਰ ਗਤਕਾ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ !    

ਅਦਬੀ ਸੰਗਤ › ›

Featured Posts
‘ਤੇਰੇ ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਗਿੱਧਾ ਪੈਂਦਾ...’: ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ!

‘ਤੇਰੇ ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਗਿੱਧਾ ਪੈਂਦਾ...’: ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ!

ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿਆਹਫਾਮ ਚਿੰਤਕ ਸਟੂਅਰਟ ਹਾਲ ਮੁਤਾਬਿਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ (popular culture) ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਅਸਥਾਨ/ਸਪੇਸ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਜ਼ੋਰਾਵਰਾਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਲੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਵਾਰ ਭਾਰੂ ਸਮਾਜਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਹਾਮੀ ਭਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ...

Read More

ਚਾਚੀ ਛਟੈਲੋ

ਚਾਚੀ ਛਟੈਲੋ

ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਰਗੇ ਲੋਕ-10 ਪ੍ਰੇਮ ਗੋਰਖੀ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛਟੈਲ ਤੀਵੀਂ ਸੀ। ਉਹਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਡਰ-ਭੈਅ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਿਹਾ। ਸਾਰੇ ਵਿਹੜੇ ਦੀਆਂ ਤੀਵੀਆਂ ਤੋਂ ਤਕੜੀ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਸਾਢੇ ਪੰਜ ਫੁੱਟ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਕੱਦ ਪਰ ਬਹੁਤੀ ਸੋਹਣੀ ਨਹੀਂ, ਉਂਜ ਉਹਦੇ ਨੈਣ-ਨਕਸ਼ ਖਿੱਚ ਪਾਉਂਦੇ। ਉਹਦਾ ਨਾਂ ਇੱਥੇ ਨਾ ਹੀ ਲਿਖਾਂ ਤਾਂ ਠੀਕ ਰਹੂ। ਸਾਡੇ ਅੰਦਰਲੇ ...

Read More

ਸੰਕਟ ਦੀ ਘੜੀ

ਸੰਕਟ ਦੀ ਘੜੀ

ਓਮਕਾਰ ਸੂਦ ਫ਼ਰੀਦਾਬਾਦ ਗੱਲ ਮੇਰੇ ਬਚਪਨ ਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਦੋਂ ਤੀਜੀ ਜਮਾਤ ’ਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸਾਂ। ਮੇਰਾ ਇਕ ਜਮਾਤੀ ਸੀ- ਕੱਬੂ। ਉਹ ਨਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਂਜ ਵੀ ‘ਕੱਬਾ’ ਸੀ। ਸ਼ਰਾਰਤਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ। ਪੜ੍ਹਾਈ ’ਚ ਏਨਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਕਿ ਸੱਤਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤਕ ਅੱਪੜਦਿਆਂ ਉਹ ਗੱਭਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਮਤਲਬ ਇਕ ਜਮਾਤ ਵਿਚ ਦੋ-ਦੋ, ...

Read More

ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਰਤੀ ਦਾ ਰਚੇਤਾ ਪੰਡਿਤ ਸ਼ਰਧਾ ਰਾਮ ਫਿਲੌਰੀ

ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਰਤੀ ਦਾ ਰਚੇਤਾ ਪੰਡਿਤ ਸ਼ਰਧਾ ਰਾਮ ਫਿਲੌਰੀ

ਡਾ. ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਭਦੌੜ ਭਲਕੇ 30 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਪੰਡਿਤ ਸ਼ਰਧਾ ਰਾਮ ਫਿਲੌਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਂ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਮਾਂ ਜਾਂ ਮਾਸੀ ਮੰਨਣ ਦੇ ਰੌਲੇ-ਗੌਲੇ ਵਿਚ 30 ਸਤੰਬਰ 1837 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਫਿਲੌਰ ਵਿਚ ਜਨਮੇ ਪੰਡਿਤ ਸ਼ਰਧਾ ਰਾਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ...

Read More

ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿਚ ਪਿਆਰ

ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿਚ ਪਿਆਰ

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਛਾਂਗਾ ਰਾਏ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਜਵਾਨ ਮਨ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਬਾਰੇ ਪੜ੍ਹਦਾ, ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦੇ ਹੋਣਗੇ ਕਿ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ? ਕੀ ਉਹਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਹੋਈ ਹੋਵੇਗੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ? ਕੀ ਉਹ ਮੁਹੱਬਤ ਜਾਂ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ...

Read More

ਧਰਤ ਪੁਆਧ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ

ਧਰਤ ਪੁਆਧ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ

ਅਤੈ ਸਿੰਘ ਪੁਆਧੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਕੁਝ ਪੁਸਤਕਾਂ ਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਪੁਆਧੀ ਖੇਤਰ ਬਾਰੇ ਹੋਏ ਖੋਜ-ਕਾਰਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਮੌਲਿਕ, ਮਿਥਿਹਾਸਕ; ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਨੇ। ਇਹ ਪੁਆਧ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਲਾਤਮਕ ਗੌਰਵ ਨੂੰ ਸਾਂਭੀ ਬੈਠੀਆਂ ਨੇ। ਪੁਆਧ ਦੇ ਉੱਤਮ ਕਵੀਸ਼ਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਆਸਾ ਰਾਮ ਬੈਦਵਾਨ ਦਾ ਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉਪਰ ...

Read More

ਇਸ ਰਾਹ ਦੇ ਨਾਮ ਲਿਖੋ ਇਕ ਸ਼ਾਮ ਹੋਰ

ਇਸ ਰਾਹ ਦੇ ਨਾਮ ਲਿਖੋ ਇਕ ਸ਼ਾਮ ਹੋਰ

ਜਨਮ ਦਿਹਾੜੇ ਮੌਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਗਵਿੰਦਰ ਜੋਧਾ ਹਿੰਦੀ ਦਾ ਉੱਘਾ ਸ਼ਾਇਰ ਦੁਸ਼ਿਅੰਤ ਕੁਮਾਰ 42 ਸਾਲ ਜੀਵਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਵਿਦਾ ਹੋਇਆਂ 44 ਸਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਮਕਬੂਲੀਅਤ ਇਨ੍ਹਾਂ 44 ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਏਨੀ ਵਧੀ ਕਿ ਉਹ ਹਿੰਦੀ ਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਹਰ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸਮਕਾਲੀ ਹੈ। ਉਸ ...

Read More


  • ‘ਤੇਰੇ ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਗਿੱਧਾ ਪੈਂਦਾ…’: ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ!
     Posted On October - 13 - 2019
    ਜਲੰਧਰ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ’ਤੇ 1980 ਵਿਚ ‘ਦਿਲ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ’ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਤੱਕ, ਲਗਭਗ 40 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ,....
  • ਚਾਚੀ ਛਟੈਲੋ
     Posted On October - 6 - 2019
    ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛਟੈਲ ਤੀਵੀਂ ਸੀ। ਉਹਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਡਰ-ਭੈਅ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਿਹਾ। ਸਾਰੇ ਵਿਹੜੇ ਦੀਆਂ ਤੀਵੀਆਂ ਤੋਂ ਤਕੜੀ ਤੇ....
  • ਹਰਿਆਣੇ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ
     Posted On October - 6 - 2019
    ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਇਰੀ ਨੂੰ ਜਿਊਣਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੀ ਰੱਬੀ ਰਹਿਮਤ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਕੋਮਲ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦੀ....
  •  Posted On October - 6 - 2019
    ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਤੁਕ ‘ਮਨ ਪਰਦੇਸੀ ਜੇ ਥੀਐ ਸਭੁ ਦੇਸੁ ਪਰਾਇਆ’ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਅਰਥ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਬੰਦੇ ਦਾ ਮਨ ਪ੍ਰਭੂ-ਚਰਨਾਂ....

ਹੋਮਰ, ਇਲੀਅਡ ਅਤੇ ਹਰਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ

Posted On August - 18 - 2019 Comments Off on ਹੋਮਰ, ਇਲੀਅਡ ਅਤੇ ਹਰਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ
ਕਲਾਸਕੀ ਯੂਨਾਨੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਇਲੀਅਡ ਨੂੰ ਆਮ ਰਾਇ ਵਿਚ ਅੱਜ ਹੋਮਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿਲਮਨ ਪੈਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਮੌਖਿਕ ਕਾਵਿ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ, ਫੇਰ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਕਿਰਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਮੁਨਕਰ ਹੋਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਤਾਂਬਾ ਯੁੱਗ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਇਹ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਲੋਹੇ ਦੇ ਯੁੱਗ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ। ....

ਹਰਿਆਣਾ ’ਚ ਹੋਂਦ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੀ ਪੰਜਾਬੀ

Posted On August - 18 - 2019 Comments Off on ਹਰਿਆਣਾ ’ਚ ਹੋਂਦ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੀ ਪੰਜਾਬੀ
ਭਾਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਾਜ ਦਾ ਦਿਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਕਰਨੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਸਮਾਜ ਇਸ ਦੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਹਸ਼ਰ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਸਭ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਖਾਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਦੀ ਚਾਬੀ ਨਾਲ ਅਣਗਿਣਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਤਾਲੇ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਹੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਅੰਬਾਰ ਲੱਗਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ....

ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ: ਮਨ ਭਾਸ਼ਾ ਕਿਵੇਂ ਸਿਰਜਦਾ ਹੈ?

Posted On August - 18 - 2019 Comments Off on ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ: ਮਨ ਭਾਸ਼ਾ ਕਿਵੇਂ ਸਿਰਜਦਾ ਹੈ?
ਮਨੋਭਾਸ਼ਾਵਿਗਿਆਨੀ, ਵਿਕਾਸਵਾਦੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਤੇ ਸੰਗਿਆਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਟੀਵਨ ਪਿੰਕਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ‘ਦਿ ਲੈਂਗੂਏਜ ਇੰਸਟਿੰਕਟ’ (2015) ’ਚ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਹੁਣ ਤਕ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ, ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਸਮਝ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਤੇ ਨਿਵੇਕਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਮਿਲੀ ਹੈ। ....

ਰੱਬ ਦਾ ਗੁਆਂਢੀ

Posted On August - 11 - 2019 Comments Off on ਰੱਬ ਦਾ ਗੁਆਂਢੀ
ਮਿਰਜ਼ਾ ਅਸਦ-ਉੱਲਾ ਖ਼ਾਨ ਗ਼ਾਲਿਬ ਦੀ ਤੰਗਦਸਤੀ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਜਿੰਨੇ ਹੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਹੇ। ਆਗਰੇ ਦੇ ਨਵਾਬੀ ਖਾਨਦਾਨ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਦਿੱਲੀ ਆਉਣ, ਆਪਣੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਬਹਾਲੀ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੰਮੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਲੜਨ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਸ਼ੌਕ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚਾਵੜੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਤਵਾਇਫ਼ਾ ਨਾਲ ਮੁਆਸ਼ਕਿਆਂ ਤਕ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਉਰਦੂ ਅਦਬ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ....

ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ‘ਦਹਿਸ਼ਤ 1947’

Posted On August - 11 - 2019 Comments Off on ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ‘ਦਹਿਸ਼ਤ 1947’
ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਇਕ ਨਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਨੂੰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਸਾਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀ ਦੇ ਵਿਪਰੀਤ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ....

ਕਲਮ ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ

Posted On August - 11 - 2019 Comments Off on ਕਲਮ ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ
ਟੋਨੀ ਮੌਰੀਸਨ ਦੀ ਮੌਤ ’ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਸੀ: ‘‘ਟੋਨੀ ਮੌਰੀਸਨ ਦਾ ਚਲਾਣਾ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਿਆਹਫਾਮ ਤਾਕਤ ਦਾ ਘਾਟਾ ਹੈ।’’ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਨੋਬੇਲ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਸਿਆਹਫਾਮ ਮਹਿਲਾ ਲੇਖਕ ਟੋਨੀ ਮੌਰੀਸਨ 88 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਈ। ....

… ਪਰ ਮੇਰਾ ਯਾਰ ਜਿਊਂਦਾ ਏ!

Posted On August - 4 - 2019 Comments Off on … ਪਰ ਮੇਰਾ ਯਾਰ ਜਿਊਂਦਾ ਏ!
ਕੁਦਰਤ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਚੰਗੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਆਪੇ ਜੋੜ ਦਿੰਦੀ ਏ। ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਚਿੱਤ ਚੇਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਨੇੜਤਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਕਦੀ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤ ਤੁਹਾਡੀ ਨੇੜਤਾ ਪੁਆ ਦਿੰਦੀ ਏ। ....

ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਦੀ ਰਚਨਾਕਾਰੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ

Posted On August - 4 - 2019 Comments Off on ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਦੀ ਰਚਨਾਕਾਰੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ
ਬਰਨਾਲੇ ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਦੀ ਸ਼ੋਕ ਸਭਾ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਲੇਖਕ ਮਨਮੋਹਨ ਬਾਵਾ ਨੇ ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਲਵੇ ਦਾ ਟੌਮਸ ਹਾਰਡੀ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ। ਸਮਾਂ ਬੀਤਦਾ ਗਿਆ। ਮੇਰੇ ਕੰਨੀਂ ਇਹ ਗੱਲ ਪੈ ਗਈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਟੌਮਸ ਹਾਰਡੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ....

ਬੇਬੇ ਚਿੰਤੀ ਨੇ ਕੰਮ ਸਿੱਖਿਆ

Posted On August - 4 - 2019 Comments Off on ਬੇਬੇ ਚਿੰਤੀ ਨੇ ਕੰਮ ਸਿੱਖਿਆ
ਖੁਸ਼ੀਏ ਤੇ ਚਿੰਤੀ ਦੀ ਜੋੜੀ ਸੀ ਵੀ ਬੜੀ ਕਮਾਲ ਦੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਤਾਂ ਲੋਕ ਮੁੜ-ਘਿੜ ਦੇਖਣ ਆਉਂਦੇ ਸੀ। ਜਿਹਨੇ ਵੀ ਇਹ ਸਾਕ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਉਹਨੂੰ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢਦਾ। ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਉਹ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਚੰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖੀਦਾ, ਫਿਰ ਕਈਆਂ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਗੁਥਲੀ। ਪਰ ਨਾ ਖੁਸ਼ੀਆ ਕੋਈ ਲੁਕੀ-ਛੁਪੀ ਸ਼ੈਅ ਸੀ, ਨਾ ....

ਮੀਆਂ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸੱਚ

Posted On July - 28 - 2019 Comments Off on ਮੀਆਂ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸੱਚ
ਗਿਆਰਾਂ ਜੁਲਾਈ 2019 ਨੂੰ ਆਸਾਮ ਪੁਲੀਸ ਨੇ ਇਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਦਸ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਐੱਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਦੋਸ਼ ਹੈ: ਆਸਾਮ ਦੀ ਅਸਮਿਤਾ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ, ਬਦਅਮਨੀ ਫੈਲਾਉਣਾ, ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਟ ਮਾਰਨਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਖੰਡਤਾ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਉਣੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੇਲੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ....

ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ

Posted On July - 28 - 2019 Comments Off on ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ
ਪੰਜਾਬੀ ਇਕ ਕਦੀਮੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਇਸ ਉਪਰ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਹੁੰਦੇ ਆਏ ਹਨ ਜੋ ਵਰਤਮਾਨ ਦੌਰ ਵਿਚ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹਨ। 1947 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਪਾਕਿ ਦੀ ਤਕਸੀਮ ਵੇਲੇ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਢਾਹ ਲਾਉਣ ਦੀਆਂ ਫਿਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਨੂੰ ਫ਼ਿਰਕੂ ਤੁਅੱਸਬ ਦੀਆਂ ਵਲਗਣਾਂ ਵਿਚ ਘੇਰਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ....

ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਲਾਟ

Posted On July - 28 - 2019 Comments Off on ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਲਾਟ
ਸੁਰਿੰਦਰ ਹੇਮ ਜਯੋਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਤਰਵਿਆਂ ਦੇ ਫਾਸ਼ੀਵਾਦੀ ਦੌਰ ਵਿਚ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕ ਪਰਚਿਆਂ ਵਿਚ ਹੇਮ ਜਯੋਤੀ ਨੇ ਨਿੱਗਰ ਪੈੜਾਂ ਪਾਈਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਸੁਰਿੰਦਰ ਅਤੇ ਹੇਮ ਜਯੋਤੀ ਪਰਚੇ ਨੂੰ ਇਕਮਿਕ ਹੋਇਆ ਵੇਖੇ ਜਾਣ ਪਿੱਛੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸੱਚ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਸੁਰਿੰਦਰ ਆਪ ਬਹੁਤ ਅਮੀਰ ਖਾਨਦਾਨ ਵਿਚੋਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਭ ਕਾਸੇ ਤੋਂ ਅਭਿੱਜ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਜਮਹੂਰੀ ਸਾਹਿਤਕ ਲਹਿਰ ....

ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਪੂਰਕ ਆਰਸੀ ਤੇ ਸੁਖਬੀਰ

Posted On July - 21 - 2019 Comments Off on ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਪੂਰਕ ਆਰਸੀ ਤੇ ਸੁਖਬੀਰ
ਸੁਖਬੀਰ (1925-2012) ਬਹੁਮੁਖੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਧਨੀ ਸੀ। ਉਹ ਕਵੀ, ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਅਨੁਵਾਦਕ ਅਤੇ ਚਿੰਤਕ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਵਸੀਹ ਅਧਿਐਨ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਨੁਭਵ, ਗਹਿਨ ਚਿੰਤਕ, ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਸੰਜੀਦਗੀ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਅਮੀਰੀ ਸਦਕਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ। ਮੇਰੀ ਉਸ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ‘ਆਰਸੀ’ ਰਾਹੀਂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਅਜੇ ਗਿਆਰਵੀਂ-ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਕਲਾਸ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ। ....

ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸਵੈ-ਸੰਵਾਦ

Posted On July - 21 - 2019 Comments Off on ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸਵੈ-ਸੰਵਾਦ
ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਦਿਆਂ ਜਦ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਨੂੰ ਜੀਅ ਕਰੇ ਤਾਂ ਇਹ ਭਾਗੁਕਤਾ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਵੱਲ ਕੱਟਿਆ ਸੁਖਾਵਾਂ ਮੋੜ ਕਿਹਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਛਪ ਰਹੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਕਵਿਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜ ਰਹੇ ਹਨ। ....

ਨਜ਼ੀਰ ਅਕਬਰਾਬਾਦੀ: ਆਮ ਆਦਮੀ ਦਾ ਸ਼ਾਇਰ

Posted On July - 21 - 2019 Comments Off on ਨਜ਼ੀਰ ਅਕਬਰਾਬਾਦੀ: ਆਮ ਆਦਮੀ ਦਾ ਸ਼ਾਇਰ
ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ 1735 ’ਚ ਜਨਮਿਆ ਨਜ਼ੀਰ ਅਕਬਰਾਬਾਦੀ 1745 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਆਗਰੇ ਜਾ ਵਸਿਆ। ਆਗਰਾ ਉਦੋਂ ਅਕਬਰਾਬਾਦ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਨਜ਼ੀਰ 1830 ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤਕ ਉਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ। ਬੜਾ ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਇਨਸਾਨ ਸੀ; ਉਹ ਵੀ ਇਕ ਨਹੀਂ, ਕਈ ਪੱਖੋਂ। ਨੱਬੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੰਮੀ ਜ਼ਿੰਦਗਾਨੀ ਦੌਰਾਨ ਬੜੀ ਹਲਚਲ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਦੇਖਿਆ ਉਸ ਨੇ। ....

ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਸੱਚ

Posted On July - 14 - 2019 Comments Off on ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਸੱਚ
ਭਾਸ਼ਾ ਮਨੁੱਖ ਰਾਹੀਂ ਹੋਂਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵੀ ਮੰਡੀ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਜਿਊਂ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਤੇ ਉਤਰ-ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੇ ਦੌਰ ’ਚ ਹਾਂ। ਇਹ ਦੌਰ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਮਸ਼ੀਨ ਦਾ ਹੈ, ਨਵੇਂ ਉਪਕਰਣਾਂ ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਸੂਚਨਾ ਕ੍ਰਾਂਤੀ, ਮਸਨੂਈ ਬੌਧਿਕਤਾ ਦੀ ਆਮਦ ਤੇ ਬਿੱਗ ਡਾਟਾ ਦੇ ਦਾਬੇ ਕਾਰਨ ਆ ਰਹੇ ਬਦਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੱਚ ਵੀ ਬਦਲ ....
Available on Android app iOS app
Powered by : Mediology Software Pvt Ltd.