ਈਡੀ ਵੱਲੋਂ ਚਿਦੰਬਰਮ ਨੂੰ ਸੰਮਨ !    ਵਿੱਤੀ ਮਦਦ ’ਚ ਕਟੌਤੀ ਮਗਰੋਂ ਪਾਕਿ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਸੁਧਰੇ: ਟਰੰਪ !    ਵਿਸ਼ਵ ਪੁਲੀਸ ਖੇਡਾਂ: ਮਨੋਹਰ ਨੇ ਜਿੱਤਿਆ ਸੋਨਾ !    ਯਮੁਨਾ ਤੇ ਮਾਰਕੰਡਾ ਨਦੀ ’ਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵਧਣ ’ਤੇ ਚਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ 84 ਪਿੰਡਾਂ ’ਚ ਅਲਰਟ !    ਪੌਂਗ ਡੈਮ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ 1375 ਫੁੱਟ ਹੋਇਆ !    ਮਿਸ਼ੇਲ ਦੀ ਜ਼ਮਾਨਤ ਅਰਜ਼ੀ: ਈਡੀ ਤੇ ਸੀਬੀਆਈ ਨੂੰ 28 ਤੱਕ ਸਮਾਂ ਮਿਲਿਆ !    ਕਿਰਤ ਦਾ ਸਵੈਮਾਣ !    ਆਰਥਿਕ ਮੰਦਵਾੜੇ ’ਚ ਕਬੂਤਰ ਬਿੱਲੀ ਦੀ ਖੇਡ !    ਭਾਰਤ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ’ਚ ਤਲਖ਼ੀਆਂ !    ਜੀਕੇ ਦਾ ਕੇਸ ਮੁੱਖ ਮੈਟਰੋਪੋਲਿਟਨ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ’ਚ ਤਬਦੀਲ !    

ਅਦਬੀ ਸੰਗਤ › ›

Featured Posts
ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ: ਮਨ ਭਾਸ਼ਾ ਕਿਵੇਂ ਸਿਰਜਦਾ ਹੈ?

ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ: ਮਨ ਭਾਸ਼ਾ ਕਿਵੇਂ ਸਿਰਜਦਾ ਹੈ?

ਮਨਮੋਹਨ ਮਨੋਭਾਸ਼ਾਵਿਗਿਆਨੀ, ਵਿਕਾਸਵਾਦੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਤੇ ਸੰਗਿਆਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਟੀਵਨ ਪਿੰਕਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ‘ਦਿ ਲੈਂਗੂਏਜ ਇੰਸਟਿੰਕਟ’ (2015) ’ਚ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਹੁਣ ਤਕ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ, ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਸਮਝ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਤੇ ਨਿਵੇਕਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਰਾਹੀਂ ਭਾਸ਼ਾ ...

Read More

ਹਰਿਆਣਾ ’ਚ ਹੋਂਦ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੀ ਪੰਜਾਬੀ

ਹਰਿਆਣਾ ’ਚ ਹੋਂਦ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੀ ਪੰਜਾਬੀ

ਡਾ. ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਗਾਸੋ ਭਾਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਾਜ ਦਾ ਦਿਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਕਰਨੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਸਮਾਜ ਇਸ ਦੀ ਹਿਫ਼ਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਹਸ਼ਰ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਸਭ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਖਾਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਦੀ ਚਾਬੀ ਨਾਲ ਅਣਗਿਣਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ...

Read More

ਹੋਮਰ, ਇਲੀਅਡ ਅਤੇ ਹਰਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ

ਹੋਮਰ, ਇਲੀਅਡ ਅਤੇ ਹਰਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ

ਰਾਜੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ* ਕਲਾਸਕੀ ਯੂਨਾਨੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਇਲੀਅਡ ਨੂੰ ਆਮ ਰਾਇ ਵਿਚ ਅੱਜ ਹੋਮਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿਲਮਨ ਪੈਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਮੌਖਿਕ ਕਾਵਿ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ, ਫੇਰ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਕਿਰਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਮੁਨਕਰ ਹੋਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਤਾਂਬਾ ਯੁੱਗ ਦੀ ...

Read More

ਕਲਮ ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ

ਕਲਮ ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ

ਪ੍ਰੋ. (ਡਾ.) ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੁਮਾਰ ਰੱਤੂ ਟੋਨੀ ਮੌਰੀਸਨ ਦੀ ਮੌਤ ’ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਸੀ: ‘‘ਟੋਨੀ ਮੌਰੀਸਨ ਦਾ ਚਲਾਣਾ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਿਆਹਫਾਮ ਤਾਕਤ ਦਾ ਘਾਟਾ ਹੈ।’’ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਨੋਬੇਲ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਸਿਆਹਫਾਮ ਮਹਿਲਾ ਲੇਖਕ ਟੋਨੀ ਮੌਰੀਸਨ 88 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਈ। ਮੌਰੀਸਨ ਵਿਸ਼ਵ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ...

Read More

ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ‘ਦਹਿਸ਼ਤ 1947’

ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ‘ਦਹਿਸ਼ਤ 1947’

ਸ.ਪ. ਸਿੰਘ (ਡਾ.) ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਅਗਸਤ 1947 ਨੂੰ ਇਕ ਨਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਨੂੰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਸਾਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀ ਦੇ ਵਿਪਰੀਤ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ...

Read More

ਰੱਬ ਦਾ ਗੁਆਂਢੀ

ਰੱਬ ਦਾ ਗੁਆਂਢੀ

ਜਗਵਿੰਦਰ ਜੋਧਾ ਮਿਰਜ਼ਾ ਅਸਦ-ਉੱਲਾ ਖ਼ਾਨ ਗ਼ਾਲਿਬ ਦੀ ਤੰਗਦਸਤੀ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਜਿੰਨੇ ਹੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਹੇ। ਆਗਰੇ ਦੇ ਨਵਾਬੀ ਖਾਨਦਾਨ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਦਿੱਲੀ ਆਉਣ, ਆਪਣੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਬਹਾਲੀ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੰਮੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਲੜਨ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਸ਼ੌਕ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚਾਵੜੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਤਵਾਇਫ਼ਾ ਨਾਲ ਮੁਆਸ਼ਕਿਆਂ ...

Read More

ਬੇਬੇ ਚਿੰਤੀ ਨੇ ਕੰਮ ਸਿੱਖਿਆ

ਬੇਬੇ ਚਿੰਤੀ ਨੇ ਕੰਮ ਸਿੱਖਿਆ

ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਰਗੇ ਲੋਕ-8 ਪ੍ਰੇਮ ਗੋਰਖੀ ਖੁਸ਼ੀਏ ਤੇ ਚਿੰਤੀ ਦੀ ਜੋੜੀ ਸੀ ਵੀ ਬੜੀ ਕਮਾਲ ਦੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਤਾਂ ਲੋਕ ਮੁੜ-ਘਿੜ ਦੇਖਣ ਆਉਂਦੇ ਸੀ। ਜਿਹਨੇ ਵੀ ਇਹ ਸਾਕ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਉਹਨੂੰ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢਦਾ। ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਉਹ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਚੰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖੀਦਾ, ...

Read More


ਉਸਤਾਦ ਬੜੇ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਉਰਫ਼ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ

Posted On August - 11 - 2018 Comments Off on ਉਸਤਾਦ ਬੜੇ ਗੁਲਾਮ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਉਰਫ਼ ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ
ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਸੂਖ਼ਮ ਕਲਾ ਬੋਧ ਬਾਰੇ ਹੋਈ ਬਹੁਤ ਆਲੋਚਨਾ ਕਲਾ ਪੱਖ ਤੋਂ ਊਣੀ ਅਤੇ ਬੇਕਿਰਕ ਹੈ। ਜਗਤਾਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇਹ ਵਿਲੱਖਣ ਰਚਨਾ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮਿਆਰਾਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਹੈ। ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੱਖੀ ਬਖਾਨ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਸੁਖਨ ਫ਼ਹਿਮੀ ਦਾ ਵੀ ਆਖ਼ਿਰ ਕੋਈ ਮੁੱਲ-ਵਿਧਾਨ ਹੈ। ਹੁਣ ਗੱਲ ਇਸ ਰਚਨਾ ਬਾਰੇ। ....

ਸਰਾਪੀ ਰੁੱਤ ਦੀ ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਗਵਾਹ

Posted On August - 11 - 2018 Comments Off on ਸਰਾਪੀ ਰੁੱਤ ਦੀ ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਗਵਾਹ
ਮਾਰਗਰੇਟ ਬਰਕ ਵਾਈਟ ਅਮਰੀਕੀ ਫੋਟੋ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ ਜੋ 1947 ’ਚ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਸੰਨ ਸੰਤਾਲੀ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਸੰਤਾਪ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਆਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਵੰਡ ਕਾਰਨ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਅਣਕਿਆਸੇ ਤਬਾਦਲੇ ਦੀ ਦਿਲ ਦਹਿਲਾਊ ਦਾਸਤਾਨ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਮਰ ਰਹੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਸੰਤਾਪ ਦੀ ਗੱਲ ਛਿੜਨ ’ਤੇ ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਸਿਆਸਤ, ਧਰਮਾਂ ....

ਸ਼ਮਸੁਰਹਿਮਾਨ ਫ਼ਾਰੂਕੀ: ਕਈ ਚਾਂਦ ਥੇ ਸਰੇ-ਆਸਮਾਂ

Posted On August - 11 - 2018 Comments Off on ਸ਼ਮਸੁਰਹਿਮਾਨ ਫ਼ਾਰੂਕੀ: ਕਈ ਚਾਂਦ ਥੇ ਸਰੇ-ਆਸਮਾਂ
ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਸ਼ਮਸੁਰਹਿਮਾਨ ਫ਼ਾਰੂਕੀ ਦਾ ਲਗਪਗ ਸਾਢੇ ਸੱਤ ਸੌ ਪੰਨਿਆਂ ਦਾ ਨਾਵਲ ‘ਕਈ ਚਾਂਦ ਥੇ ਸਰੇ-ਆਸਮਾਂ’ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ‘ਦਿ ਮਿਰਰ ਆਫ ਦਿ ਬਿਊਟੀ’ ਨਾਮ ਹੇਠ ਛਪਿਆ ਹੈ। ....

ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜਮਹੂਰੀਅਤ

Posted On August - 4 - 2018 Comments Off on ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜਮਹੂਰੀਅਤ
ਅਲੀ ਅਕਬਰ ਨਾਤਿਕ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਕਹਾਣੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘ਕਾਇਮ-ਦੀਨ’ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਜ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਬੀ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਉੱਘਾ ਨਾਂ ਹੈ| ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਨਜ਼ਮਾਂ ਹਿੰਦੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਜਰਮਨ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਰਜਮਾ ਹੋ ਕੇ ਛਪ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਇਹ ਲੇਖ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪੱਖ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਬਾਕੀ ਮੀਡੀਆ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕਦੇ ਗੱਲ ਕਰੇ। ....

ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਬਿਲਾਸਪੁਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਆਪੋ ’ਚ ਜੁੜੀਆਂ ਤੰਦਾਂ

Posted On August - 4 - 2018 Comments Off on ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਬਿਲਾਸਪੁਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਆਪੋ ’ਚ ਜੁੜੀਆਂ ਤੰਦਾਂ
ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਸਾਂਝ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਮੁੱਢ ਕਦੀਮ ਤੋਂ ਹੀ ਚੱਲਿਆ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਸੂਬਿਆਂ ਜਾਂ ਫਿਰ ਭਾਸ਼ਾਈ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਧਰਤੀ ਵੰਡੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਸਾਂਝ ਨਿਰੰਤਰ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ। ....

ਬਹੁਵੰਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਦਿਲਕਸ਼ ਝਲਕ

Posted On August - 4 - 2018 Comments Off on ਬਹੁਵੰਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਦਿਲਕਸ਼ ਝਲਕ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਣਾਅ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨਿੱਤ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਭਰਾਤਰੀ-ਭਾਵ ਦੀ ਝਲਕ ਵੇਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਕਦੇ ਕਦੇ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਸਬੱਬ ਪੂਰਵੋਤਰੀ ਸਾਹਿਤਕ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਬਣਿਆ। ....

ਪੰਜਾਬੀਏ ਜ਼ੁਬਾਨੇ ਨੀ ਰਕਾਨੇ ਮੇਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੀਏ!

Posted On August - 4 - 2018 Comments Off on ਪੰਜਾਬੀਏ ਜ਼ੁਬਾਨੇ ਨੀ ਰਕਾਨੇ ਮੇਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੀਏ!
ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਮਿਨੀ ਬੱਸ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰ ਰਿਹਾਂ ਸਾਂ। ....

ਡਾ. ਜਗਤਾਰ ਦੀ ਗ਼ਜ਼ਲਕਾਰੀ ਦੇ ਮੂਲ ਸਰੋਕਾਰ

Posted On July - 28 - 2018 Comments Off on ਡਾ. ਜਗਤਾਰ ਦੀ ਗ਼ਜ਼ਲਕਾਰੀ ਦੇ ਮੂਲ ਸਰੋਕਾਰ
ਜਗਤਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਦੌਰ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਉੱਪਰ ਬੜੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਤੇ ਸਥਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅੰਕਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਗ਼ਜ਼ਲਕਾਰੀ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਦਹਾਕੇ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ....

ਮਸਲਾ ਹੀਰ ਰਾਂਝੇ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਮਾਨਤਾ ਦਾ?

Posted On July - 28 - 2018 Comments Off on ਮਸਲਾ ਹੀਰ ਰਾਂਝੇ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਮਾਨਤਾ ਦਾ?
ਹੀਰ ਰਾਂਝੇ ਦਾ ਕਿੱਸਾ ਕਦੋਂ ਵਾਪਰਿਆ, ਇਹ ਤਾਂ ਲਗਪਗ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਧੰਨਵਾਦ ਹੈ ਡਾ. ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਪੰਨੂ ਅਤੇ ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 22 ਜੁਲਾਈ ਦੇ ‘ਅਦਬੀ ਸੰਗਤ’ ਪੰਨੇ ਦੁਆਰਾ ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ....

ਆਪਣੀ ਹੋਣੀ ਬਦਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ

Posted On July - 28 - 2018 Comments Off on ਆਪਣੀ ਹੋਣੀ ਬਦਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ
ਅਜਮੇਰ ਔਲਖ ਦੀ ਨਾਟ-ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਿਲੱਖਣ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਨਾਟਕਾਂ ਨੂੰ ਖਰਚੀਲੀ ਮੰਚ-ਸੱਜਾ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਘੇਰਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਦ-ਮੁਰਾਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਗਲੀ-ਮੁਹੱਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿਚਲੇ ਕਰਮਯੋਗੀ ਅਭਿਨੈ ਨੂੰ ਸਾਖਸ਼ਾਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਵੇਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ....

ਨਿਊਯਾਰਕ, ਐਡਗਰ ਐਲਨ ਪੋਅ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਲੋਕ

Posted On July - 28 - 2018 Comments Off on ਨਿਊਯਾਰਕ, ਐਡਗਰ ਐਲਨ ਪੋਅ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਲੋਕ
ਨਿਊਯਾਰਕ ਜਾਣ ਦਾ ਸਬੱਬ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਹੀ ਬਣਾਇਆ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਵੀਜ਼ਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ ਨਿਊਯਾਰਕ ਜਾਣਾ ਕੋਈ ਔਖਾ ਨਹੀਂ। ਰਾਤ ਨਿਊ ਜਰਸੀ ਠਹਿਰਨ ਲਈ ਏਅਰਪੋਰਟ ਤੋਂ ਮੇਰੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਚੇਤਨ ਜੀ ਲੈ ਗਏ। ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ 11-12 ਵਜੇ ਡਾ. ਮਾਨ ਦੀ ਸਭਾ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸੀ। ....

ਜਵਾਬੀ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ

Posted On July - 21 - 2018 Comments Off on ਜਵਾਬੀ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ
15 ਜੁਲਾਈ ਦੇ ‘ਅਦਬੀ’ ਪੰਨੇ ਉੱਪਰ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਜਾਚਕ ਦੀ ਲਿਖਤ ‘ਹੀਰ ਰਾਂਝੇ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ’ ਛਪੀ ਹੈ ਜੋ ਤਰਕਸੰਗਤ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਨਿਰਣਾ ਪਹਿਲੋਂ ਮਿੱਥ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਦਲੀਲਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ, ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਜ-ਕਾਰਜ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ। ....

ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰਸਾਨੀ

Posted On July - 21 - 2018 Comments Off on ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰਸਾਨੀ
ਆਧੁਨਿਕ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਮੁੱਢ ਕਦੋਂ ਬੱਝਿਆ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਆਧੁਨਿਕ ਕਵੀ ਕੌਣ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਤਕ ਵਿਦਵਾਨ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਕਹਾਣੀ ਬਾਰੇ ਯਕੀਨਨ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਢ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਸਾਰ ਬੱਝ ਗਿਆ ਸੀ। ....

ਅਲਵਿਦਾ ਤੇਜਿੰਦਰ ਗਗਨ…

Posted On July - 21 - 2018 Comments Off on ਅਲਵਿਦਾ ਤੇਜਿੰਦਰ ਗਗਨ…
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਬਰਾਂ ਤੇ ਅਫਵਾਹਾਂ, ਦੋਵੇਂ, ਏਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਹਰ ਕੋਈ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਜਾਂ ਦੂਰੋਂ ਲੈਂਡਲਾਈਨ ਫੋਨ ਉਪਰ ਕਈ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਕਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ....

ਅੰਤ੍ਰੀਵ ਤੇਹ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੇ ਸ਼ੌਕ ਅਣਮੁੱਲੇ

Posted On July - 21 - 2018 Comments Off on ਅੰਤ੍ਰੀਵ ਤੇਹ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੇ ਸ਼ੌਕ ਅਣਮੁੱਲੇ
ਮਨੁੱਖ ਫ਼ੁਰਸਤ ਦੇ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਰਨਾ ਲੋਚਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੌਕ ਜਾਂ ਸ਼ੁਗਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦਰਅਸਲ ਇਹ ਕੋਈ ਅੰਦਰਲੀ ਤਾਂਘ, ਤੜਪ ਜਾਂ ਉਨਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੂਹ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵੱਲ ਤੋਰਦੀ ਹੈ। ....

ਚਿੱਠੀਆਂ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ

Posted On July - 14 - 2018 Comments Off on ਚਿੱਠੀਆਂ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ
‘ਚਿੱਠੀ ਮੇਰੇ ਢੋਲ ਨੂੰ ਪੁਚਾਈਂ ਵੇ ਕਬੂਤਰਾ’ ਅਜਿਹੇ ਵਕਤਾਂ ’ਚ ਦਿਲਾਂ ਦੀ ਸੁਹਿਰਦ ਆਵਾਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਜਜ਼ਬੇ, ਹਸਰਤਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ....
Available on Android app iOS app
Powered by : Mediology Software Pvt Ltd.