ਸ਼ੈਲਰ ਮਾਲਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜੀਰੀ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ !    ਮਾਮਲਾ ਕਰਨਲ ਜ਼ਾਹਿਰ ਦੀ ਗੁੰਮਸ਼ੁਦਗੀ ਦਾ... !    ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਤੰਤਰ !    ਇਹ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਗਰਮੀ ਕਿਉਂ ਚੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ? !    ਸੁੰਨਾ ਹੋਇਆ ਬਾਬਲ ਦਾ ਵਿਹੜਾ, ਬੂਹਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੰਦਰੇ ਵੱਜੇ !    ਤਿੰਨ ਮਾਓਵਾਦੀ ਹਲਾਕ !    ਪਾਕਿ ’ਚ ਹਾਦਸਾ, 26 ਹਲਾਕ !    ਜ਼ੀਰਕਪੁਰ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਹੋਈਆਂ ਜਾਮ !    ਹਰਿਆਣਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਕਾਇਮ !    ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਸੰਗਤਾਂ ਨੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ !    

ਰਿਸ਼ਮਾਂ › ›

Featured Posts
ਲੋਪ ਹੋਏ ਟੱਪਾ ਨੁਮਾ ਲੋਕ ਗੀਤ

ਲੋਪ ਹੋਏ ਟੱਪਾ ਨੁਮਾ ਲੋਕ ਗੀਤ

ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਮੋਗਾ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹੀ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਸਾਡੇ ਮਾਲਵੇ ਵਿਚ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰ ਲੜਕਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਸੇ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਮੰਗਣਾ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਸੇ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਜਾਂ ਕੁੜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉਸ ਪਿੱਛੋਂ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਮਠਿਆਈ ...

Read More

ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਰਗੇ ਲੋਕ

ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਰਗੇ ਲੋਕ

ਪਰਮਜੀਤ ਕੌਰ ਸਰਹਿੰਦ ਬੀਤੇ ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਦਾ ਅੰਤਰ ਬਹੁਤ ਉੱਘੜਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਅੱਜ ‘ਲੋਕਾਂ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਈ’ ਵਾਲਾ ਹਾਲ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਬੀਤੇ ਸਮੇਂ ਲੋਕ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਲੋਕ ਤਾਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੱਜੇ ...

Read More

ਮੁਆਫ਼ੀ ਅਹਿਸਾਸ ਜਾਂ ਸੰਕਲਪ

ਮੁਆਫ਼ੀ ਅਹਿਸਾਸ ਜਾਂ ਸੰਕਲਪ

ਡਾ. ਮਨੀਸ਼ਾ ਬੱਤਰਾ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਦਿਨ ਵਿਚ ਇਕ-ਅੱਧ ਜਾਂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਵਾਰ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ| ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਕਹਿਣ ਵਿਚ ਕਈ ਵਰ੍ਹੇ ਬੀਤ ਜਾਂਦੇ ਹਨ| ਬਹੁਤੀ ਵਾਰ ਉਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਤੁਰੰਤ ਅਹਿਸਾਸ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ...

Read More

ਖ਼ੂਨੀ ਵਿਸਾਖੀ-ਤਣਾਅ ਤੇ ਦੁਖਾਂਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ

ਖ਼ੂਨੀ ਵਿਸਾਖੀ-ਤਣਾਅ ਤੇ ਦੁਖਾਂਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ

ਰਾਸ ਰੰਗ ਡਾ. ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਲਾਅ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਵਿਚ ਕੇਵਲ ਧਾਲੀਵਾਲ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨਾ ਹੇਠ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਨਾਟਕ ‘ਖ਼ੂਨੀ ਵਿਸਾਖੀ’ ਦਾ ਮੰਚਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਅੰਦਰ ਅਪਰੈਲ, 1919 ਵਿਚ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਣਾਅ ਫਿਜ਼ਾ ’ਤੇ ਛਾਇਆ ਹੋਵੇਗਾ, 20-25 ਕਲਾਕਾਰ ਉਸ ਤਣਾਅ ਦਾ ਸੂਤਰ ...

Read More

ਅਦਭੁੱਤ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਥਾਲ

ਅਦਭੁੱਤ ਲੋਕ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਥਾਲ

ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ ਥਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਬਚਪਨ ਨੂੰ ਟੱਪ ਕੇ ਜਵਾਨੀ ਦੀਆਂ ਬਰੂਹਾਂ ’ਤੇ ਖੜੋਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਥਾਲ ਨਾਂ ਦੀ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀ ਲੋਕ ਖੇਡ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨਾਲੋਂ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਥਾਲ ਪਾਉਣਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀ ...

Read More

ਆਓ ਭਾ’ਜੀ, ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਕਰੀਏ

ਆਓ ਭਾ’ਜੀ, ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਕਰੀਏ

ਰਾਸ ਰੰਗ ਡਾ. ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਭਾ’ਜੀ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸੇ ਮਹੀਨੇ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਵੀ ਕਹਿ ਗਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਸਤੰਬਰ ਤੇ ਦੇਹਾਂਤ 27 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਲਈ ਸਤੰਬਰ ਮਹੀਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਰੰਗਮੰਚ ਲਈ ਮਾਣਮੱਤਾ ਹੈ। ਮੌਕਾ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਦਸਤੂਰ ਵੀ ਕਿ ...

Read More

ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿਚ ਨਵੀਨਤਾ ਲਿਆਓ

ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿਚ ਨਵੀਨਤਾ ਲਿਆਓ

ਕੈਲਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿਦਵਾਨ ਐਮਰਸਨ ਦੇ ਕਥਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀਤਵ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਮਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੁਖ-ਸੁਖ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ...

Read More


  • ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਰਗੇ ਲੋਕ
     Posted On September - 21 - 2019
    ਬੀਤੇ ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਦਾ ਅੰਤਰ ਬਹੁਤ ਉੱਘੜਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਅੱਜ ‘ਲੋਕਾਂ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਮੈਂ ਆਪਣੀ....
  • ਲੋਪ ਹੋਏ ਟੱਪਾ ਨੁਮਾ ਲੋਕ ਗੀਤ
     Posted On September - 21 - 2019
    ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹੀ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਸਾਡੇ ਮਾਲਵੇ ਵਿਚ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ....
  • ਮੁਆਫ਼ੀ ਅਹਿਸਾਸ ਜਾਂ ਸੰਕਲਪ
     Posted On September - 21 - 2019
    ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਦਿਨ ਵਿਚ ਇਕ-ਅੱਧ ਜਾਂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਵਾਰ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ....
  • ਖ਼ੂਨੀ ਵਿਸਾਖੀ-ਤਣਾਅ ਤੇ ਦੁਖਾਂਤ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ
     Posted On September - 21 - 2019
    ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਲਾਅ ਆਡੀਟੋਰੀਅਮ ਵਿਚ ਕੇਵਲ ਧਾਲੀਵਾਲ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨਾ ਹੇਠ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ....

ਪਰਿਵਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਦੁਆਵਾਂ ਮੰਗਦਾ ਛੱਲਾ

Posted On May - 18 - 2019 Comments Off on ਪਰਿਵਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਦੁਆਵਾਂ ਮੰਗਦਾ ਛੱਲਾ
ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਛੱਲੇ ਦੇ ਦੋ ਰੂਪ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਵਿਚ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਬਿਨਾਂ ਨਗ ਤੋਂ ਮੁੰਦਰੀ ਵਰਗਾ ਗਹਿਣਾ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਚੀਚੀ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਆਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਛੱਲੇ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਰੂਪ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਇਕ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਗਾਇਆ ਹੈ। ....

ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ ਦਾ ਤੱਤ ਅਖੌਤਾਂ

Posted On May - 18 - 2019 Comments Off on ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ ਦਾ ਤੱਤ ਅਖੌਤਾਂ
ਅਖੌਤ, ਆਹਣ, ਅਖਾਣ, ਕਹਾਵਤ ਜਾਂ ਲਕੋਕਤੀ ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਲੈਅ ਭਰਪੂਰ ਉਹ ਵਾਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਤੱਥ, ਵਿਹਾਰ ਜਾਂ ਨਿਰਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਖੌਤਾਂ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਗ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮੂਹ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ, ਆਰਥਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਕ, ਧਾਰਮਿਕ, ਸਦਾਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ....

ਗਾਥਾ ਸੀਟੀ ਵਾਲੀ ਮਾਈ ਦੀ

Posted On May - 18 - 2019 Comments Off on ਗਾਥਾ ਸੀਟੀ ਵਾਲੀ ਮਾਈ ਦੀ
ਨੋਰਾ ਜਦੋਂ ਬੁੱਢੀ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਵਿਚ ਇਕ ਸੀਟੀ ਲਟਕਾਈ ਰੱਖਦੀ ਸੀ ਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਨੌਕਰਾਂ ਸਾਲਿਗ ਰਾਮ ਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਲਈ ਸੀਟੀ ਮਾਰ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਤਿੰਨ ਕੁ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਨੋਰਾ ਦੀ ਸੀਟੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ‘ਨੋਰਾ’ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆਇਆ ਸੀ ਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਸੀਟੀ ਫੇਰ ਵੱਜੀ ਤੇ ਇਸ ਵਾਰ ‘ਹਾਜ਼ਰ ਹਾਂ ਜੀ’ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਯੈੱਸ ਮੈਮ’ ....

ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਪੋਥੀ

Posted On May - 18 - 2019 Comments Off on ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਪੋਥੀ
ਜੇ ‘ਹੀਰ ਵਾਰਿਸ’ ਵਿਚਲੀਆਂ ਰਮਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਾਂਭੇ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਦੌਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਜਦ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਨੇ 1766/67 ’ਚ ਹੀਰ ਰਾਂਝੇ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਨੂੰ ਕਲਮਬੰਦ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਤਦ ਇਸ ਰਚਨਾ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਪੱਖ ਉਜਾਗਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਮੋਦਰ ਗੁਲਾਟੀ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ ਡੇਢ ਸਦੀ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ‘ਖ਼ਾਲਸਾ’ ਜੰਗੇ ਮੈਦਾਨ ’ਚ ਅਫ਼ਗਾਨਾਂ ਨਾਲ ਦੋ ਹੱਥ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ....

ਤਖ਼ਤ ਹਜ਼ਾਰਾ, ਝੰਗ ਤੇ ਰੰਗਪੁਰ ਖੇੜਾ

Posted On May - 11 - 2019 Comments Off on ਤਖ਼ਤ ਹਜ਼ਾਰਾ, ਝੰਗ ਤੇ ਰੰਗਪੁਰ ਖੇੜਾ
‘ਹੀਰ ਵਾਰਿਸ’ ’ਚ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਥਾਵਾਂ ਹਨ: ਤਖ਼ਤ ਹਜ਼ਾਰਾ, ਝੰਗ ਅਤੇ ਰੰਗਪੁਰ ਖੇੜਾ। ਪੋਥੀ ਦੀ ਸੂਖਪ ਪੜ੍ਹਤ ਤਿੰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਵਚਨ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਥਾਂ ਤਖ਼ਤ ਹਜ਼ਾਰਾ ਤੇ ਝੰਗ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਕਦੀਮੀ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਅਹਿਮ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ। ਤੀਜੀ ਥਾਂ ਰੰਗਪੁਰ ਖੇੜਾ ਆਪਣੀ ਪੈੜ ਨੂੰ ਕਦੀਮੀ ਤੇ ਤਾਰੀਖੀ ਹਸਤੀ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਧਰਾਤਲ ਦੇ ਹਾਸ਼ੀਏ ’ਤੇ ਹੀ ....

ਮਾਣੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੁਹਾਵਣੇ ਪਲ

Posted On May - 11 - 2019 Comments Off on ਮਾਣੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੁਹਾਵਣੇ ਪਲ
ਘਰ ਵਿਚ ਆਏ-ਗਏ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਕਮਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਬੈਠਕ ਆਖ ਲਵੇ ਜਾਂ ਡਰਾਇੰਗ ਰੂਮ, ਉਚੇਚ ਨਾਲ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਪੇਂਟਿੰਗ, ਪਿਆਰੀ ਫੋਟੋ ਆਦਿ ਫਰੇਮ ਕਰਾ ਕੇ ਟੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਘਰ ਆਏ ਮਹਿਮਾਨ ’ਤੇ ਤਾਂ ਇਸ ਸਜ-ਧਜ ਦਾ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਣਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਘਰ ਦਾ ਕੋਈ ਜੀਅ ਵੀ ਉਸ ਥਾਂ ’ਤੇ ਘੁੰਮੇ-ਫਿਰੇ ਉਸ ਦਾ ਚਿਤ ਖੇੜੇ ....

‘ਅੱਗ ਦੀ ਇਕ ਬਾਤ’ ਹੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ

Posted On May - 11 - 2019 Comments Off on ‘ਅੱਗ ਦੀ ਇਕ ਬਾਤ’ ਹੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ
ਪੰਜਾਬ ਸਾਹਿਤ ਜਗਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ-ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿਹਰਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਜਿਉਂਦੇ ਜੀਅ ਲਗਪਗ ਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਮੰਚ ’ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅੱਗ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਸਮਾਨ ਹੈ। ....

ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ‘ਪੱਤਲ’

Posted On May - 11 - 2019 Comments Off on ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ‘ਪੱਤਲ’
ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਤੇ ਰਿਵਾਜ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਤੇ ਰਿਵਾਜਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਆਪਣਾ ਅਰਥ ਤੇ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਤੇ ਰਿਵਾਜ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਨ। ....

ਵਿਆਹ ਦੀ ਅਹਿਮ ਰਸਮ ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਨਾ

Posted On May - 4 - 2019 Comments Off on ਵਿਆਹ ਦੀ ਅਹਿਮ ਰਸਮ ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਨਾ
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਰਸਮ ਅਹਿਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਿਹਰਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਸੁਰਮਾ ਪਵਾਈ ਦੀ ਰਸਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੰਞ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਲਾੜੇ ਨੂੰ ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਇਸ ਰਸਮ ਦੀ ਰੂਪ ਰੇਖਾ ਬਿਲਕੁਲ ਬਦਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਘੋੜੀ ਦੀ ਥਾਂ ’ਤੇ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ’ਤੇ ਜੰਞ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ....

ਘਰ ਰੱਬ ਦਾ ਮਸਜਦਾਂ ਹੋਂਦੀਆਂ ਨੇ..

Posted On May - 4 - 2019 Comments Off on ਘਰ ਰੱਬ ਦਾ ਮਸਜਦਾਂ ਹੋਂਦੀਆਂ ਨੇ..
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਪਾਤਰ ਨਾ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ‘ਦੇ’ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ, ਨਾ ‘ਮੁਸਲਮਾਨ’ ਪੰਜਾਬੀ ਹਨ। ਬਲਕਿ ਉਹ ‘ਪੰਜਾਬੀ’ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ। ਸਿੰਧ ਤੋਂ ਗੰਗਾ-ਜਮਨਾ ਦੁਆਬ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖਿੱਤੇ ਦੇ ਰਸਮਾਂ-ਰਿਵਾਜਾਂ, ਧਰਮਾਂ, ਫਿਰਕਿਆਂ ਆਦਿ ’ਚ ਉਹ ਰਿਚੇ-ਮਿਚੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਰਹਿਤ-ਬਹਿਤ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕਸ਼ਮਕਸ਼ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ। ....

ਉਲਝਣਾਂ ਸੁਲਝਾਈਏ, ਪਰਿਵਾਰ ਬਚਾਈਏ

Posted On May - 4 - 2019 Comments Off on ਉਲਝਣਾਂ ਸੁਲਝਾਈਏ, ਪਰਿਵਾਰ ਬਚਾਈਏ
ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਕੇਵਲ ਸੁਖ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਦੁੱਖ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਹਨ। ਘਰ ਵਿਚ ਬਿਮਾਰੀ, ਮਾਇਕ ਔਕੜਾਂ, ਆਪਸੀ ਝਗੜਾ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਾਂਭ ਸੰਭਾਲ ਆਦਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਸਲੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਫਿਕਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤਕ ਕੋਈ ਮਸਲਾ ਸੁਲਝ ਨਾ ਜਾਵੇ ਫਿਕਰ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਬਣਿਆ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ....

ਸਹਿਜ ਤੋਰ ਤੁਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਰਯਾਰ

Posted On May - 4 - 2019 Comments Off on ਸਹਿਜ ਤੋਰ ਤੁਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਰਯਾਰ
ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨਾਟਕ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਵਾਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਨਹੀਂ। ਨਿਰੋਲ ਸਰੀਰਿਕ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਕਹਾਣੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਾਵਿ-ਨਾਟ ਅੰਦਰ ਇਹ ਸੰਵਾਦ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਰੂਪ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ....

ਜ਼ਿਆਰਤ ਦਾ ਮਰਕਜ਼ ਬਣੀ ਹੀਰ-ਰਾਂਝੇ ਦੀ ਮਜ਼ਾਰ

Posted On April - 27 - 2019 Comments Off on ਜ਼ਿਆਰਤ ਦਾ ਮਰਕਜ਼ ਬਣੀ ਹੀਰ-ਰਾਂਝੇ ਦੀ ਮਜ਼ਾਰ
ਹੀਰ ਨਾਬਰ ਹੈ। ਮਿਸਖਾਨਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਮਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਪਰ ਲੋਕ ਸਿਮਰਤੀ ’ਚ ਅਜੇ ਵੀ ਜਿਉਂਦੀ-ਜਾਗਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਆਸ਼ਿਕ ਸ਼ਹੀਦ ਦਾ ਮਕਬਰਾ ਝੰਗ ਸ਼ਹਿਰ ’ਚ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਆਲਾਂ ਨੇ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਸਿਰ ਉੱਚਾ ਕਰੀਂ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਹੀਰ ਤੇ ਰਾਂਝਾ ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਮਕਬਰੇ ’ਚ ਦਫ਼ਨ ਨੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕੱਠਿਆਂ ਸਮਾਧੀ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ। ....

ਉੱਡੀਂ ਵੇ ਤਿੱਤਰਾ, ਉੱਡੀਂ ਵੇ ਮੋਰਾ, ਉੱਡੀਂ ਵੇ ਕਾਲਿਆ ਕਾਵਾਂ…

Posted On April - 27 - 2019 Comments Off on ਉੱਡੀਂ ਵੇ ਤਿੱਤਰਾ, ਉੱਡੀਂ ਵੇ ਮੋਰਾ, ਉੱਡੀਂ ਵੇ ਕਾਲਿਆ ਕਾਵਾਂ…
ਇਹ ਕੋਈ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਮੋਰ ਕੂਕਦੇ, ਪੈਲਾਂ ਪਾਉਂਦੇ ਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਚਹਿ-ਚਹਾਟ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ‘ਬਰਡ ਵਾਚਿੰਗ’ ਯਾਨੀ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵੇਖਣ ਜਾਣਾ, ਉਹ ਵੀ ਮਹਿੰਗੇ ਕੈਮਰੇ ਅਤੇ ਦੂਰਬੀਨਾਂ ਖ਼ਰੀਦ ਕੇ ਜਾਣ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ। ....

ਧੁੱਪ ’ਚ ਪਕਾਈਆਂ ਰੋਟੀਆਂ…

Posted On April - 27 - 2019 Comments Off on ਧੁੱਪ ’ਚ ਪਕਾਈਆਂ ਰੋਟੀਆਂ…
ਅੱਜ ਦਾ ਯੁੱਗ ਮਸ਼ੀਨੀ ਯੁੱਗ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਘਰੇਲੂ ਕੰਮ ਵੀ ਬੜੇ ਸੌਖੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਘਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਔਰਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮਿਲ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਅਜੇ ਨਿਮਨ ਵਰਗੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਸੁੱਖ ਨਸੀਬ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਜੀਵਨ ਜਾਚ ਵਿਚ ਵੀ ਤਬਦੀਲੀ ਤਾਂ ਆਈ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਗੈਸ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਸਟੋਵ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ। ....

ਆਇਰਲੈਂਡੀ ਪੰਜਾਬਣ ਨੋਰਾ

Posted On April - 27 - 2019 Comments Off on ਆਇਰਲੈਂਡੀ ਪੰਜਾਬਣ ਨੋਰਾ
ਨੋਰਾ ਰਿਚਰਡਸ ਬਾਰੇ ਨਵਨਿੰਦਰਾ ਬਹਿਲ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੀ ਕਿਤਾਬ ‘ਨੋਰਾ’ ਸਾਧਾਰਨ ਕਿਤਾਬ ਨਹੀਂ, ਇਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਨੋਰਾ ਸਾਧਾਰਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਸਾਧਾਰਨ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਸਾਧਾਰਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿਚ ਜੰਮੀ-ਪਲੀ ਨੋਰਾ ਦਸ ਸਾਲ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਫਿਲਿਪ ਅਰਨੈਸਟ ਰਿਚਰਡਸ ਨਾਲ ਤੇ ਫਿਰ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਇਕੱਲੀ ਬੇਗ਼ਾਨੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਕੀ ਕਰਦੀ ਰਹੀ? ....
Available on Android app iOS app
Powered by : Mediology Software Pvt Ltd.