ਬੂੰਦ ਬੂੰਦ ਤਰਸ ਗਏ, ਅਸੀਂ ਪੁੱਤ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ... !    ਜਮਹੂਰੀਅਤ ਵਿਚ ਵਿਰੋਧੀ ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ !    ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਖੇਡ, ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਹਨੇਰੀ ਤੇ ਬਾਸ਼ਾ ਡਰਾਈਵਰ !    ਮੋਗਾ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ’ਤੇ ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ ਰਿਲੀਜ਼ !    ਘੱਗਰ ਕਰੇ ਤਬਾਹੀ: ਸੁੱਤੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨਾ ਲੈਣ ਸਾਰਾਂ !    ਆੜ੍ਹਤੀਏ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ 34 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਠੱਗੀ ਦਾ ਕੇਸ ਦਰਜ !    ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ 24 ਤੋਂ 31 ਜੁਲਾਈ ਤਕ ਬੰਦ ਰਹੇਗਾ ਵਿਰਾਸਤ-ਏ-ਖਾਲਸਾ !    ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਮੰਗੀ !    ਕੋਇਨਾ ਮਿੱਤਰਾ ਨੂੰ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕੈਦ !    ਮਾਲੇਗਾਓਂ ਧਮਾਕਾ: ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਲੋਂ ਸੁਣਵਾਈ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸ਼ਡਿਊਲ ਦੇਣ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ !    

ਰਿਸ਼ਮਾਂ › ›

Featured Posts
ਸਟੇਜੀ ਹੋਈਆਂ ਤੀਆਂ

ਸਟੇਜੀ ਹੋਈਆਂ ਤੀਆਂ

ਪਰਮਜੀਤ ਕੌਰ ਸਰਹਿੰਦ ਸਾਉਣ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਤੀਆਂ ਦੇ ਚਰਚੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸਾਉਣ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਕੁੜੀਆਂ ਪੇਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਕੁਆਰੀਆਂ-ਵਿਆਹੀਆਂ ਰਲ਼-ਮਿਲ ਪੀਂਘਾਂ ਝੂਟਦੀਆਂ ਤੇ ਗਿੱਧਾ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਿੱਧੇ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਤਸਵੀਰ ਛਾਪ ਕੇ ਉਹੋ ਘਸੀਆਂ-ਪਿਟੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਹਕੀਕਤ ਕੀ ਹੈ? ...

Read More

ਦਿਮਾਗ਼ ਨੂੰ ਰੱਖੋ ਜਵਾਨ

ਦਿਮਾਗ਼ ਨੂੰ ਰੱਖੋ ਜਵਾਨ

ਕੈਲਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਕੁਦਰਤ ਵੱਲੋਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਹੁਸੀਨ ਤੋਹਫ਼ਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਤਰਕ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆਪਣਾ ਚੰਗਾ-ਮਾੜਾ ਸੋਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਨਸਾਨ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਧਰਾਤਲ ਦੇ ਹਰ ਉੱਚੇ-ਨੀਵੇਂ ...

Read More

ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਰਾਹੀਂ ਬੱਚੇ ਦਾ ਸ਼ਖ਼ਸੀ ਵਿਕਾਸ

ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਰਾਹੀਂ ਬੱਚੇ ਦਾ ਸ਼ਖ਼ਸੀ ਵਿਕਾਸ

ਡਾ. ਆਗਿਆ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਗਿਆਨਾਤਮਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸੋਚਣ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਹੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੀ ਸੋਚ ਸ਼ਬਦਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਆਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ...

Read More

ਅਵੱਲੇ ਰੰਗਕਰਮੀਆਂ ਦੇ ਅਵੱਲੇ ਦਰਸ਼ਕ

ਅਵੱਲੇ ਰੰਗਕਰਮੀਆਂ ਦੇ ਅਵੱਲੇ ਦਰਸ਼ਕ

ਰਾਸ ਰੰਗ ਡਾ. ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਸਰਦਾਰ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਵਲ ‘ਕੋਈ ਹਰਿਓ ਬੂਟ ਰਹਿਓ ਰੀ’ ਆਧਾਰਿਤ ਨਾਟਕ ਦਾ ਮੰਚਨ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਰਸਾ ਵਿਹਾਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਸਟੇਜ ’ਤੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਨਾਇਕ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸੇਠ ਸਾਵਣ ਮੱਲ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਨਾਟਕ ਖ਼ਤਮ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਸਰਦਾਰ ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਸੂਰੀ (ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ...

Read More

ਮੋਬਾਈਲ ਨੇ ਉਲਝਾਇਆ ਤਾਣਾ-ਬਾਣਾ

ਮੋਬਾਈਲ ਨੇ ਉਲਝਾਇਆ ਤਾਣਾ-ਬਾਣਾ

ਸਤਿੰਦਰ ਕੌਰ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਆਈ ਸੰਚਾਰ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਕਾਰਨ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਸਭ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਸੂਚਨਾ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਸਾਧਨ ਹੈ। 47 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆਈ ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹ ਸਭ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ...

Read More

ਨਵੇਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਾਕ

ਨਵੇਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਾਕ

ਜੱਗਾ ਸਿੰਘ ਆਦਮਕੇ ਤਿੰਨ ਕੁ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਪਹਿਲੀ ਰਸਮ ਸਾਕ (ਸ਼ਗਨ) ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਸਾਕ ਕਰਨ ਦੀ ਇਹ ਰਸਮ ਕੁੜੀ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਕੁੜੀ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿਚੋਲੇ ਵੱਲੋਂ ਪਾਈ ਦੱਸ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁੰਡੇ ਤੇ ਮੁੰਡੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਦੂਸਰੇ ਪੱਖ ਦੀ ਜਾਂਚ ...

Read More

ਕਾਰਟੂਨ ਤੇ ਬਾਲ ਮਨ

ਕਾਰਟੂਨ ਤੇ ਬਾਲ ਮਨ

ਜਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਕਾਰਟੂਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਕਾਰਟੂਨ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਗਹਿਰਾ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਬੰਧ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਤੇ ਤਰਕ ਵਿਚਲੇ ਫਾਸਲੇ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਬੱਚੇ ਕਾਰਟੂਨ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਿਰਜੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ...

Read More


  • ਸਟੇਜੀ ਹੋਈਆਂ ਤੀਆਂ
     Posted On July - 20 - 2019
    ਸਾਉਣ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਤੀਆਂ ਦੇ ਚਰਚੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸਾਉਣ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਕੁੜੀਆਂ ਪੇਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ....
  • ਦਿਮਾਗ਼ ਨੂੰ ਰੱਖੋ ਜਵਾਨ
     Posted On July - 20 - 2019
    ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਕੁਦਰਤ ਵੱਲੋਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਹੁਸੀਨ ਤੋਹਫ਼ਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਤਰਕ ਕਰਦਾ....
  • ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਰਾਹੀਂ ਬੱਚੇ ਦਾ ਸ਼ਖ਼ਸੀ ਵਿਕਾਸ
     Posted On July - 20 - 2019
    ਬੱਚੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਗਿਆਨਾਤਮਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਰਾਹੀਂ....
  • ਅਵੱਲੇ ਰੰਗਕਰਮੀਆਂ ਦੇ ਅਵੱਲੇ ਦਰਸ਼ਕ
     Posted On July - 20 - 2019
    ਸਰਦਾਰ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਵਲ ‘ਕੋਈ ਹਰਿਓ ਬੂਟ ਰਹਿਓ ਰੀ’ ਆਧਾਰਿਤ ਨਾਟਕ ਦਾ ਮੰਚਨ ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਰਸਾ ਵਿਹਾਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ....

ਰੂਹਾਨੀ ਰੁਤਬੇ ਦੀ ਬਾਤ ਹੈ ਜੁਗਨੀ

Posted On June - 15 - 2019 Comments Off on ਰੂਹਾਨੀ ਰੁਤਬੇ ਦੀ ਬਾਤ ਹੈ ਜੁਗਨੀ
ਜੁਗਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਚੜ੍ਹਦੇ ਅਤੇ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਚਾਹ ਕੇ ਗਾਇਆ ਅਤੇ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਲਗੋਜ਼ਿਆਂ ਦੇ ਸੁਰ ਦੀ ਚਾਸ਼ਣੀ ’ਚ ਭਿੱਜੀ ਜੁਗਨੀ ਹਰ ਸੰਗੀਤ ਰਸੀਏ ਦਾ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਇਸ ਸੂਹੇ ਰੰਗ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ....

ਇਕ ‘ਬੋਲੀ’ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ

Posted On June - 15 - 2019 Comments Off on ਇਕ ‘ਬੋਲੀ’ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ
ਹਰ ਸਿਰਜਨਾ ਇਕ ਰਹੱਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਹੱਸ ਇਸ ਦੀ ਮੌਲਿਕਤਾ ਵਿਚ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਿਰਜਤ ਵਸਤਾਂ ਵੇਖਣ ਦੇ ਆਦੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਸਿਰਜਨਾ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਵਰਤਾਰੇ ਵਿਚ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਉਹੀ ਵਸਤ ਪਹਿਲੀ ਨਾਲੋਂ ਭਿੰਨ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। ਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਸਿਰਜਨਾ ਦੇ ਰਹੱਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨੇੜਿਉਂ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ....

ਵਿਸਰਿਆ ਲੋਕ ਨਾਟ ਖਿਉੜੇ

Posted On June - 15 - 2019 Comments Off on ਵਿਸਰਿਆ ਲੋਕ ਨਾਟ ਖਿਉੜੇ
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਚ ਲੋਕ ਨਾਟ ਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਤੇ ਵੰਨਗੀਆਂ ਨੇ ਲੋਕ ਮਨਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਸਨਮਾਨਯੋਗ ਸਥਾਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਖਿਉੜੇ ਦਾ ਲੋਕ ਨਾਟ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਖਿਉੜੇ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਜ਼ਰੂਰ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਵਾਲਾਂ ਜਵਾਬਾਂ ਦੇ ਲਹਿਜੇ ਵਿਚ ਲੋਕ ਧੁਨਾਂ ਉੱਪਰ ਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵੰਨਗੀ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਗਾਇਨ ਤੇ ਖੇਡੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ....

ਯੁੱਗ ਏਦਾਂ ਹੀ ਬਦਲਦੇ ਨੇ…

Posted On June - 15 - 2019 Comments Off on ਯੁੱਗ ਏਦਾਂ ਹੀ ਬਦਲਦੇ ਨੇ…
ਨਾਦਿਰਾ ਜ਼ਹੀਰ ਬੱਬਰ ਦੀ ਲੇਖਣੀ, ਕੇਵਲ ਧਾਲੀਵਾਲ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨਾ, ਅਨੀਤਾ ਦੇਵਗਨ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ, ਇਹ ਮੁਜੱਸਮਾ ਖ਼ੂਬ ਰਿਹਾ, ਨਾਟਕ ‘ਕਣਸੋ’ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਯਾਦਗਾਰੀ ਬਣ ਗਈ। ‘ਕਣਸੋ’ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਗ਼ਰੀਬ ਹੈ, ਲੋੜਵੰਦ ਹੈ, ਪਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਘਰਾਂ ਦੇ ਭੇਤ ਜਾਣਦੀ ਹੈ, ਪੱਕੀਆਂ ਰੰਗਦਾਰ ਕੰਧਾਂ ’ਚ ਪਈਆਂ ਤਰੇੜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਛੁਪੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ, ਉਹ ਵਾਹ ਲੱਗਦੀ ਭੇਤ ਹਿੱਕ ਅੰਦਰ ਛੁਪਾ ਕੇ ....

ਕਸੀਦਾ ਕੱਢਣ ਵਾਲੇ ਹੱਥ ਖਾਲੀ

Posted On June - 8 - 2019 Comments Off on ਕਸੀਦਾ ਕੱਢਣ ਵਾਲੇ ਹੱਥ ਖਾਲੀ
ਪੁਰਾਣੇ ਲਖਨਊ ਦੇ ਭੀੜ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਚੌਕ ਤੋਂ ਕਰੀਬ ਦੋ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅੰਦਰ ਗੰਦਗੀ ਅਤੇ ਬਦਬੂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਨਾਲੇ ਦੇ ਉੱਪਰ ਬਣੀਆਂ ਪੱਟੜੀਆਂ ’ਤੇ ਬਣੇ ਛੋਟੇ ਮਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਇਹ ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿ ਇੰਨੇ ਗੰਦੇ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੰਗ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਾਯਾਬ ਕਸੀਦਾਕਾਰੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ। ....

ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਰੰਗ

Posted On June - 8 - 2019 Comments Off on ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਰੰਗ
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਖੇਤਰ ਅਤਿ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਗਹਿਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਰ ਪੱਖ ਇਸ ਵਿਚ ਸਮਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਪੱਖ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਇਸਤੋਂ ਅਛੂਤਾ ਹੋਵੇ। ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚ ਵਿਕਾਸ ਆਉਣਾ ਵੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ। ਇਹ ਅਮੀਰ ਵਿਰਸਾ ਇਕ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਬੋਲਾਂ ਸੰਕੇਤਾਂ, ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ....

ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਲੋਕ ਗੀਤ: ਇਕ ਪਛਾਣ

Posted On June - 8 - 2019 Comments Off on ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਲੋਕ ਗੀਤ: ਇਕ ਪਛਾਣ
ਲੋਕ ਗੀਤ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਇਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਲੱਛਣ ਉਸ ਦਾ ਇਲਾਕਾਈ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਾਵ ਦਾਇਰਾਗਤ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਗੀਤ ਦੇ ਇਲਾਕਾਈ ਹੋਣ ਦੀ ਪਛਾਣ ਉਸ ਦੀ ਬੋਲੀ (ਉਪ ਭਾਸ਼ਾ) ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਵਿਚਲੀਆਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਤੇ ਬਾਕੀ ਵੇਰਵਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਵਿਚੋਂ ਉਸ ਦੀ ਇਲਾਕਾਈ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਤੇ ਸਮੂਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਲੋਪ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਮਝ ਲਵੋ ਲੋਕ ਗੀਤ ਦੀ ....

ਕੁਮਾਰ ਗਾਥਾ

Posted On June - 8 - 2019 Comments Off on ਕੁਮਾਰ ਗਾਥਾ
ਇਹ ਲੇਖ ਉਸ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜੋ ਰੰਗ-ਮੰਚ ਦਾ ਲੇਖਾ-ਜੋਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੋ ਸਾਡੇ ਨਾਟਕ ਦੇ ਤੋਲ-ਤੁਕਾਂਤ, ਵਜ਼ਨ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸਾਂਭ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਹੈ ਡਾ. ਸਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਵਰਮਾ! ਪਰ ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਮਾਰ ਆਖ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ। ....

ਕਾਲਾ ਸੁਰਮਾ ਵਸੇ ਪਹਾੜੀਂ…

Posted On June - 1 - 2019 Comments Off on ਕਾਲਾ ਸੁਰਮਾ ਵਸੇ ਪਹਾੜੀਂ…
ਲਗਪਗ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤਕ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਵਣਜਾਰੇ ਫਿਰਦੇ ਆਮ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਘੁੰਮ ਫਿਰ ਕੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹਾਰ-ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਵੇਚਦੇ ਸਨ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਉਹ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸੜਕ ਦੇ ਆਸੇ-ਪਾਸੇ ਬੈਠੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੰਧੂਰ, ਕੰਘੇ, ਕੱਜਲ, ਚੂੜੀਆਂ, ਦੰਦਾਸਾ, ਨਹੁੰ ਪਾਲਿਸ਼, ਪਾਊਡਰ, ਸਿਰ ਦੀਆਂ ਸੂਈਆਂ ਅਤੇ ਬਿੰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਪਾਉਣ ਲਈ ਸੁਰਮਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ....

ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਮਕਾਲੀ ਪ੍ਰਸੰਗਕਤਾ

Posted On June - 1 - 2019 Comments Off on ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਮਕਾਲੀ ਪ੍ਰਸੰਗਕਤਾ
ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਰੂਪਾਂਤਰਨ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਹੋਣ ਤੇ ਥੀਣ ਦੇ ਅਮਲ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀਆਂ ਲੋਕਧਾਰਕ ਸਿਰਜਨਾਵਾਂ, ਇਸ ਦੇ ਹੋਂਦਮੂਲਕ ਕੋਡ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਲੋਕਧਾਰਕ ਸਿਰਜਨਾਵਾਂ ਕਿਸੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਪੁਰਾਤਤਵੀ ਆਧਾਰ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਖਿੱਤੇ ਦੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਿਰਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪਾਕਾਰਕ ਆਧਾਰਾਂ ਵਿਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਉਪਰਲੀ ਬਣਤਰ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ....

ਪੁਆਧੀ ਲੋਕ ਕਲਾ ਤੇ ਯੰਤਰੀਕਰਨ

Posted On June - 1 - 2019 Comments Off on ਪੁਆਧੀ ਲੋਕ ਕਲਾ ਤੇ ਯੰਤਰੀਕਰਨ
ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ ਨਾਲ ਮਸ਼ੀਨੀਕਰਨ ਤੇ ਮਸ਼ੀਨੀਕਰਨ ਨਾਲ ਯੰਤਰੀਕਰਨ ਹੋਣ ਨਾਲ ਨਵੀਨ ਚੇਤਨਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਮੁੱਚੇ ਵਿਸ਼ਵ ਤਕ ਪਸਰਦਾ ਪਸਰਦਾ ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭਾਰਤ, ਪੰਜਾਬ-ਪੁਆਧ ਤਕ ਵੀ ਅੱਪੜਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰਕੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪਰਿਵਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਚੇਤਨਾ ਯੰਤਰੀ ਚੇਤਨਾ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ....

ਪਲਸ ਮੰਚ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਅਵਾਮੀ ਰੰਗਮੰਚ

Posted On June - 1 - 2019 Comments Off on ਪਲਸ ਮੰਚ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਅਵਾਮੀ ਰੰਗਮੰਚ
ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਕਾਲਮ ਵਿਚ ‘ਇਪਟਾ’ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਜੋ ਸਵਾਲ ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਉਠਾਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤਕ ਜਵਾਬ ਅੱਜ ਦੇ ਕਾਲਮ ਵਿਚ ਤਲਾਸ਼ਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗੇ। ‘ਲੋਕ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹਨ।’ ਇਹ ਬੜੀ ਦਿਲਕਸ਼ ਟਿੱਪਣੀ ਹੈ। ਹਰ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀ ਮੰਚ ਤੋਂ ਇਹ ਲੱਡੂ ਦਰਸ਼ਕਾਂ- ਸਰੋਤਿਆਂ ਵੱਲ ਸੁੱਟਦੀ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕ ਉਸ ਲੱਡੂ ਦੀ ਬੂੰਦੀ ਚੁਗਣ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਪੱਗਾਂ ਵੀ ਲੁਹਾ ....

ਰੱਬ ਦੇ ਰੰਗ, ਤਿਤਲੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ

Posted On May - 25 - 2019 Comments Off on ਰੱਬ ਦੇ ਰੰਗ, ਤਿਤਲੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ
ਰੱਬ ਦੇ ਰੰਗਾਂ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਿਆਮਤਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ। ਨੀਲੀ ਛੱਤ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸਿਰਜੀ ਹਰ ਸ਼ੈਅ ਲਾਜਵਾਬ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਉਸਦਾ ਦੇਣ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ। ਅਨੇਕਾਂ ਨਿਆਮਤਾਂ ਤੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਸ਼ੈਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਨਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਮਨੁੱਖ ਖ਼ੁਦ ਬਾਗੋਬਾਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ....

ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਮਾਣ ਕਿਰਤੀ ਲੋਕ

Posted On May - 25 - 2019 Comments Off on ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਮਾਣ ਕਿਰਤੀ ਲੋਕ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪਿੰਡ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਭਾਵ ਨਵਾਂ ਵਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਕਾਮੇ ਲੋਕ ਵੀ ਨਾਲ ਲਿਆ ਕੇ ਵਸਾਏ ਜਾਂਦੇ। ਰਸਦੇ-ਵਸਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਭਾਵੇਂ ਮੁੱਖ ਕੰਮੀ, ਡੰਗਰਾਂ ਦਾ ਗੋਹਾ-ਕੂੜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਵਿਆਹਾਂ-ਕਾਰਜਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਦੁੱਖਾਂ-ਸੁਖਾਂ ਦੇ ਸੁਨੇਹੇ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਢੋਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ....

ਇਪਟਾ ਤੇ ਅਮਨ ਲਹਿਰ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਵਰਕੇ

Posted On May - 25 - 2019 Comments Off on ਇਪਟਾ ਤੇ ਅਮਨ ਲਹਿਰ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਵਰਕੇ
ਛਿਹੱਤਰ ਵਰ੍ਹੇ ਅੱਜ ਦੀਆਂ ਉਮਰਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਵਾਲੀ ਉਮਰ ਹੈ ਤੇ ਜੇਕਰ ਇਹ ਛਿਹੱਤਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਇਕ-ਇਕ ਪਲ ਸਾਰਥਿਕ ਤੇ ਨਿਵੇਕਲੀਆਂ ਪੈੜਾਂ ਸਿਰਜਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਡਾਇਮੰਡ ਜੁਬਲੀ ਵਰਗੀ ਉਮਰ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਨਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ 25 ਮਈ, 1943 ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਬੰਬਈ ਦੇ ਮਾਰਵਾੜੀ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਮੁਲਕ ਭਰ ਦੇ ਰੰਗਕਰਮੀ ਸਿਰ ਜੋੜ ਕੇ ਬੈਠੇ ਸਨ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿਰਾਂ ....

ਪੋਥੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਤ ਦਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮਾ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ

Posted On May - 25 - 2019 Comments Off on ਪੋਥੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਤ ਦਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮਾ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ
ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਪਿੱਛੇ ਦੱਸ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਖ਼ਾਨੇ ’ਚ ਸ਼ੁਹਾਬੁੱਦੀਨ ਸੁਹਰਾਵਰਦੀ ਦੀ ਤਸੱਵੁਫ਼ ਬਾਰੇ ਲਿਖੀ ਸੁਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁਸਤਕ ‘ਅਵਾਰਿਫ਼-ਉਲ-ਮੁਆਰਿਫ਼’ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਮੁਤੱਲਕ ਦੋ ਵਾਕਿਆ ‘ਫ਼ਵਾਇਦੁਲ ਫ਼ੁਆਦ’ ਜੋ ਨਿਜ਼ਾਮੁਦੀਨ ਔਲੀਆ ਦੇ ਬਚਨ-ਬਿਲਾਸ (ਮੁਲਫ਼ੂਜਾਤ) ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ, ਵਿਚ ਦਰਜ ਹਨ। ਇਸ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ‘ਕਿ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਪੜ੍ਹਨਾ ਹੈ’, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਵਾਕਿਆ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ....
Available on Android app iOS app
Powered by : Mediology Software Pvt Ltd.