‘ਤੇਰੇ ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਗਿੱਧਾ ਪੈਂਦਾ...’: ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ! !    ਨਾਰੀ ਦੇਹ ’ਤੇ ਲਾਏ ਗਏ ਜ਼ਾਬਤੇ !    ਆਪਣਾ ਕਮਰਾ !    ਪਰਾਸ਼ਰ ਝੀਲ ਦੀ ਯਾਤਰਾ !    ਉਸ ਬੋਹੜ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ !    ਅਣਿਆਈ ਮੌਤ !    ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ !    ਬੱਚਿਓ! ਤੁਸੀਂ ਸਰੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ !    ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ ਕਵਿਤਾ !    ਜ਼ੁਲਮ ਅਤੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੰਘਰਸ਼ !    

ਰਿਸ਼ਮਾਂ › ›

Featured Posts
ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਫੁਹਾਰ ਲੋਕ ਨਾਚ

ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਫੁਹਾਰ ਲੋਕ ਨਾਚ

ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਤਰੰਗਾਂ ਉੱਠਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਮਨ ਵਜਦ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਰਾਗ ਤੇ ਤਾਲ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੱਚ ਉੱਠਦਾ ਹੈ। ’ਕੱਲੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ...

Read More

ਘਰ ਵਿਚ ਹੀ ਮਿਠਾਈਆਂ ਬਣਾਓ

ਘਰ ਵਿਚ ਹੀ ਮਿਠਾਈਆਂ ਬਣਾਓ

ਕਿਰਨ ਗਰੋਵਰ*, ਮੋਨਿਕਾ ਚੌਧਰੀ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰੀ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿਚ ਜੇਕਰ ਆਪਾਂ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਮਿਠਾਈਆਂ ਬਣਾ ਕੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਅਨੰਦ ਮਾਣੀਏ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਚਾਅ ਦੁੱਗਣਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਘਰ ਵਿਚ ਬਣਾਈਆਂ ਮਿਠਾਈਆਂ ਜਿੱਥੇ ਸਿਹਤ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੋਹ-ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਅਪਣੱਤ ਦੀ ਮਹਿਕ ਦਾ ਵੀ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਓ, ...

Read More

ਹਾਸਰਸ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਸੁਨੇਹਾ

ਹਾਸਰਸ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਸੁਨੇਹਾ

ਰਾਸ ਰੰਗ ਡਾ. ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਟਿਆ ਰੰਗ ਦੀ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਟੈਗੋਰ ਥੀਏਟਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਖੇਡੇ ਨਾਟਕ ‘ਪਤੀ ਗਏ ਰੀ ਕਾਠੀਆਵਾੜ’ ਨੇ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਕਈ ਮਕਸਦ ਹੱਲ ਕਰ ਵਿਖਾਏ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਾਸ ਵਿਅੰਗ ਕਲਾਕਾਰ ਜਸਪਾਲ ਭੱਟੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਾਸਰਸ ਨਾਟਕਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਦੌਰਾਨ ਖੇਡੇ ਇਸ ਮਰਾਠੀ ਮੂਲ ਦੇ ਨਾਟਕ ਨੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ...

Read More

ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਲੋੜਾਂ

ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਲੋੜਾਂ

ਡਾ. ਆਗਿਆਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੀਣ ਲਈ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਦੀ ਅਤੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਹਵਾ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਜੰਮਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਰੋਣ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ...

Read More

ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਚ ਰਵਾਇਤੀ ਸਵਾਰੀ

ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਚ ਰਵਾਇਤੀ ਸਵਾਰੀ

ਡਾ. ਪ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਮਹਿਰੋਕ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਜੇ ’ਤੇ ਪਿਆ ਬੱਚਾ ਉੱਪਰ-ਥੱਲੇ, ਅੱਗੇ-ਪਿੱਛੇ ਪੈਰ ਮਾਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਦਮ ਪੁੱਟਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਸ ਦਾ ਤੁਰਨ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ...

Read More

ਗਨਗੌਰਾਂ ਤੇ ਦੁਸਹਿਰਾ

ਗਨਗੌਰਾਂ ਤੇ ਦੁਸਹਿਰਾ

ਪਰਮਜੀਤ ਕੌਰ ਸਰਹਿੰਦ ਦੁਸਹਿਰਾ ਵੀ ਦੀਵਾਲੀ ਵਾਂਗ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਨਿਵੇਕਲੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਅਖੀਰ ਜਾਂ ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਸਹਿਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੌਂ ਬੀਜੇ ਜਾਂਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਗਨਗੌਰਾਂ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਨਗੌਰਾਂ ਦੁਸਹਿਰੇ ਤੋਂ ਗਿਆਰਾਂ ...

Read More

ਭੁੱਖ ਦਾ ਇਲਾਜ ਲੱਭਦਾ ਨਾਟਕ

ਭੁੱਖ ਦਾ ਇਲਾਜ ਲੱਭਦਾ ਨਾਟਕ

ਰਾਸ ਰੰਗ ਡਾ. ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਰੰਗਮੰਚ ਦੇ ਰੰਗ ਵੱਖਰੇ! ਮੰਚ ਉਹੀ ਪਰ ਇਕ ਦਿਨ ਉਸਦਾ ਰੰਗ ਮੁਹੱਬਤਾਂ ਦੀ ਬਾਤ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਨਫ਼ਰਤਾਂ ਦਾ ਭੇੜ, ਕਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਚੀਰ ਫਾੜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਦੀ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਦਰਦ, ਕਦੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਬਾਤ, ਕਦੀ ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੀ ਪੁਨਰ ਵਿਆਖਿਆ, ਕਦੀ ...

Read More


  • ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਫੁਹਾਰ ਲੋਕ ਨਾਚ
     Posted On October - 12 - 2019
    ਕਿਸੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਤਰੰਗਾਂ ਉੱਠਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਮਨ ਵਜਦ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ....
  • ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਲੋੜਾਂ
     Posted On October - 12 - 2019
    ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ....
  • ਹਾਸਰਸ ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਸੁਨੇਹਾ
     Posted On October - 12 - 2019
    ਸਪਰਸ਼ ਨਾਟਿਆ ਰੰਗ ਦੀ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਟੈਗੋਰ ਥੀਏਟਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਖੇਡੇ ਨਾਟਕ ‘ਪਤੀ ਗਏ ਰੀ ਕਾਠੀਆਵਾੜ’ ਨੇ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਕਈ....
  • ਘਰ ਵਿਚ ਹੀ ਮਿਠਾਈਆਂ ਬਣਾਓ
     Posted On October - 12 - 2019
    ਇਸ ਤਿਉਹਾਰੀ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿਚ ਜੇਕਰ ਆਪਾਂ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਮਿਠਾਈਆਂ ਬਣਾ ਕੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਅਨੰਦ ਮਾਣੀਏ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਚਾਅ....

ਬੱਚੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ

Posted On October - 30 - 2010 Comments Off on ਬੱਚੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ
ਜੇ.ਡੀ. ਝੰਡੂਕੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅੰਗ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਹੀ ਇਕ ਇਨਸਾਨ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਨਸਾਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਕਾਲਾ ਅੱਖਰ ਮੱਝ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਇਕ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕੰਮ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋਣਗੇ ਜਿਹੜੇ ਚਾਅ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਣਗੇ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਸਿਰਫ ਮਜਬੂਰੀਵੱਸ ਹੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਬੱਚੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ? ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ 

ਦੀਵਾਲੀ ’ਤੇ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਜ਼ਰਾ ਸੰਭਲ ਕੇ

Posted On October - 30 - 2010 Comments Off on ਦੀਵਾਲੀ ’ਤੇ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਜ਼ਰਾ ਸੰਭਲ ਕੇ
ਸ.ਮ.ਫਰੀਦਕੋਟ ਉਂਜ ਤਾਂ ‘ਸੇਲ’, ‘ਬੰਪਰ ਸੇਲ’ ਜਾਂ ‘ਸੁਪਰ ਸੇਲ’ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਮੌਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਦੀਵਾਲੀ ਮੌਕੇ ਤਾਂ ਇਸ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਹੜ੍ਹ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਸਾਮਾਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਹਿੰਗੇ ਕੱਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ, ਫਰਨੀਚਰ, ਟੀ.ਵੀ, ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਸਿਸਟਮ, ਬਾਈਕ ਤੇ ਹੋਰ ਲਗਜਰੀ ਆਈਟਮਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੇਲਾਂ ਜ਼ਰੀਏ ਸੇਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਖਪਤਕਾਰ ਇਸ ਮੌਕੇ ਜ਼ਰੂਰ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਮਾਨਿਸਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ  ਇਕ ਨਾਲ ਇਕ ਮੁਫ਼ਤ 

ਚੰਦ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਾਏਗਾ ਕਰੂਏ ਦਾ ਵਰਤ

Posted On October - 23 - 2010 Comments Off on ਚੰਦ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਾਏਗਾ ਕਰੂਏ ਦਾ ਵਰਤ
ਸਰੁੱਚੀ ਬਾਲਾ ਭਗਤ ”ਆ ਚੰਨ ਅੱਜ ਵਿਹੜੇ ਮੇਰੇ, ਹੋਣ ਉਡੀਕਾਂ ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਜ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ। ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸੱਜ ਵਿਆਹੀਆਂ, ਅਰਘ ਚੜ੍ਹਾਵਣ ਨੂੰ ਮੁਹਰੇ ਤੇਰੇ।” ਉਂਝ ਤਾਂ ਚੰਦ ਦੀ ਉਡੀਕ ਹਰ ਘਰ, ਹਰ ਦਿਨ, ਹਰ ਆਥਣ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਆਦਿ-ਜੁਗਾਦਿ ਤੋਂ ਪਤੀ ਦੀ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਲਈ ਰੱਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਰਤ ‘ਕਰੂਏ ਦੇ ਵਰਤ’ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਦੀ ਲਾਲੀ ਮੱਠੀ ਪੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਚੰਦ ਦੀ ਉਡੀਕ ਬੜੀ ਬੇਸਬਰੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਆਹੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਰੂਏ ਦੇ 

ਹਾਈਕੋਰਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਜੱਜ

Posted On October - 23 - 2010 Comments Off on ਹਾਈਕੋਰਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਜੱਜ
ਮਾਨਵੀ ਵਿਰਸੇ ਦਾ ਮਾਣ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੱਜ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅੰਨਾ ਚੈਂਡੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰ ਕੇਰਲ ਦੀ ਵਸਨੀਕ ਸੀ। ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ 22 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਅੰਨਾ ਨੇ 1927 ਵਿਚ ਲਾਅ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈਣ ਦਾ ਹੀਆ ਕੀਤਾ। ਉਦੋਂ ਕਿਸੇ ਕੁੜੀ ਦੇ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਖੇਤਰ ਬਿਲਕੁਲ ਨਵਾਂ ਸੀ ਤੇ ਉਤੋਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਨਾ ਹੋਰ ਵੀ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ। ਸਬੱਬ ਅਜਿਹਾ ਬਣਿਆ ਕਿ ਕਾਲਜ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁਲੀਸ ਇੰਸਪੈਕਟਰ 

ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਚਾਹ ਪੀਓ

Posted On October - 23 - 2010 Comments Off on ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਚਾਹ ਪੀਓ
ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਹਾਵਤ ਤਾਂ ਸੁਣੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇਕ ਸੇਬ ਖਾਓ ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ, ਪਰ ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਈਏ ਤੇ ਇਕ ਨਵੀਂ ਸੋਚ ‘ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇਕ ਚਾਹ ਦਾ ਭਰਿਆ ਕੱਪ ਪੀਓ ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ’ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾਈਏ। ਜੀ ਹਾਂ ਚਾਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਬੇਹਤਰੀਨ ਸੋਮਿਆਂ ‘ਚੋਂ ਇਕ ਹੈ ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇਕ ਕੱਪ ਚਾਹ ਪੀਣ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਚਾਹੇ ਦਿਮਾਗ ਤੋਂ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ 

ਬਾਬਿਆਂ ਦੀ ਸੰਘਣੀ ਛਾਂ

Posted On October - 23 - 2010 Comments Off on ਬਾਬਿਆਂ ਦੀ ਸੰਘਣੀ ਛਾਂ
ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਿਵੀਆ ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਮਨੁੱਖ ਜੰਗਲੀ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ ਤੇ ਸਭਿਅਤਾ ਵੱਲ ਕਦਮ ਵਧਾਉਂਦਾ ਗਿਆ, ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਵੀ ਵਿੱਥਾਂ ਪਾਉਂਦਾ ਗਿਆ। ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਪਾਕ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਸੰਨ੍ਹ ਲੱਗ ਗਈ। ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਗਰਮ ਜੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣ ਵੱਲ ਰੁਚਿਤ ਹੋਣਾ ਚੰਗਾ ਸਮਝਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਲਿਆ। ਸਦੀ ਕੁ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਸ਼ੈਲੀ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਮਾਰਿਆਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲੋਕ ‘ਕਿਰਤ ਕਰਨਾ’ 

ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਬਹਾਨੇ ਘਰ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ

Posted On October - 23 - 2010 Comments Off on ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਬਹਾਨੇ ਘਰ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ
ਸਪਨ ਮਨਚੰਦਾ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹੁਲਾਸ ਨਾਲ ਮਨਾਉਣਾ ਭਾਰਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵੀ। ਇਸ ਲਈ ਲੋਕ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਆਮਦੀਦ ਆਖਣ ਲਈ ਘਰ ਦੀਆਂ ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਲ ਭਰ ਸਾਂਭ ਰੱਖਿਆ ਕੂੜਾ-ਕਬਾੜ ਕੱਢਦੇ ਹਨ। ਖੱਲ-ਖੂੰਜਿਆਂ ਦੇ ਜਾਲੇ ਲਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਝਾੜ-ਪੰੂਝ ਦੇ ਨਾਲ ਕਲੀ-ਸਫੈਦੀ ਵੀ ਕਰਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੂਹਿਆਂ ਬਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੰਗ ਰੋਗਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ‘ਚ ਸਫ਼ਾਈ  ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਮਹੱਤਤਾ 

ਉੱਦਮੀ ਔਰਤ

Posted On October - 16 - 2010 Comments Off on ਉੱਦਮੀ ਔਰਤ
ਬਲਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਸ਼ੌਕੀਆ ਤੌਰ ’ਤੇ ਚਾਕਲੇਟ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਐਨੀ ਅਰੋੜਾ ਅੱਜ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਇਕ ਉੱਦਮੀ ਔਰਤ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਚ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ ਚਾਕਲੇਟ ਬਣਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੋਹਫੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦਿੰਦੀ ਸੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੀ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਸਦਕਾ ਅੱਜ ਚਾਕਲੇਟ ਡਿਜ਼ਾਇਨਿੰਗ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੀ ਜੰਮਪਲ ਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸਥਿਤ ਸੈਕਟਰ 35 ਵਿਚ 

ਮੁੜ ਉਹ ਸਵਾਦ ਨਾ ਆਇਆ

Posted On October - 16 - 2010 Comments Off on ਮੁੜ ਉਹ ਸਵਾਦ ਨਾ ਆਇਆ
ਜਗਸੀਰ ਜੱਗੀ ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਛੁੱਟੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰੀ ਡਿਊਟੀ ਸਾਈਕਲ ’ਤੇ ਪੱਠੇ ਵੱਢ ਕੇ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਹੁੰਦੀ। ਸਕੂਲੋਂ ਆਉਣ ਸਾਰ ਬਸਤਾ ਰੱਖਣਾ ਤੇ ਚਾਹ-ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਸਾਈਕਲ ਚੁੱਕਣਾ ਤੇ ਪੱਠੇ ਵੱਢਣ ਤੁਰ ਜਾਣਾ। ਇਹ ਲਗਪਗ ਨਿੱਤ ਦਾ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਵਿਚ ਬੜਾ ਹੀ ਆਨੰਦ ਆਉਂਦਾ। ਜਦੋਂ ਸਾਈਕਲ ਕੱਚੇ ਕਦੇ ਪੱਕੇ ਰਾਹਾਂ ’ਤੇ ਦੌੜਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇੰਜ ਲੱਗਦਾ ਜਿਵੇਂ ਖੰਭ ਲੱਗ ਗਏ ਹੋਣ। ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕਈ-ਕਈ ਜਣੇ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ’ਕੱਠਿਆਂ ਹੋ ਕੇ ਕਰਦੇ। ਕਦੀ-ਕਦੀ 

ਮਾਂ-ਧੀ ਦਾ ਪਿਆਰ

Posted On October - 16 - 2010 Comments Off on ਮਾਂ-ਧੀ ਦਾ ਪਿਆਰ
ਉਪਿੰਦਰਜੀਤ (ਡਾ.) ਬੇਸ਼ੱਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਧੀ ਦਾ ਬਾਪ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਮਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਉ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜਦੋਂ ਧੀ ਪੁੱਤਰ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਲਗਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪਿਉ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਵਧਣ ਲਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਧੀ ਦੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਬਣਨ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਸੁਭਾਵਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਇਕ ਅਖਾਣ ਹੈ ‘ਮਾਂ ਪਰ ਧੀ, ਪਿਤਾ ’ਤੇ ਘੋੜਾ (ਪੁੱਤਰ), ਬਹੁਤਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਥੋੜ੍ਹਾ’। ਇਸ ਅਖਾਣ ਵਿਚ ਧੀ ਪੁੱਤਰ ਉੱਪਰ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦੇ ਅਸਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ 

ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ ਚਾਲਕ

Posted On October - 16 - 2010 Comments Off on ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ ਚਾਲਕ
ਮਾਨਵੀ ਵਿਰਸੇ ਦਾ ਮਾਣ ਮਾਨਵੀ ਜੀਵਨ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਜ਼ੋਖਮ ਭਰੇ ਸਾਹਸੀ ਕਿੱਤਿਆਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਗੱਲ ਵੱਲ ਕਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਗਿਆ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਖਤਰਨਾਕ ਧੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੌਕੀਆ ਜਾਂ ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਅਪਣਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਮਾਂ ਬਦਲਿਆ। ਭਾਵੇਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਟਾਟਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਇਕ-ਦੋ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਸ਼ੌਕੀਆ ਜਹਾਜ਼ ਚਲਾਉਣਾ ਸਿੱਖਿਆ ਸੀ ਪਰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਵਿਮਾਨ ਸੰਚਾਲਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਲ ਮੁੜੀਆਂ। ਖਤਰਿਆਂ 

ਸਿਰਲੇਖ ਗੁੰਮ ਹੈ

Posted On October - 16 - 2010 Comments Off on ਸਿਰਲੇਖ ਗੁੰਮ ਹੈ
ਪੂਨਮ ਪਾਲ ਕੌਰ ਇਕ ਪੁਰਾਣੀ ਸਹੇਲੀ ਗਰਮ ਜੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗਲੇ ਮਿਲ ਕੇ ਸ਼ਿਕਵਾ ਕਰਨ ਲੱਗੀ, ‘‘ਅੜੀਏ, ਤੂੰ ਲਿਖਣਾ ਬੰਦ ਕਿਉਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ? ਵੈਸੇ ਤੂੰ ਲਿਖਦੀ ਦਮਦਾਰ ਏਂ, ਫੇਰ ਬੰਦ ਕਿਉਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।’’ ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ, ‘‘ਅੱਛਾ ਤੂੰ ਦਸ, ਕਿਹੜੇ ਸਿਰਲੇਖ ਤੇ ਲਿਖਾਂ?’’ ਉਸ ਨੇ ਨਿਹੋਰੇ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, ‘‘ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਿਰਲੇਖ ਨੇ? ਅਖਬਾਰਾਂ ਰਸਾਲੇ ਭਰੇ ਪਏ ਨੇ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਦੇ…ਤੂੰ ਵੀ ਕੋਈ ਕਿੱਸਾ ਟੋਟਕਾ ਵੇਖ ਕੇ ਲਿਖ ਦੇ ਕੁਸ਼…।’’ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਗੈਰ ਰਸਮੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕੁਝ ਕੁ ਸਮਝ ਆਈ ਕੁਝ ਕੁ ਨਹੀਂ। 

ਤੰਦਰੁਸਤ ਬਾਬਾ

Posted On October - 9 - 2010 Comments Off on ਤੰਦਰੁਸਤ ਬਾਬਾ
ਤੰਦਰੁਸਤ ਤੇ ਲੰਮੇਰੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੈ ਪਿੰਡ ਗਨੌਰ ਡਾ. ਸਨੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਟਿਆਲਾ ਦਾ ਵਸਨੀਕ ਬਾਪੂ ਪਰਸਾ ਰਾਮ। ਜਿਸ ਨੇ 1907 ਵਿਚ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਪਰਸਾ ਰਾਮ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਹੱਡ-ਭੰਨਵੀਂ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ’ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸਣ ਚੰਗੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਗੁਰਨਾਮ ਕੌਰ ਦਾ ਕੁਝ ਅਰਸੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਲੰਮੇਰੀ ਉਮਰ ਦਾ ਰਾਜ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਕਿਹਾ 

ਮਹਾਨ ਮਰਾਠਾ ਸ਼ਾਸਕ

Posted On October - 9 - 2010 Comments Off on ਮਹਾਨ ਮਰਾਠਾ ਸ਼ਾਸਕ
ਮਾਨਵੀ ਵਿਰਸੇ ਦਾ ਮਾਣ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ’ਤੇ ਕੁਸ਼ਲ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅਕਬਰ ਦਾ ਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉਪਰ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਹਿੱਲਿਆਬਾਈ ਹੋਲਕਰ ਦਾ ਨਾਂ ਕੁਸ਼ਲ ਔਰਤ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ ’ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਸ੍ਰੀ ਮਨਕੋਜੀ ਸ਼ਿੰਦੇ ਜੋ ਧੰਨਗੜ੍ਹ ਸਮੁਦਾਇ ਦੇ ਮਾਣਯੋਗ ਮੈਂਬਰ ਸਨ, ਦੇ ਘਰ 31 ਮਈ 1725 ਨੂੰ ਅਹਿਮਦਨਗਰ (ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ) ਦੇ ਜਮਖੇਡ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਚੌਂਦੀ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਪਿਤਾ ਨੇ 

ਵਿਲਕਦਾ ਬੁਢਾਪਾ

Posted On October - 9 - 2010 Comments Off on ਵਿਲਕਦਾ ਬੁਢਾਪਾ
ਸ਼ਮਿੰਦਰ ਕੌਰ (ਪੱਟੀ) ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਲਚਾਰੀ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸਤ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਕਬੀਲਦਾਰੀ ਦਾ ਬੋਝ ਢੋਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਨਵ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਉਮਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਾਨਵਰ ਅਵਸਥਾ ਜ਼ਿਆਦਾ। ਉਹ ਵੀ ਉਮਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਖੋਤੇ ਵਾਂਗ ਭਾਰ ਢੋਂਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਉਮਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਬਾਂਦਰ ਵਾਂਗ ਨੱਚਦਾ ਟੱਪਦਾ ਹੈ। ਆਖਰ ਵਿਚ ਉਹ ਉਮਰ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੁੱਤੇ ਵਾਂਗ ਭੌਂਕਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਰਥਾਤ ਉਹ ਬੋਲਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ 

ਹਿੰਮਤ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾ ਹਾਰੀ

Posted On October - 9 - 2010 Comments Off on ਹਿੰਮਤ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾ ਹਾਰੀ
ਪਰਮਜੀਤ ਕੌਰ ਸਰਹਿੰਦ ਮਾਪਿਆਂ ਉਹਦਾ ਨਾਂ ਬੜਾ ਹੀ ਢੁੱਕਵਾਂ ਰੱਖਿਆ…ਕੰਵਲ…। ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਟੀ.ਵੀ. ਚੈਨਲ ’ਤੇ ਕਿਸੇ ਰੂਬਰੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ’ਚ ਦੇਖਿਆ ਸੁਣਿਆ ਤੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਫੋਨ ਨੰਬਰ ਲੱਭਿਆ। ਕੰਵਲ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤੇ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਫੋਨ ’ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ…‘‘ਆਂਟੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਭ ਹੀ ਲਿਐ…ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ…।’’ ਕੁਦਰਤੀ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਖੇ ਮਿਲ ਗਈ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਨਾਲ 
Available on Android app iOS app
Powered by : Mediology Software Pvt Ltd.