ਪੋਸਟ-ਮੈਟਰਿਕ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੱਛੜਿਆ ਪੰਜਾਬ !    ਬੱਬਰ ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਸਿਰਜਕ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਗੜਗੱਜ !    ਮਰਦੇ ਦਮ ਤੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਚੰਦਰ ਸ਼ੇਖਰ !    ਕਾਰਸੇਵਾ: ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਵਾਲੇ ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ !    ਆਰਫ਼ ਕਾ ਸੁਣ ਵਾਜਾ ਰੇ !    ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਮਾਫ਼ੀਆ ਅੱਜ ਵੀ ਸਰਗਰਮ !    ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਐਂਪਲਾਈਜ਼ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਚੋਣ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹੀ !    ਕੈਪਟਨ ਦੇ ਓਐੱਸਡੀ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੱਖਣੀ ਤੋਂ ਖਿੱਚੀ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ !    ਅੱਠਵੀਂ ਦੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਕੇਂਦਰ ਬਣੇ ਦੂਰ, ਪਾੜਿ੍ਹਆਂ ਦਾ ਕੀ ਕਸੂਰ !    ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ 6 ਜੱਜਾਂ ਨੂੰ ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ !    

ਰਿਸ਼ਮਾਂ › ›

Featured Posts
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਰੀਝਾਂ ਤੇ ਸੁਪਨੇ

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਰੀਝਾਂ ਤੇ ਸੁਪਨੇ

ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਦਨ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਰੀਝਾਂ, ਸੁਪਨੇ ਤੇ ਸ਼ੌਕ ਬਿਨਾਂ ਜੀਵਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਜਿੰਨੀ ਕਿਸੇ ਇਨਸਾਨ ਵਿਚ ਰੀਝਾਂ ਤੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਅਮੀਰੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਹ ਇਨਸਾਨ ਵੀ ਓਨਾ ਹੀ ਵਲਵਲਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਰੁੱਖ ਪੂਰੀ ਹਰਿਆਵਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਝੂਮਦਾ ਤੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਜ ਹੀ ਇਨਸਾਨ ਵੀ ਓਨਾ ਕੁ ਹੀ ...

Read More

‘ਪੂਰਨ’ ਕਦੋਂ ਪਰਤੇਗਾ?

‘ਪੂਰਨ’ ਕਦੋਂ ਪਰਤੇਗਾ?

ਡਾ. ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਆਤਮਜੀਤ ਪ੍ਰਚਲਿੱਤ ਸੱਚ ਨੂੰ ਇੱਜ਼ਤ ਦੇਣੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣਾ ਸੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆਂ ਸਭ ਲਿਹਾਜ਼ਾਂ ਵਗਾਹ ਕੇ ਪਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਦੋਂ ‘ਪੂਰਨ’ ਨਾਟਕ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਾਦਰਯਾਰ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਬਟਾਲਵੀ ਦੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਦੇ ਆਹਰ ’ਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ, ਪਰ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਦੀ ...

Read More

ਖਾ ਲਈ ਨਸ਼ਿਆਂ ਨੇ...

ਖਾ ਲਈ ਨਸ਼ਿਆਂ ਨੇ...

ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਨੂੰ ਦਾਰੂ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਦਾਰੂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜੋ ਦਵਾ ਦਾਰੂ, ਦਵਾਈ-ਬੂਟੀ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ...

Read More

ਮਨੋਰੰਜਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਜਨੌਰ ਕਥਾਵਾਂ

ਮਨੋਰੰਜਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਜਨੌਰ ਕਥਾਵਾਂ

ਡਾ. ਪ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਮਹਿਰੋਕ ਮਨੁੱਖ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਨੇੜਲਾ ਸਬੰਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਮਨ ਪਸ਼ੂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮਾਜਚਾਰੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਮਝ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦਾ ਆਇਆ ਹੈ ਤੇ ਉਸਦੀ ਕਦਰ ਵੀ ਕਰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਚਰਨਾ, ਉਸ ਦੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਸਥਾਪਤ ...

Read More

ਰੰਗਮੰਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਾ ਮਹੱਤਵ

ਰੰਗਮੰਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਾ ਮਹੱਤਵ

ਰਾਸ ਰੰਗ ਡਾ. ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਰੰਗਮੰਚ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਦੋਂ ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਚਾਅ, ਉਤਸ਼ਾਹ, ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਤਾਂ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਜੀਅ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਬਾਕੀਆਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾਂਝਾ ਕਰੇ। ਭਾਸ਼ਾ ਅਜੇ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਰ ...

Read More

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਮਾਣੋ, ਬਤੀਤ ਨਾ ਕਰੋ

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਮਾਣੋ, ਬਤੀਤ ਨਾ ਕਰੋ

ਕੈਲਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇਕ ਖੇਡ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਇਸਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲਿਆ ਤੋਹਫ਼ਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿਚ ਇਹ ਜੀਵਨ ਯਾਤਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਗ਼ਮ, ਖੇੜੇ ਅਨੁਭਵ, ਕਲਪਨਾ, ਲੋਭ, ਲਾਲਚ ਖ਼ੁਦਗਰਜ਼ੀ, ਨਫ਼ਰਤ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਆਦਿ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ...

Read More

ਪੱਕਾ ਘਰ ਟੋਲੀਂ ਬਾਬਲਾ...

ਪੱਕਾ ਘਰ ਟੋਲੀਂ ਬਾਬਲਾ...

ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਸਵੈਚ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਖੱਟੇ-ਮਿੱਠੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਲੋਕ ਗੀਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਵੁਕ ਤੇ ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਸੰਵਾਦ ਪਿਓ ਤੇ ਧੀ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਇਆ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਸਾਡਾ ਸਮਾਜ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰਾਇਆ ਧਨ ਸਮਝਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ...

Read More


  • ਖਾ ਲਈ ਨਸ਼ਿਆਂ ਨੇ…
     Posted On February - 22 - 2020
    ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਨੂੰ ਦਾਰੂ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਦਾਰੂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜੋ ਦਵਾ ਦਾਰੂ,....
  • ਮਨੋਰੰਜਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਜਨੌਰ ਕਥਾਵਾਂ
     Posted On February - 22 - 2020
    ਮਨੁੱਖ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਨੇੜਲਾ ਸਬੰਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਮਨ ਪਸ਼ੂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮਾਜਚਾਰੇ ਦਾ....
  • ‘ਪੂਰਨ’ ਕਦੋਂ ਪਰਤੇਗਾ?
     Posted On February - 22 - 2020
    ਆਤਮਜੀਤ ਪ੍ਰਚਲਿੱਤ ਸੱਚ ਨੂੰ ਇੱਜ਼ਤ ਦੇਣੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣਾ ਸੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆਂ ਸਭ ਲਿਹਾਜ਼ਾਂ ਵਗਾਹ ਕੇ ਪਰ੍ਹਾਂ....
  • ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਰੀਝਾਂ ਤੇ ਸੁਪਨੇ
     Posted On February - 22 - 2020
    ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਰੀਝਾਂ, ਸੁਪਨੇ ਤੇ ਸ਼ੌਕ ਬਿਨਾਂ ਜੀਵਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਜਿੰਨੀ ਕਿਸੇ ਇਨਸਾਨ ਵਿਚ ਰੀਝਾਂ ਤੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਅਮੀਰੀ....

ਰੱਬ ਦੇ ਰੰਗ, ਤਿਤਲੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ

Posted On May - 25 - 2019 Comments Off on ਰੱਬ ਦੇ ਰੰਗ, ਤਿਤਲੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗ
ਰੱਬ ਦੇ ਰੰਗਾਂ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਿਆਮਤਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ। ਨੀਲੀ ਛੱਤ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸਿਰਜੀ ਹਰ ਸ਼ੈਅ ਲਾਜਵਾਬ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਉਸਦਾ ਦੇਣ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ। ਅਨੇਕਾਂ ਨਿਆਮਤਾਂ ਤੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਸ਼ੈਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਨਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਮਨੁੱਖ ਖ਼ੁਦ ਬਾਗੋਬਾਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ....

ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਮਾਣ ਕਿਰਤੀ ਲੋਕ

Posted On May - 25 - 2019 Comments Off on ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਮਾਣ ਕਿਰਤੀ ਲੋਕ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪਿੰਡ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਭਾਵ ਨਵਾਂ ਵਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਕਾਮੇ ਲੋਕ ਵੀ ਨਾਲ ਲਿਆ ਕੇ ਵਸਾਏ ਜਾਂਦੇ। ਰਸਦੇ-ਵਸਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਭਾਵੇਂ ਮੁੱਖ ਕੰਮੀ, ਡੰਗਰਾਂ ਦਾ ਗੋਹਾ-ਕੂੜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਵਿਆਹਾਂ-ਕਾਰਜਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਦੁੱਖਾਂ-ਸੁਖਾਂ ਦੇ ਸੁਨੇਹੇ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਢੋਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ....

ਇਪਟਾ ਤੇ ਅਮਨ ਲਹਿਰ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਵਰਕੇ

Posted On May - 25 - 2019 Comments Off on ਇਪਟਾ ਤੇ ਅਮਨ ਲਹਿਰ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਵਰਕੇ
ਛਿਹੱਤਰ ਵਰ੍ਹੇ ਅੱਜ ਦੀਆਂ ਉਮਰਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਵਾਲੀ ਉਮਰ ਹੈ ਤੇ ਜੇਕਰ ਇਹ ਛਿਹੱਤਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਇਕ-ਇਕ ਪਲ ਸਾਰਥਿਕ ਤੇ ਨਿਵੇਕਲੀਆਂ ਪੈੜਾਂ ਸਿਰਜਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਡਾਇਮੰਡ ਜੁਬਲੀ ਵਰਗੀ ਉਮਰ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਨਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ 25 ਮਈ, 1943 ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਬੰਬਈ ਦੇ ਮਾਰਵਾੜੀ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਮੁਲਕ ਭਰ ਦੇ ਰੰਗਕਰਮੀ ਸਿਰ ਜੋੜ ਕੇ ਬੈਠੇ ਸਨ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿਰਾਂ ....

ਪੋਥੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਤ ਦਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮਾ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ

Posted On May - 25 - 2019 Comments Off on ਪੋਥੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਤ ਦਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮਾ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ
ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਪਿੱਛੇ ਦੱਸ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਖ਼ਾਨੇ ’ਚ ਸ਼ੁਹਾਬੁੱਦੀਨ ਸੁਹਰਾਵਰਦੀ ਦੀ ਤਸੱਵੁਫ਼ ਬਾਰੇ ਲਿਖੀ ਸੁਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁਸਤਕ ‘ਅਵਾਰਿਫ਼-ਉਲ-ਮੁਆਰਿਫ਼’ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਮੁਤੱਲਕ ਦੋ ਵਾਕਿਆ ‘ਫ਼ਵਾਇਦੁਲ ਫ਼ੁਆਦ’ ਜੋ ਨਿਜ਼ਾਮੁਦੀਨ ਔਲੀਆ ਦੇ ਬਚਨ-ਬਿਲਾਸ (ਮੁਲਫ਼ੂਜਾਤ) ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ, ਵਿਚ ਦਰਜ ਹਨ। ਇਸ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ‘ਕਿ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਪੜ੍ਹਨਾ ਹੈ’, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਵਾਕਿਆ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ....

ਪਰਿਵਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਦੁਆਵਾਂ ਮੰਗਦਾ ਛੱਲਾ

Posted On May - 18 - 2019 Comments Off on ਪਰਿਵਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਦੁਆਵਾਂ ਮੰਗਦਾ ਛੱਲਾ
ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਛੱਲੇ ਦੇ ਦੋ ਰੂਪ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਵਿਚ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਬਿਨਾਂ ਨਗ ਤੋਂ ਮੁੰਦਰੀ ਵਰਗਾ ਗਹਿਣਾ ਹੈ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਚੀਚੀ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਆਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਛੱਲੇ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਰੂਪ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀ ਇਕ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਗਾਇਆ ਹੈ। ....

ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ ਦਾ ਤੱਤ ਅਖੌਤਾਂ

Posted On May - 18 - 2019 Comments Off on ਲੋਕ ਸਿਆਣਪਾਂ ਦਾ ਤੱਤ ਅਖੌਤਾਂ
ਅਖੌਤ, ਆਹਣ, ਅਖਾਣ, ਕਹਾਵਤ ਜਾਂ ਲਕੋਕਤੀ ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਲੈਅ ਭਰਪੂਰ ਉਹ ਵਾਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਤੱਥ, ਵਿਹਾਰ ਜਾਂ ਨਿਰਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਖੌਤਾਂ ਲੋਕ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਗ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮੂਹ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ, ਆਰਥਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਕ, ਧਾਰਮਿਕ, ਸਦਾਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ....

ਗਾਥਾ ਸੀਟੀ ਵਾਲੀ ਮਾਈ ਦੀ

Posted On May - 18 - 2019 Comments Off on ਗਾਥਾ ਸੀਟੀ ਵਾਲੀ ਮਾਈ ਦੀ
ਨੋਰਾ ਜਦੋਂ ਬੁੱਢੀ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਵਿਚ ਇਕ ਸੀਟੀ ਲਟਕਾਈ ਰੱਖਦੀ ਸੀ ਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਨੌਕਰਾਂ ਸਾਲਿਗ ਰਾਮ ਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਲਈ ਸੀਟੀ ਮਾਰ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਤਿੰਨ ਕੁ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਨੋਰਾ ਦੀ ਸੀਟੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ‘ਨੋਰਾ’ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆਇਆ ਸੀ ਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਸੀਟੀ ਫੇਰ ਵੱਜੀ ਤੇ ਇਸ ਵਾਰ ‘ਹਾਜ਼ਰ ਹਾਂ ਜੀ’ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਯੈੱਸ ਮੈਮ’ ....

ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਪੋਥੀ

Posted On May - 18 - 2019 Comments Off on ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਪੋਥੀ
ਜੇ ‘ਹੀਰ ਵਾਰਿਸ’ ਵਿਚਲੀਆਂ ਰਮਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲਾਂਭੇ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਦੌਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਜਦ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਨੇ 1766/67 ’ਚ ਹੀਰ ਰਾਂਝੇ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਨੂੰ ਕਲਮਬੰਦ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਤਦ ਇਸ ਰਚਨਾ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਪੱਖ ਉਜਾਗਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਮੋਦਰ ਗੁਲਾਟੀ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ ਡੇਢ ਸਦੀ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ‘ਖ਼ਾਲਸਾ’ ਜੰਗੇ ਮੈਦਾਨ ’ਚ ਅਫ਼ਗਾਨਾਂ ਨਾਲ ਦੋ ਹੱਥ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ....

ਤਖ਼ਤ ਹਜ਼ਾਰਾ, ਝੰਗ ਤੇ ਰੰਗਪੁਰ ਖੇੜਾ

Posted On May - 11 - 2019 Comments Off on ਤਖ਼ਤ ਹਜ਼ਾਰਾ, ਝੰਗ ਤੇ ਰੰਗਪੁਰ ਖੇੜਾ
‘ਹੀਰ ਵਾਰਿਸ’ ’ਚ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਥਾਵਾਂ ਹਨ: ਤਖ਼ਤ ਹਜ਼ਾਰਾ, ਝੰਗ ਅਤੇ ਰੰਗਪੁਰ ਖੇੜਾ। ਪੋਥੀ ਦੀ ਸੂਖਪ ਪੜ੍ਹਤ ਤਿੰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਵਚਨ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਥਾਂ ਤਖ਼ਤ ਹਜ਼ਾਰਾ ਤੇ ਝੰਗ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਕਦੀਮੀ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਅਹਿਮ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ। ਤੀਜੀ ਥਾਂ ਰੰਗਪੁਰ ਖੇੜਾ ਆਪਣੀ ਪੈੜ ਨੂੰ ਕਦੀਮੀ ਤੇ ਤਾਰੀਖੀ ਹਸਤੀ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਧਰਾਤਲ ਦੇ ਹਾਸ਼ੀਏ ’ਤੇ ਹੀ ....

ਮਾਣੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੁਹਾਵਣੇ ਪਲ

Posted On May - 11 - 2019 Comments Off on ਮਾਣੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੁਹਾਵਣੇ ਪਲ
ਘਰ ਵਿਚ ਆਏ-ਗਏ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਕਮਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਬੈਠਕ ਆਖ ਲਵੇ ਜਾਂ ਡਰਾਇੰਗ ਰੂਮ, ਉਚੇਚ ਨਾਲ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਪੇਂਟਿੰਗ, ਪਿਆਰੀ ਫੋਟੋ ਆਦਿ ਫਰੇਮ ਕਰਾ ਕੇ ਟੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਘਰ ਆਏ ਮਹਿਮਾਨ ’ਤੇ ਤਾਂ ਇਸ ਸਜ-ਧਜ ਦਾ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਣਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਘਰ ਦਾ ਕੋਈ ਜੀਅ ਵੀ ਉਸ ਥਾਂ ’ਤੇ ਘੁੰਮੇ-ਫਿਰੇ ਉਸ ਦਾ ਚਿਤ ਖੇੜੇ ....

‘ਅੱਗ ਦੀ ਇਕ ਬਾਤ’ ਹੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ

Posted On May - 11 - 2019 Comments Off on ‘ਅੱਗ ਦੀ ਇਕ ਬਾਤ’ ਹੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ
ਪੰਜਾਬ ਸਾਹਿਤ ਜਗਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ-ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿਹਰਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਜਿਉਂਦੇ ਜੀਅ ਲਗਪਗ ਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਮੰਚ ’ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅੱਗ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਸਮਾਨ ਹੈ। ....

ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ‘ਪੱਤਲ’

Posted On May - 11 - 2019 Comments Off on ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ‘ਪੱਤਲ’
ਵਿਆਹ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਤੇ ਰਿਵਾਜ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਤੇ ਰਿਵਾਜਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਆਪਣਾ ਅਰਥ ਤੇ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਤੇ ਰਿਵਾਜ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਨ। ....

ਵਿਆਹ ਦੀ ਅਹਿਮ ਰਸਮ ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਨਾ

Posted On May - 4 - 2019 Comments Off on ਵਿਆਹ ਦੀ ਅਹਿਮ ਰਸਮ ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਨਾ
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਰਸਮ ਅਹਿਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਿਹਰਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਸੁਰਮਾ ਪਵਾਈ ਦੀ ਰਸਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੰਞ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਲਾੜੇ ਨੂੰ ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਇਸ ਰਸਮ ਦੀ ਰੂਪ ਰੇਖਾ ਬਿਲਕੁਲ ਬਦਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਘੋੜੀ ਦੀ ਥਾਂ ’ਤੇ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ’ਤੇ ਜੰਞ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ....

ਘਰ ਰੱਬ ਦਾ ਮਸਜਦਾਂ ਹੋਂਦੀਆਂ ਨੇ..

Posted On May - 4 - 2019 Comments Off on ਘਰ ਰੱਬ ਦਾ ਮਸਜਦਾਂ ਹੋਂਦੀਆਂ ਨੇ..
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਪਾਤਰ ਨਾ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ‘ਦੇ’ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ, ਨਾ ‘ਮੁਸਲਮਾਨ’ ਪੰਜਾਬੀ ਹਨ। ਬਲਕਿ ਉਹ ‘ਪੰਜਾਬੀ’ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਨ। ਸਿੰਧ ਤੋਂ ਗੰਗਾ-ਜਮਨਾ ਦੁਆਬ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖਿੱਤੇ ਦੇ ਰਸਮਾਂ-ਰਿਵਾਜਾਂ, ਧਰਮਾਂ, ਫਿਰਕਿਆਂ ਆਦਿ ’ਚ ਉਹ ਰਿਚੇ-ਮਿਚੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਰਹਿਤ-ਬਹਿਤ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕਸ਼ਮਕਸ਼ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ। ....

ਉਲਝਣਾਂ ਸੁਲਝਾਈਏ, ਪਰਿਵਾਰ ਬਚਾਈਏ

Posted On May - 4 - 2019 Comments Off on ਉਲਝਣਾਂ ਸੁਲਝਾਈਏ, ਪਰਿਵਾਰ ਬਚਾਈਏ
ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਕੇਵਲ ਸੁਖ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਦੁੱਖ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਹਨ। ਘਰ ਵਿਚ ਬਿਮਾਰੀ, ਮਾਇਕ ਔਕੜਾਂ, ਆਪਸੀ ਝਗੜਾ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਾਂਭ ਸੰਭਾਲ ਆਦਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਸਲੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਫਿਕਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤਕ ਕੋਈ ਮਸਲਾ ਸੁਲਝ ਨਾ ਜਾਵੇ ਫਿਕਰ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਬਣਿਆ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ....

ਸਹਿਜ ਤੋਰ ਤੁਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਰਯਾਰ

Posted On May - 4 - 2019 Comments Off on ਸਹਿਜ ਤੋਰ ਤੁਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਰਯਾਰ
ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨਾਟਕ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਵਾਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਨਹੀਂ। ਨਿਰੋਲ ਸਰੀਰਿਕ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਕਹਾਣੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਾਵਿ-ਨਾਟ ਅੰਦਰ ਇਹ ਸੰਵਾਦ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਰੂਪ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ....
Manav Mangal Smart School
Available on Android app iOS app
Powered by : Mediology Software Pvt Ltd.