ਹੜ੍ਹ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਪੰਜ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਲਾਈ !    ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹਰਸਾ ਬੇਲਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ !    ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ: ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ ਸੰਗਤ ਦੀ ਗਿਣਤੀ !    ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਮੰਦਰ ਢਾਹੁਣ ’ਤੇ ਸਿਆਸਤ ਗਰਮਾਈ !    ਮਹਾਨ ਕਿਸਾਨ ਆਗੂ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ੀ ਯੋਧਾ ਜਗੀਰ ਸਿੰਘ ਜੋਗਾ !    ਸਾਉਣੀ ਰੁੱਤ ਦੇ ਪਿਆਜ਼ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਦੇ ਨੁਕਤੇ !    ਝੋਨੇ ਦੀ ਸ਼ੀਥ ਬਲਾਈਟ ਤੇ ਝੂਠੀ ਕਾਂਗਿਆਰੀ !    ਗੋਲਚੀ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸੰਧੂ ਤੇ ਥਰੋਅਰ ਤੇਜਿੰਦਰਪਾਲ ਤੂਰ ਦੀ ਅਰਜੁਨਾ ਐਵਾਰਡ ਲਈ ਚੋਣ !    ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਮਿਠਾਸ ਦਾ ਨੱਕਾਸ਼ !    ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਨਗ਼ਮਿਆਂ ਦੀ ਗਾਇਕਾ ਮੁਨੱਵਰ ਸੁਲਤਾਨਾ !    

ਦਸਤਕ › ›

Featured Posts
ਕਾਵਿ ਕਿਆਰੀ

ਕਾਵਿ ਕਿਆਰੀ

ਪਰਵਾਸੀ ਸਾਵਣ ਸੁਣ ਬੱਦਲੀਏ ਸਾਂਵਲੀਏ ਨੀ ਏਸ ਨਗਰ ਰੁਕ ਜਾਹ ਸਾਡੇ ਪਰਵਾਸੀ ਸਾਵਣ ਨੂੰ ਕਿਤਿਓਂ ਮੋੜ ਲਿਆ ਏਸ ਨਗਰ ਦੀ ਰੀਤ ਨਿਰਾਲੀ ਜੀਣ ਦਾ ਕਾਲ ਪਿਆ ਹਰ ਇਕ ਮੋੜ ’ਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਪਹਿਰਾ ਬੰਦੇ ਜਾਂਦੀ ਖਾ ਇਸ ਦੇ ਸਭ ਪਰਛਾਵੇਂ ਪੈੜਾਂ ਧੋਂਦੀ ਧੋਂਦੀ ਜਾਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਤਪਦੇ ਹਿਰਦੇ ’ਤੇ ਛਮ ਛਮ ਕਣੀਆਂ ਪਾ... ਸੁਣ ਬੱਦਲੀਏ... ਏਸ ਨਗਰ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਪੱਲੇ ਕੌਣ ਵੈਣ ਗਿਆ ਪਾ ਭੈਣਾਂ ...

Read More

ਖ਼ੂਨੀ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਕਾਵਿਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼

ਖ਼ੂਨੀ ਇਤਿਹਾਸ ਬਾਰੇ ਕਾਵਿਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼

ਪਰਮਜੀਤ ਢੀਂਗਰਾ ਇਕ ਪੁਸਤਕ-ਇਕ ਨਜ਼ਰ ਪੁਸਤਕ ‘ਲਹੂ ਲੁਹਾਣ ਵੈਸਾਖੀ ’19 ਦੀ’ (ਕੀਮਤ: 175 ਰੁਪਏ; ਆਟਮ ਆਰਟ, ਬਲੀਆਂ, ਸੰਗਰੂਰ) ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਡਾ. ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਹਨ। ਦਰਅਸਲ, ਭਾਰਤੀ ਜੰਗ-ਏ-ਅਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਖ਼ੂਨੀ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਇਕ ਪਾਸੇ ਲੀਡਰ ਅਹਿੰਸਾ ਦੇ ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ ਨਾਲ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਹਾਕਮਾਂ ਨਾਲ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਦੂਜੇ ...

Read More

ਹੋਟਲ ਸਭਿਆਚਾਰ

ਹੋਟਲ ਸਭਿਆਚਾਰ

ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਆਲਮੀ ਪਿੰਡ ਬਣਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਹੁਣ ਵਿਸ਼ਵ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣਨਾ ਲੋਚਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵੀ ਇਸ ਵਰਤਾਰੇ ਤੋਂ ਅਭਿੱਜ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਇਸ ਲਈ ਹੋਟਲ ਸਭਿਆਚਾਰ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਲੇਖ ਇਸ ਸਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਪੂਰ ਨਵਯੁੱਗ ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਹੈ, ਪਰ ...

Read More

ਮੱਛਰ

ਖ਼ਵਾਜ਼ਾ ਹਸਨ ‘ਨਿਜ਼ਾਮੀ’ ਵਿਅੰਗ ਇਹ ਭਿਨਭਿਨਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਜੀਵ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਤਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਤ ਦੀ ਨੀਂਦ ਹਰਾਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ, ਮੁਸਲਿਮ, ਸਿੱਖ, ਇਸਾਈ, ਯਹੂਦੀ ਸਾਰੇ ਇਸ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਨੇ। ਮੱਛਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮੁਹਿੰਮ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ...

Read More

ਸ਼ਿਕਾਰ

ਸ਼ਿਕਾਰ

ਮਜ਼ਹਰ-ਉਲ ਇਸਲਾਮ ਉਰਦੂ ਕਹਾਣੀ ਮੱਛੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਉਸ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਨਹੀਂ, ਆਦਤ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਲੰਮਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਇਕਰਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਟੈਲੀਫੋਨ ਦੀ ਘੰਟੀ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਵੀ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਟੈਲੀਫੋਨ ਦਾ ਰਿਸੀਵਰ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਮੱਛੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਡਣ ਨਿਕਲ ਤੁਰਦਾ ਅਤੇ ਇੰੰਤਜ਼ਾਰ ਨਾਲ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ। ...

Read More

ਪਰਵਾਸ ਜਰਨਾ ਤੇ ਜਿਊਣਾ ਸਹਿਜ ਨਹੀਂ

ਪਰਵਾਸ ਜਰਨਾ ਤੇ ਜਿਊਣਾ ਸਹਿਜ ਨਹੀਂ

ਪ੍ਰੋ. ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਔਜਲਾ ਸੋਨ ਮਿਰਗ ਪਰਵਾਸ ਦੁਨਿਆਵੀ ਲੋੜਾਂ, ਲਾਲਚਾਂ, ਲਾਲਸਾਵਾਂ ਤੇ ਲੱਭਤਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਤੇ ਭਟਕਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਫਲ ਹੈ। ਇਹ ਖ਼ਬਤੀ, ਖ਼ੁਆਬਸ਼ੀਲ ਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਿੱਟੀਆਂ ਦੇ ਮੋਹਹੀਣ, ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਸਾਹਹੀਣ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਾ ਦੇ ਸੁਰਹੀਣ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਮਜਬੂਰੀਆਂ ਤੇ ਮਹਾਂਮਾਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰਵਾਸ ਜੜ੍ਹਾਂ, ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਤੇ ਜਵਾਨੀਆਂ ...

Read More

ਪਹਿਲੀ ਜੰਗ-ਏ-ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ

ਪਹਿਲੀ ਜੰਗ-ਏ-ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ

ਮਜੀਦ ਸ਼ੇਖ਼ ਤਵਾਰੀਖ਼ ਤਵਾਰੀਖ਼ ਦੀਆਂ ਦੋ ਘਟਨਾਵਾਂ ਮੈਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਰੜਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ, 1857 ਦੇ ਗ਼ਦਰ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਹਜ਼ਾਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਕਿਵੇਂ ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਰਤੀ ਬਰ-ਏ-ਸਗ਼ੀਰ (ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ) ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ’ਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੇ। ਦੂਜਾ, ਇਸ ਬਗ਼ਾਵਤ (ਪਹਿਲੀ ਜੰਗ-ਏ-ਆਜ਼ਾਦੀ) ਦੌਰਾਨ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਕੀ ਭੂਮਿਕਾ ਰਹੀ। ਮੇਰਠ ਵਿਚ 10 ਮਈ 1857 ਨੂੰ ਬਗ਼ਾਵਤ ਉੱਠੀ ਤਾਂ ...

Read More


  • ਹੋਟਲ ਸਭਿਆਚਾਰ
     Posted On August - 18 - 2019
    ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਹੈ, ਪਰ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦੀ ਸੋਝੀ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ, ਸਰਾਵਾਂ, ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਕੋਲ ਮਹਿਮਾਨਾਂ....
  • ਪਰਵਾਸ ਜਰਨਾ ਤੇ ਜਿਊਣਾ ਸਹਿਜ ਨਹੀਂ
     Posted On August - 18 - 2019
    ਪਰਵਾਸ ਦੁਨਿਆਵੀ ਲੋੜਾਂ, ਲਾਲਚਾਂ, ਲਾਲਸਾਵਾਂ ਤੇ ਲੱਭਤਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਤੇ ਭਟਕਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਫਲ ਹੈ। ਇਹ ਖ਼ਬਤੀ, ਖ਼ੁਆਬਸ਼ੀਲ ਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦਾ....
  • ਪਹਿਲੀ ਜੰਗ-ਏ-ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ
     Posted On August - 18 - 2019
    ਤਵਾਰੀਖ਼ ਦੀਆਂ ਦੋ ਘਟਨਾਵਾਂ ਮੈਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਰੜਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ, 1857 ਦੇ ਗ਼ਦਰ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਹਜ਼ਾਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਕਿਵੇਂ ਸਮੁੱਚੇ....
  • ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ
     Posted On August - 18 - 2019
    ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਬਿਖੇਰਣ ਵਾਲੇ ਯੈਲੋਸਟੋਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਕਰੀਬਨ 20....

ਕਾਰਗਿਲ ਜੰਗ ਦੇ ਕਿੱਸੇ

Posted On July - 28 - 2019 Comments Off on ਕਾਰਗਿਲ ਜੰਗ ਦੇ ਕਿੱਸੇ
ਜੂਨ ਦਾ ਤਪਦਾ ਮਹੀਨਾ ਲੰਘ ਗਿਆ ਹੈ। ਵੀਹ ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾਂ 1999 ਵਿਚ ਇਹੋ ਮਹੀਨਾ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਲਈ ਲਹੂ ਭਰਿਆ ਇਤਿਹਾਸ ਛੱਡ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਤੀਜੀ ਜੰਗ ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਧਰਤੀ ਕਾਰਗਿਲ ’ਚ ਲੜੀ ਗਈ ਸੀ। ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਜੰਗਾਂ ਵਾਂਗ ਇਸ ਵਿਚ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਬੜੀ ਨਮੋਸ਼ੀ ਭਰੀ ਹਾਰ ਹੋਈ ਸੀ। ....

ਰੱਬੀ-ਕਣ ਦਾ ਰਹੱਸ

Posted On July - 28 - 2019 Comments Off on ਰੱਬੀ-ਕਣ ਦਾ ਰਹੱਸ
ਫ਼ੈਸਰ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਚਾਰ ਹੰਝੂ’ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਇਕ ਰੁਬਾਈ ਲਿਖੀ ਸੀ: ਰੱਬ ਇਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬੁਝਾਰਤ, ਰੱਬ ਇੱਕ ਗੋਰਖ ਧੰਦਾ। ਖੋਲ੍ਹਣ ਲੱਗਿਆਂ ਪੇਚ ਏਸ ਦੇ, ਕਾਫ਼ਰ ਹੋ ਜਾਏ ਬੰਦਾ। ਕਾਫ਼ਰ ਹੋਣੋਂ ਡਰ ਕੇ ਜੀਵੇਂ, ਖੋਜੋਂ ਮੂਲ ਨਾ ਖੁੰਝੀਂ। ਲਾਈਲੱਗ ਮੋਮਨ ਦੇ ਕੋਲੋਂ, ਖੋਜੀ ਕਾਫ਼ਰ ਚੰਗਾ। ....

ਫਿਕਰ ਤੌਂਸਵੀ ਨੂੰ ਗੁੜਗੁੜਵਾਦ ਸਮਝਾਉਂਦਿਆਂ

Posted On July - 28 - 2019 Comments Off on ਫਿਕਰ ਤੌਂਸਵੀ ਨੂੰ ਗੁੜਗੁੜਵਾਦ ਸਮਝਾਉਂਦਿਆਂ
ਹੁਤ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਮੇਰੇ ਘਰ ਬਰਜ਼ਖ (ਬਹਿਸ਼ਤ/ਸਵਰਗ ਤੇ ਦੋਜਖ਼/ਨਰਕ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਥਾਂ/ਸਪੇਸ) ਤੋਂ ਕੋਈ ਮਹਿਮਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਇਆ। ਮੈਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਸਾਂ (ਗੁੜਗੁੜਾਵਾਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖ਼ੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਕਿ ਚਲੋ ਪਿੱਛਾ ਛੁੱਟਾ। ਪਿਛਲੇ ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਵੇਲੇ ਡਰਾਇੰਗ ਰੂਮ ਵਿਚ ਅਚਾਨਕ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਮੈਂ ਜਾਣ ਗਿਆ ਕਿ ਕੋਈ ਬਰਜ਼ਖ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਫਿਰ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਚਲੋ ਕੋਈ ਆਇਆ ਤਾਂ ਹੈ। ਕੀ ਵੇਖਦਾਂ ....

ਰੇਤੀਲੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ

Posted On July - 28 - 2019 Comments Off on ਰੇਤੀਲੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ
ਭਾਰਤ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹੈ ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਵਸੀਲਿਆਂ ਅਤੇ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਲਕ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਸੁਣਨ, ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਤੇ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਬਸ਼ਰਤੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਰਾਮ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਠਾਠ ਵਾਲੇ ....

ਵੱਡਾ ਅਫ਼ਸਰ

Posted On July - 28 - 2019 Comments Off on ਵੱਡਾ ਅਫ਼ਸਰ
ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਲਈ ਮਾਸਟਰ ਕਾਡਰ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਮੰਗੀਆਂ ਸਨ। ਮੈਂ ਸਾਇੰਸ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਆਸਾਮੀ ਲਈ ਬਿਨੈ ਪੱਤਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿਚ ਮੈਰਿਟ ਸੂਚੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ। ....

ਜ਼ਿੰਦਾ ਅਤੇ ਮੁਰਦਾ

Posted On July - 28 - 2019 Comments Off on ਜ਼ਿੰਦਾ ਅਤੇ ਮੁਰਦਾ
ਰਾਣੀਹਾਟ ਦੇ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਬਾਬੂ ਸ਼ਾਰਦਾਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਵਿਧਵਾ ਨੂੰਹ ਕਾਦੰਬਿਨੀ ਦੇ ਪਿਤਾ-ਕੁੱਲ ਵਿਚ ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਮਰ ਗਏ। ਪਤੀ-ਕੁੱਲ ਵਿਚ ਵੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਪਣਾ ਕਹਿਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਤੀ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਦੇ ਜੇਠ ਸ਼ਾਰਦਾਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਉਹਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਤਾਰਾ ਸੀ। ਉਹਦੇ ਜਨਮ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹਦੀ ਮਾਂ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤਕ ਅਸਾਧ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਰਹੀ। ....

ਥੀਏਟਰ ਲਈ ਘਾਲਣਾ ਘਾਲਣ ਵਾਲਾ ਦਮਨ

Posted On July - 28 - 2019 Comments Off on ਥੀਏਟਰ ਲਈ ਘਾਲਣਾ ਘਾਲਣ ਵਾਲਾ ਦਮਨ
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਥੀਏਟਰ ਇਕ ਕਲਾ ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਿਕਸਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ ਥੀਏਟਰ ਨਿੱਜੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਸਥਾਪਤੀ ਲਈ ਲੰਬੀ ਘਾਲਣਾ ਘਾਲਣ ਵਾਲੇ ਜਿਊੜੇ ਦਾ ਨਾਂ ਦਵਿੰਦਰ ਦਮਨ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਜਸਵੰਤ ਦਮਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮੁਹਾਲੀ ਵਿਚ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ....

ਜੀਵਨ ਯਥਾਰਥ ਦੱਸਦੀ ਕਹਾਣੀ

Posted On July - 28 - 2019 Comments Off on ਜੀਵਨ ਯਥਾਰਥ ਦੱਸਦੀ ਕਹਾਣੀ
ਪੁਸਤਕ ‘ਪਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਧੋਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ’ (ਲੇਖਕ: ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੁਸਾਂਝ; ਕੀਮਤ: 200 ਰੁਪਏ; ਤਰਲੋਚਨ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ) ਦਾ ਕਹਾਣੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤੇਰਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿਰਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਿਸ਼ਤੇ (1984) ਕਹਾਣੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਦੋ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਯਾਦਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਨਾਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ। ....

ਕਾਵਿ ਕਿਆਰੀ

Posted On July - 28 - 2019 Comments Off on ਕਾਵਿ ਕਿਆਰੀ
ਕੌਣ? ਡਾ. ਨੀਤਾ ਗੋਇਲ* ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਸਮਾਜ ਪੇਂਡੂ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰੀ, ਤਬਕਾ ਅਮੀਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗ਼ਰੀਬ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਅੰਨ੍ਹੇ ਪੱਛੜੇਪਣ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਨ। ਸੋ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ, ਅਤੇ ਹੱਕਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਖਾਤਰ, ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ; ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ; ਸਮਾਜਿਕ ਬਦਲਾਅ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ? ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਨ੍ਹੇ ਪੱਛੜੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਲਗਪਗ ਅੱਧੀਆਂ ਤਾਂ ਔਰਤਾਂ ਹੀ ਹਨ, ਜੋ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ 

ਜਿੱਥੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਮਿਥਿਹਾਸ ਮਿਲਦੇ ਹਨ…

Posted On July - 21 - 2019 Comments Off on ਜਿੱਥੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਮਿਥਿਹਾਸ ਮਿਲਦੇ ਹਨ…
ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਲਾਹੌਰ ਤੇ ਇਸ ਬਰ-ਏ-ਸਗ਼ੀਰ (ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ) ਦੇ ਮਹਾਨ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਏ ਸ਼ਹੀਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਲਾਹੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਸਿਰ ਉੱਚਾ ਕਰ ਕੇ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਇਸ ਸ਼ਹੀਦ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਫ਼ਿਰਕੂ ਨਫ਼ਰਤ ਮਿਟਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ....

ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਦੀ ਵਚਿੱਤਰ ਦੁਨੀਆਂ

Posted On July - 21 - 2019 Comments Off on ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਦੀ ਵਚਿੱਤਰ ਦੁਨੀਆਂ
ਸਕੂਲ ਪੜ੍ਹਦੇ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛੀਏ ਕਿ ਪਦਾਰਥ ਕਿੰਨੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਝੱਟ ਰਟਿਆ-ਰਟਾਇਆ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇਗਾ, ਤਿੰਨ: ਠੋਸ, ਤਰਲ ਅਤੇ ਗੈਸ। ਅਸੀਂ ਆਪ ਇਹੀ ਜਵਾਬ ਦੇ ਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਸਾਂ। ਤਾਂਬਾ, ਲੋਹਾ ਜਿਹੇ ਠੋਸ। ਆਕਸੀਜਨ, ਨਾਈਟਰੋਜਨ ਜਿਹੀਆਂ ਗੈਸਾਂ। ਪਾਣੀ, ਤੇਜ਼ਾਬ ਜਿਹੇ ਤਰਲ। ਬਰਫ਼ ਠੋਸ, ਪਾਣੀ ਤਰਲ ਤੇ ਭਾਫ਼ ਗੈਸ। ਠੋਸ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਤਰਲ ਤੇ ਤਰਲ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਗੈਸ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ....

ਪੰਜ ਲੱਖ ਅੱਖ-ਉਪਰੇਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ : ਡਾਕਟਰ ਮਥਰਾ ਦਾਸ

Posted On July - 21 - 2019 Comments Off on ਪੰਜ ਲੱਖ ਅੱਖ-ਉਪਰੇਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ : ਡਾਕਟਰ ਮਥਰਾ ਦਾਸ
ਮੇਰੇ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਅੱਖ ਬਣਵਾਉਂਦਾ, ਪੁੱਛੇ ਤੋਂ ਇਹੋ ਆਖਦਾ, ਮਥਰਾ ਦਾਸ ਤੋਂ ਬਣਵਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਦਾ ਨਾਪ ਸੀ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਮਥਰਾ ਦਾਸ ਕਿਹਾ ਕਾਫ਼ੀ ਸੀ, ਨਾ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਤੇ ਨਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਾਂ ਦੀ। ਸਾਡਾ ਪਿੰਡ ਮੋਗੇ ਤੋਂ ਕੋਈ 75 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ ਪਰ ਏਨੀ ਦੂਰ ਵੀ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ....

ਜਦੋਂ ‘ਰੂਹ’ ਗਾਇਬ ਹੋਈ

Posted On July - 21 - 2019 Comments Off on ਜਦੋਂ ‘ਰੂਹ’ ਗਾਇਬ ਹੋਈ
ਗੱਲ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਹੋ ਚੱਲੀ, ਪਰ ਅੱਜ ਵੀ ਜ਼ਿਹਨ ’ਚ ਤਾਜ਼ਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਯਾਦ ਆਉਣ ’ਤੇ ਝਰਨਾਹਟ ਜਿਹੀ ਛਿੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੋਇਆ ਇੰਜ ਕਿ ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸਵੇਰੇ ਸਾਢੇ ਗਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਸਾਢੇ ਸੱਤ ਵਜੇ ਦੀ ਸ਼ਿਫਟ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂ ਤਕਰੀਬਨ ਪੌਣੇ ਅੱਠ ਵਜੇ ਤੱਕ ਕੰਮ ਤੋਂ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਧੀ ਰੂਹ (ਰੂਹਵੀਨ ਕੌਰ ਸਾਗੂ) ਦੀ ਆਦਤ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ....

ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ

Posted On July - 21 - 2019 Comments Off on ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਗੁਰਮੀਤ ਘਰ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਬਾਪੂ ਸੀਰੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ ਕਣਕ ਦੇ ਭਰੇ ਗੱਟੇ ਟਰਾਲੀ ਵਿਚ ਰਖਵਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ‘‘ਬਾਪੂ ਜੀ, ਇਹ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅੱਡੋ-ਅੱਡ ਲੰਗਰਾਂ ਤੇ ਡੇਰੇ ਆਲਿਆਂ ਲਈ ਭਰ ਕੇ ਰੱਖੇ ਸੀ। ਪੁੰਨ ਨਮਿਤ। ਜਿਹੜਿਆਂ ਦੀ ਟਰਾਲੀ ਗੇਟ ’ਤੇ ਆਈ, ਓਸੇ ਨੂੰ ਇਕ ਗੱਟਾ ਮੋਢੇ ਲਵਾ ਦਿੰਦੇ। ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਢੋਲ ਨਾ ਖੋਲ੍ਹਣੇ ਪੈਂਦੇ।’’ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਪੂ ਨੂੰ ਟੋਕਿਆ। ....

ਤ੍ਰਿਕਾਲਾਂ ਦੇ ਸਿਆਹ ਰੰਗ

Posted On July - 21 - 2019 Comments Off on ਤ੍ਰਿਕਾਲਾਂ ਦੇ ਸਿਆਹ ਰੰਗ
ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਭਰ ਤੋਂ ਉੱਡੂੰ ਉੱਡੂੰ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਰਹੇ ਗੁਟਾਰਾਂ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਬੱਚੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਦੋਂ ਆਲ੍ਹਣੇ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ, ਕਦੇ ਨਾ ਪਰਤਣ ਲਈ, ਨਾ ਜਾਣੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਅਣਜਾਣ ਪਨਾਹਗਾਹਾਂ ਵੱਲ ਉਡਾਰੀ ਮਾਰ ਗਏ ਸਨ। ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਗਏ ਡੂੰਘੀ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਘੁਸਮੁਸੇ ਵਰਗਾ ਮਾਤਮ ਮਨਾ ਰਿਹਾ ਬੇਜਾਨ ਤੇ ਉਦਾਸ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਜੋੜਾ। ....

ਕਾਵਿ ਕਿਆਰੀ

Posted On July - 21 - 2019 Comments Off on ਕਾਵਿ ਕਿਆਰੀ
ਜਗਵਿੰਦਰ ਜੋਧਾ ਬੰਦੀਵਾਨ ਅਧਿਆਪਕ ਬੰਦੀਵਾਨ ਅਧਿਆਪਕ ਮਨਹੂਸ ਫਾਈਲਾਂ ’ਚ ਕੈਦ ਮਨੁੱਖੀ ਕੰਕਾਲਾਂ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਪੈਰ ਦੀ ਜ਼ੰਜੀਰ ਪਲੋਸ ਕੇ ਦੀਵਾਰ ਵੱਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਅੱਜ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਨਵੀਆਂ ਲਗਰਾਂ ਵਰਗੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਏ ਹੋਣਗੇ ਉਹ ਘੁਸਮੁਸੇ ਚਾਨਣ ਵਾਲੇ ਕਮਰਿਆਂ ਦੇ ਅੱਧੋਰਾਣੇ ਬੈਂਚਾਂ ’ਤੇ ਬੈਠੇ ਉਸ ਡਾਇਸ ਵੱਲ ਵੇਖਦੇ ਹੋਣਗੇ ਜਿਸ ’ਤੇ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਕਦੇ ਉਹ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਸੀ ਕਾਲੇ ਤਖ਼ਤੇ ’ਤੇ ਉਸਦੇ ਲਿਖੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਵਾਕ ਤੇ ਸ਼ਿਅਰ ਮਿਟ ਗਏ ਹੋਣਗੇ ਕਦੋਂ ਦੇ ਰੋਜ਼ ਝਾੜੂ 
Available on Android app iOS app
Powered by : Mediology Software Pvt Ltd.